Albert Zholi: Biri i Detit – "Gjigandi i Vlorës", tmerri i piratëve në Mesdhe

Biri i Detit – "Gjigandi i Vlorës", tmerri i piratëve në Mesdhe

Nga Albert Z. ZHOLI

Në Gjirin e Vlorës, aty ku deti përplaset me shkëmbinjtë dhe era sjell histori të vjetra, lindi një djalë i quajtur Vullnet. Që në moshë të re, ai u bë një emër që do të përmendej me frikë dhe respekt në të gjithë Mesdheun. Në ato kohë, deti ishte kthyer në një ferr për anijet tregtare.

Piratët kishin pushtuar ujërat dhe sulmonin pa mëshirë çdo anije që transportonte mallra. Frika ishte aq e madhe, sa shtetet bregdetare të Mesdheut vendosën të bashkoheshin. Ndërtuan anije lufte dhe krijuan aleanca, por asgjë nuk funksionoi. Piratët mbeteshin të pathyeshëm. Derisa u shfaq Vullneti. Me vetëm 16 burra besnikë dhe një anije të vogël me vela të shpejta, ai bëri atë që askush nuk mundi. Bazën e tij e kishte të fshehur në gjirin e Ishullit të Sazanit, një vend i mbrojtur nga sytë e botës.

Ai nuk luftonte si të tjerët. Vullneti godiste në heshtje. Në errësirën e mbrëmjes ose në çastet para agimit, kur piratët ishin të dehur dhe të pakujdesshëm, ai afrohej si hije mbi ujë. Sulmet e tij ishin të shpejta, të sakta dhe shkatërruese. Një nga një, anijet pirate zhdukeshin pa lënë gjurmë.

Emri i tij u përhap si rrufe. Piratët filluan të dridheshin vetëm duke dëgjuar për të. E quanin "Gjigandi i Vlorës". Për ta, ai nuk ishte më një njeri – ishte një makth i detit. Ndërkohë, qeveritë e vendeve mesdhetare e nderonin në heshtje. Kryetarë shtetesh kërkonin takime personale me të, duke e falënderuar dhe shpërblyer për atë që kishte bërë. Por Vullneti nuk kërkoi kurrë lavdi. Ai kërkoi vetëm qetësinë e detit. Dhe ia arriti.

Gradualisht, Mesdheu u kthye në një vend të sigurt. Anijet lundronin pa frikë dhe tregtia lulëzoi sërish. Njerëzit filluan të flisnin për një hero që vinte nga Vlora – një njeri që kishte bërë atë që ushtritë nuk mundën. Për përjetësimin e veprës së tij fliten shumë hipoteza... Më shumë e bazuar dhe në fakte mbetet kjo:

Në brendësi të Gjirit të Vlorës, tek shpella e fshehur nga drita e diellit dhe e lagur nga kripa e detit, është gdhendur në shkëmb një pamje madhështore: anija me vela e Vullnetit, e shpejtë dhe krenare, sikur ende lundron mbi dallgë. Përkrah saj, dallohet portreti i tij – i fortë, i qetë, me sytë që shikojnë larg në horizont, si një rojtar i përjetshëm i detit.

Banorët e Vlorë tregojnë se kjo gdhendje nuk është bërë nga një dorë e zakonshme. Disa thonë se u realizua nga detarët që shpëtoi Vullneti, si shenjë mirënjohjeje. Të tjerë besojnë se vetë natyra, me kalimin e kohës, e skaliti figurën e tij për të mos u harruar kurrë. Edhe sot, kur deti është i qetë dhe era fryn lehtë, thuhet se brenda shpellës mund të dëgjosh jehonën e hapave dhe zërin e dallgëve që përplasen si në betejat e dikurshme. Dhe kushdo që hyn aty, ndalon për një çast...Jo nga frika e piratëve, por nga respekti për emrin që i mundi ata:

Vullneti – Gjigandi i Vlorës. Dhe kështu, emri i Vullnetit jetoi përherë. Si Biri i Detit.

Si Gjigandi i Vlorës.