Kulturë » Vataj

Albert Vataj: Shkodra, 14 Janari 1990, historia që nisi si shpresë dhe përfundoi si faj

Me datën 13 dhe, veçanërisht, më 14 janar 1990, Shkodra u bë skena e një akti të rrallë guximi qytetar, kur qindra banorë të saj iu përgjigjën thirrjes së grupeve antikomuniste dhe dolën në një demonstratë të fuqishme për të paralajmëruar agoninë e diktaturës. Synimi i kësaj ngritje...

Albert Vataj: O zog shtegtimtar, mësoja fluturimin e ardhjes dhe këndimin e shqipes, zogjve

S’po du me nguc kërrkend, por, dru se s’muj me nej pa i mëtu dy fjalë, n’se m’leni ju, e n’se keni me pas mirsinë me e përcjell me mu kyt zoritje, për prindërit mërgimtar, fmit e t’cillve flasin pak ose aspak shqyp. Frigohem se n’se ata nuk munden me këndu shqip, nuk kanë me mujt me e gjet...

Albert Vataj: Gjurme në historinë e një kremteje

14 shkurt 496 - Papa Gelasius shpalli 14 shkurtin "ditën e Shën Valentinit". Gelasius ishte papa i tretë dhe i fundit me prejardhje nga Afrika veriore (Lindja e Mesme).Papa Gelasius I ishte Papën që nga 1 marsi i vitit 492 deri në vdekjen e tij më 19 nëntor 496. Ai ishte ndoshta peshkopi i tretë dhe i fundit i Romës me prejardhje berbere në Kishën...

Albert Vataj: Virginia Woolf mbi vetësakrifikimin e grave, si normalitet në marrëdhënie me burrat

Në vitin 1929, Virginia Woolf shkroi një fjali që vazhdon t’i përndjekë lexuesit gati një shekull më pas. Në esenë e saj të zgjeruar “A Room of One’s Own”, ajo i përshkroi gratë si “pasqyra që zotërojnë fuqinë magjike dhe të shijshme për të pasqyruar figurën e burrit dyfish më të madhe se përmasat e tij natyrore...

Albert Vataj: Skënder Sallaku, një jetë e mbrujtur me të qeshura

Kujtesa është një ndriçim shpirti, me të cilin dritëhedhim mbi ngjarje dhe momente, personazhe dhe episode, të cilat feksin hera-herash ashtu beftas, si për të tentuar të na mbajnë të lidhur me të shkuarën, me çfarë nuk meriton të shuhet prej harrimit. Sot në përvjetorin e vdekjes së...

Albert Vataj: Azem Shkreli, më i zëshmi zë i këndimit të kushtrimshëm të fjalës së shpirtshme

Sot, më 10 shkurt 2026, mbushen 88 vjet nga lindja e poetit, narratorit dhe mendimtarit Azem Shkreli, një nga kumbimet më të zëshme që ka ditur të flakërohet në eterin shqiptar si kushtrim brezash, si kandil i pashoq përjetimi të fjalës, e konceptuar jo thjesht si shenjë, por si energji që...

Albert Vataj: Dhimbja e ndarjes nuk është vetëm "në kokën tonë", por në çdo rrahje zemre dhe në çdo qelizë

Njeriu shpesh e mendon veten si një ishull të vetëmjaftueshëm, një kështjellë e ndërtuar mbi logjikën dhe vullnetin individual. Megjithatë, nën sipërfaqen e ndërgjegjes sonë, ekziston një rrjet i padukshëm fijet e të cilit na lidhin pazgjidhshmërisht me tjetrin...

Albert Vataj: “Amaneti i Tylit” çon “Daja dhe Nipi”, nga “Portokalli” në Teatrin “Migjeni”

Kur humori zbret nga ekrani dhe ngjitet në “Migjeni”, në atë skenë gjigandësh, ai nuk i qaset realitetit artistik të Shkodrës, thjeshtë si një grishje e çastit për të qeshura dhe atmosferë, por si ngjarje, si një event që pasuron kalendarin e kulmimeve krijuese dhe interpretuese të atij tempulli...

Albert Vataj: Bruno Shllaku, aktori i prezencës së fuqishme skenike, ky kalorës i fushëbetejave të artit të shenjtërisë së fjalës

Pak këmbë shkallë poshtë skenës ku ai ngjiti zemrën e tij të farkëtuar në zjarrin e pasionit, Bruno Shllaku zbriti mesditen e 3 shkurtit 2026 në hollin e Teatrit “Migjeni”, me 70 vite mbi supe dhe emocionin e një shpirti të bukur. Me burrin shtatlartë, i zbardhur dhe i hirshëm si një kreshtë, u ndal aty urtak ky vërshim...

Albert Vataj: Biblioteka rritet dhe unë vogëlohem, nën peshën e ëndrrës për të zotëruar dritën e dijes

Libri, biblioteka, leximi, shkrimtaria, ndijimi, përfshirja, lumturimi... nuk janë vetëm fjalë që u përpoqa t'i rëndisja ashtu nën yshtjen e një shkujdesjeje gati të nënvetëdijshme, si i magjepsur.Po, ato janë shkallë, nëpër të cilat ngjitem e zbres çdo çast që frymimi më shpërblen me të drejtën e të jetuarit, në këtë botë...

Albert Vataj: Kur Nënë Tereza, shpirti shqiptar i mëshirës lartësohej në mirënjohjen indiane, “Bharat Ratna”

Në historinë e njerëzimit, rrallëherë ndodh që një individ të bëhet simbol i një kombi me të cilin nuk ndan as gjakun dhe as origjinën. Megjithatë, Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, vajza shqiptare që bota e njohu si Nënë Tereza, arriti të thyente çdo kufi gjeografik dhe kulturor. Më 25 janar 1980, kur India i akordoi...

Albert Vataj: 20 vite nga kalimi në amshim i Ibrahim Rugovës

Dy dekada më parë u nda nga gjithçka kishte më të shtrenjtë dhe të shenjtë, për të merituar pavdekësinë, ai, ai që diti të ishte dhe të bënte si pakkush tjetër, kur interesat e bashkëkombësve të tij cenoheshin nga urrejtja më e përbindshme që është ndërsyer ndër shqiptarë. Me urtësi dhe maturi, me përkushtim e vetëmohim...

Albert Vataj: Sot në përvjetorin e 558 të kalimit në përjetësi të Skënderbeut, udhëprijësit arbër që u ngjit në legjendë

Sot, kujtesa kombëtare ndalet me nderim dhe përulësi para një date që nuk i përket vetëm kronologjisë historike, por vetë ndërgjegjes sonë si komb. 558 vite më parë u shua fizikisht Gjergj Kastrioti–Skënderbeu, por jo vepra, jo fryma dhe as misioni i tij që u lartësua në kufinjtë e legjendë...

Albert Vataj: Robert Ndrenika, aktori që shndërroi çdo rol në monument të artit tonë skenik

Robert Ndrenika sot ka ditëlindjen.Lavdi Zotit ne sot e urojmë për shëndet dhe të lutemi që ta kemi sa më gjatë mes nesh, sepse ai është dëshmi e frytshme e një gjenerate, e një brezi, e shpirtit dhe përkushtimit të atyre që e lartësuan në tempull artin skenik shqiptar...

Albert Vataj: Mary Sherman Morgan, një grua gjeni që u mbulua me harrim

Në funeralin e saj, një i panjohur iu afrua djalit të saj.“Nëna juaj shpëtoi e vetme programin hapësinor amerikan,” i tha burri. “Dhe askush nuk e di, përveç një grushti plakash.”George Morgan nuk kishte asnjë ide për çfarë po fliste ai njeri. Ai e dinte që e ëma kishte punuar në sektorin...

Albert Vataj: Klea Marku, një yll i ri rroku që shkëlqen vezullimshëm në galaksinë “X Factor Kids Albania”

Në skenën e ndezur të “X Factor Kids Albania” ka shpërthyer një zë që nuk kalon pa u vënë re. Një vocal i fuqishëm, me prirje dramatike dhe prani skenike të ngarkuar me energji, që vjen si jehonë e traditës së rokut shqiptar, por me dimensionin e veçantë të një artisteje të re që sapo po fillon rrugëtimin e saj. Ky zë i përket Klea Markut...

Albert Vataj: At' Gjergj Fishta, gurëthemeli i qenësishëm i vetëdijes sonë kombëtare

Ai ishte tempull.Ai ishte dhe mbeti kreshta më e lartë e vetëdijes dhe krenarisë kombëtare.Ai nuk jetoi si një qenie, por si një fenomen, një erë e ngulmimeve të hovshme të mendimit dhe veprimit.Ai erdhi për të mbetur një yjësi e shqiptarizmës...

Albert Vataj: Umberto Eco për librin si nevojë, jo si konsum, për bibliotekën si kabinet i mjekësisë së shpirtit

Në reflektimin e Umberto Eco-s për librin dhe aktin e zotërimit të tij, nuk kemi të bëjmë thjesht me një justifikim elegant të bibliomanisë, por me një filozofi të thellë të dijes, kohës dhe marrëdhënies së njeriut me mendimin e akumuluar. Eco e çliron librin nga tirania e përdorimit të menjëhershëm dhe nga morali utilitar që kërkon...

Blerim Latifi: Kërshëndellat, kujtesë se jemi të moçëm në gjeografinë fizike e shpirtërore të Europës

Emri i vjetër shqip i Krishtlindjeve është Kërshëndellat.Studiuesit e etimologjisë shpjegojnë se kjo fjalë vjen nga latinishtja e hershme kishtare Christi natalis.Ajo përbën një dëshmi të fortë të krishterimit të hershëm në trojet tona.Ajo i përket një shtrese shumë të lashtë të gjuhës shqipe...

Albert Vataj: Rita Petro, laureate e poezisë së shpirtshme, e forcës së fjalës si “një formë e ndërgjegjes që i reziston heshtjes”

Shpallja e Rita Petros si “Poete Laureate” për dyvjeçarin 2025–2027 nga Qendra Kombëtare e Librit dhe Leximit nuk është thjesht një akt vlerësimi individual, por një gjest me ngarkesë të thellë kulturore dhe simbolike, që riformulon mënyrën se si shoqëria shqiptare e koncepton...