Mendime
Ramiz Dërmaku: Historinë populli e shkruan me vepra
E premte, 29.06.2012, 05:42 PM
Me rastin e njivjetorit të vdekjes së, dramaturgut, poetit, shkrimtarit dhe princit të letrave shqipe Teki Dërvishin
Historinë populli e shkruan me vepra
Nga Ramiz Dërmaku
Në orët e
pasditës së mërkurë pas një sëmundje të shkurtë ndërroi jeta një nga penat më të
veçanta dhe më të rëndësishme të letrave shqipe, dramaturgu, shkrimtari,
publicisti, Teki Dervishi. Lajmi për vdekjen e atdhetarit Teki Dervishi, u pritë
me dhembje të madhe edhe në diasporën tonë. Ai vdiq, por pas tij mbetën 90
vepra në dramë, prozë e poezi. Ai ishte zë i veçantë në letrat shqipe. Ai ishte
edhe Princi i letrave shqipe. Teki Dervishi, ishte pedagog, poet, gazetar,
kritik letrarë, eseist, intelektual,i burgosur politik, publicist, ishte
drejtor i institucionit më të lartë teatror, ishte ndër themeluesit e gazetës
kombëtare „Bota sot“ , ishte redaktor, kolumnist, drejtor i përgjithshëm i saj
dhe Penë e mbrehtë e çështjes shqiptare. Mendje vullkan. Vetë jeta e tij ishte
një rrëfim i dhembshëm, një rrëfim biblik për sakrificën njerëzore, për kauzën
kombëtare, për lirinë e popullit. Në çëndresë më i fortë se shkëmbi që i ka të mbjella
rrenjet në tokë e gur. I takonte gjeneratave të lindura në kohë të keqe. Në djep,
e rini jetoi në robëri, por kurrë nuk heshti. Eci nëpër rrugë të thepisura e të
vështira i pa trembur. Në moshën 17-vjeçare burgoset, për veprimtarinë e tij „armiqësore“,
dhe burgun do ta vuaj në burgun Goli Otokut. Atë pushteti serbo-sllavo maqedonë
do ta ndjek hap pas hapi kur ishte në Gjakovë, por edhe kur shkoi e punoi në Shkup.
Ai më herët se të tjerët i thurri eshtrat me brinca, dhe qëndroi kokëlartë. Ai
shumë heret filloi ta kërkojë rrugën , drejtë lirisë, tolerancës, demokracisë dhe
bashkimit kombëtar. Por çdo herë ishte në krah të popullit. " Ai që mendon
se është i pastër si ne ditët i lidhur për kërthizë të nënës, është shumë i
rrezikshëm" , më tha i buzëqeshur "Tekiu" , para dy viteve në Prishtinë.
Unë nuk kam shkruar asgjë.., z. Ramiz ? !, koha shkroi ! ", dhe shumë shpesh
gjatë bisedave dhe shkrimeve te tij e përsëriste "vëllezër historinë e
shkruan populli me vepra". Ne të gjithë duhet ta shkruajmë mendjen me
penat tona e dorën e popullit shqiptar . Gjurmët i gjeti tek hapat e popullit. Shkeli
rëndë. E futën në mes tërmetesh. Deshën ta shtypin me peshën e bjeshkëve që thyejnë
edhe kodrat. Por, "Tekiu" qëndroi i pa përkulur. E ndoqën nga puna,
por ai nuk ndejti duarkryqë. Ia ndaluan hyrjen në Univerzitet dhe shumë vende
tjera (regjimi serb), ia ndaluan librat duke menduar se do t‘ìa thejnë majën e
penës, ta mbulojnë me një shtresë që nuk do të gërryhet kurrë-ndryshket. Shumë heret
ai u "kacafyt" me regjimin barbar sllavë dhe shërbëtorët e tij. Pushtetarët
, Intelektualët e kriminelët serbo-sllavo-maqedon " ,ranë në gjunjë para
tij. U ndëgjua kushtrimi. Teki Dervishi me punën e tij i shtriu për toke bishat
e çmendura dhe të zgjebosura, e ne mes tyre kishte edhe gjeneral te shumtë serbë
( të cilët kishin mbjellë farën e huaj në tokën shqiptare).Ne grusht ndrydhte
eshtra e mish shkau. Ia qiti në sheshë shkaut të gjitha të palarat. Gjeneralët
serb nuk dorëzoheshin.., Tekiu, kërkonte ndihmë nga politikanët, intelektualët,
atdhetarët e populli. Disa herë u sulmua nga i ashtuqujturi Komiteti Krahinor
nga karrieristët, komunistët, matrapazët, demagogët e së fundi edhe nga LPK-istët.
Të gjithë këta që i shënuam më lartë dhe shum të tjerë bënë orvatje tìa marrin
penën e fletoren. Ai ju përgjegj "Dhëmbë për dhëmbë". Doli fitues me
shtet e sistem. Ai vepronte në" binarë paralelë "Shkruante ,
shkruante të vërtetën, që të jetë histori autentike për shqiptarët dhe hidhte
ne sipërfaqe emra të rinj: i motivoi për punë , nxënësit, studentët, punëtorët
, fshatarët, pra tërë popullin e Kosovës e më gjërë. Cili është ai nxënës,
student apo qytetar i Kosovës i cili nuk e njihte dramaturgun Teki Dervishi ?
Ai u bë kurban i çështjes shqiptare. Ai kurrë nuk gjeti kohë të shetis me
familjen e tij. Ai, në atë takim më pyeti ? Ramiz ? A e din se çka është t`merri
? !. Akoma pa u përgjegjur unë, ai shtoi: Kur me dara të zjarrta armiku shkëput
mish dhe eshtra të shqiptareve. Pa i zgjedhur mjetet. Disa intelektual,
karierist, të cilët dikur, i kishin shërbyer ish. partis komuniste.., po më thonë:
Teki..., shkruaj më butë se këta shkiet të mbysin ? ! Kur tankset serbe
shkilnin mbi trupat e njoma të fëmijëve tanë, Tekiu kokëlart ecte rrugëve të Prishtinës,
ai shkruante, shkruante, informonte e s’ndalej. Po unë nuk jam më shumë shqiptarë
e sa fëmijët që po vrahen, po largohen nga shtëpitë me dhunë, po burgosen e po
vrahet populli im.., e unë të heshtë... Jo.., kurrën e kurrës. Ai u vdiq por
vepra dhe kontributi i tij nuk mund të vdesin, ato do të jetojnë me shekuj deri
sa të jetojë populli. Emri i tij do të shënohet me shkronja të arta në historinë
tonë kombetare shqiptare.
I qoftë i
lehtë dheu i Kosovës
Ngushllime edhe një herë familjes së z. Teki Dervishi, dhe Gazetës kombëtare “Bota sot“