Pilo Zyba: Novelë e papërfunduar

NOVELË E PAPËRFUNDUAR

NGA PILO ZYBA

Shefi i kriminalistikës, zoti S., përplasi derën e makinës xhip të markës XXLK12 dhe mori me vrap shkallët e vilës trekatshe, për ku e kishin njoftuar se kishte ndodhur tragjedia. Kishte dhënë urdhër që asgjë të mos prekej me dorë pa urdhrin e tij.

Hyri në sallonin e madh me dritare të gjëra dhe pa se gjithçka ishte e palëvizur: perde të tejdukshme, me shije dhe me ngjyra të zgjedhura me kujdes. Shtëpia kishte tre dhoma gjumi, një sallon të madh të harkuar sipas antikës greke dhe një kuzhinë, e cila binte në sy për pastërtinë, rregullsinë dhe guston me të cilën ishte krijuar.

Hodhi sytë dhe pa shoqëruesin, i cili e drejtoi në njërën nga dhomat e gjumit. Pranë krevatit qëndronte e shtrirë kufoma e të ndjerit L. Në krah të tij qëndronte një plakë rreth të tetëdhjetave apo më shumë.

Shefi hodhi vështrimin mbi të. Pranë krevatit qëndronte një tavolinë pune. Mbi të rrinte një kompjuter i markës së fundit. Gjithçka që u mundua të shikonte e bindte se nuk jepte përshtypjen e një krimi nga jashtë, ndonëse puna e kishte mësuar që t’i merrte gjërat me kujdes dhe përpikmëri.

Kohët e fundit, në këtë shtet europian kishin ndodhur shumë drama: vrasje, vjedhje, helmime. Para dy ditësh, përpara parlamentit, një qytetar kishte ekzekutuar veten me një pistoletë.

Shefi e njihte mirë personin për të cilin kishte ardhur. Ai jetonte në një qytet bregdetar prej 20 vjetësh. Në ardhjen e tij, vetë shefi S. ishte me detyrë të zakonshme dhe kishte biseduar disa herë, në rrugë, në kafene apo edhe në disa udhëtime të bëra me varkën turistike të zonës.

Prej kohësh nuk e thërriste njeri me emrin e tij të zakonshëm; të gjithë e njihnin me pseudonimin “Poeti”… disa të tjerë “Shkrimtari”. Poeti ishte njeri gazmor, kishte cilësi të vyera dhe një kulturë të gjerë në disa fusha. Kishte botuar rreth 15 libra në gjuhën greke, por thuhej se kishte botuar shumë më tepër në gjuhën e shtetit nga vinte, por edhe në gjuhë të tjera.

Për sa kohë që e njihnin, askush nuk mund të thoshte për të se ishte njeri nervoz, që krijonte probleme apo kishte probleme me veten. Jetonte i vetëm me nënën e tij. Nëna ishte një zonjë e mbajtur, e cila i shërbente me devotshmëri të birit; askush nuk dinte gjë për jetën e tij personale.

Kurrë nuk tregonte për veten, ndonëse shpesh gjithçka që mësonte nga të tjerët e kthente në dramë, komedi, roman apo novela, të cilat lexoheshin me kënaqësi dhe i kishin dhënë një emër të mirë.

Bëri disa fotografi të vendit të krimit; më pas urdhëroi që të merrnin kufomën për të bërë veprimet e nevojshme. Ndezi kompjuterin dhe priti për disa çaste. Pas ndezjes së tij të plotë pa se në ekran kërkohej kodi privat i tij.

Këtu shefi qëndroi dhe u kthye nga e ëma:

— Zonjë, mos e dini gjë kodin privat të kompjuterit të të ndjerit, djalit tuaj?

Gruaja u përmend. Hodhi vështrimin mbi zotin S., por nuk kuptoi asgjë.

— Më falni, zotëri, mund të ma përsërisni pyetjen? Nuk jam në gjendje, jam e tronditur!

Shefi e përsëriti pyetjen dhe më pas zonja u përgjigj:

— Djali ka tre kompjutera dhe që të tre i ka pasur lënë të hapur gjatë gjithë kohës, pasi, siç e shikoni, vetëm ne të dy jetojmë në këtë shtëpi.

Shefi urdhëroi që të viheshin në punë edhe kompjuterët e tjerë, por pas pak kuptoi se që të tre nuk mund të hapeshin. Njëri nga shoqëruesit e tij diçka i pëshpëriti në vesh; shefi tundi kokën dhe u largua pak nga dera, sa morën nga krevati kufomën pa jetë të poetit.

Vajti pranë tryezës, mori në dorë letrën e shkruar prej tij në të zbardhur të mëngjesit. Nga përvoja e punës së tij kuptoi se gërmat ishin shkruar në një gjendje shpirtërore të trishtuar dhe plot ankth. Kishte gabime ortografike të shumta, gjë që nuk i lejohej punës së tij si gazetar dhe publicist profesionist. Lexoi me nxitim nëpër rreshta…

1 prill 2012

Sot, vërtet, është ditë e gënjeshtrave, por unë po shkruaj vetëm të vërtetat e jetës sime.

Duke ditur se nxitohem për të ikur, se më presin, mendova të lë këtë letër sqaruese për ata njerëz që janë të interesuar për jetën time, që do t’i përkasë të kaluarës, por që mund t’i shërbejë edhe të ardhmes.

Jeta ime ka qenë e mbyllur dhe monotone; kjo jo për karakterin tim, por si rezultat i këndvështrimit tim mbi jetën, shoqërinë dhe kushtet në të cilat kam jetuar… Mbarova Universitetin e Tiranës, dega gjuhë-letërsi shqipe. Kam pasur ëndrra të mëdha, por kurrë nuk munda t’i realizoj në jetë. Mbështetur mbi dëshirën time të madhe, por edhe mbi talentin, jetën time ia kushtova artit.

Pas viteve 90 emigrova në shtetin grek; luftova për ngritjen time në kulturë, por edhe në atë profesionale. U regjistrova në Universitetin e Athinës dhe mbarova degën Psikologji. Më pas mbrojta edhe studimet pasuniversitare për Psikologjinë Seksuale.

Ndonëse shumë ishin ata që vinin me probleme që i përkisnin profesionit tim, unë gjithmonë i ndihmoja, por edhe gjithmonë i quaja probleme shpirtërore. Kurrë nuk besova te dashuria. Gjithmonë e pashë atë si një lojë ndjenjash dhe kurrë si një gjendje faktike dhe reale, në ato që më tregonin; ndonëse në sytë e tyre lexoja trishtimin dhe humbjen e shpresës për të ardhmen.

Gjithçka ndryshoi dhe u rrokullis si një ëndërr, dhe u gjenda vetë në vorbullën e dashurisë.

Që në fillimet e dashurisë sime dhe deri më sot… nuk kam qenë gjë tjetër veçse një njeri i dashuruar, i cili nuk shikon gjë tjetër veç dashurisë së tij dhe syve të së dashurës së tij… Në thellësi të syve të saj, në shpirtin e saj, kam parë vetëm lumturinë dhe gëzimet e mia… ato gëzime që nuk i ndjeva kurrë në jetë, por vetëm në këtë dashuri.

Por kam bërë një gabim, i cili, si në rrjedhën e një lumi, më ka marrë gjithnjë e më poshtë, pa e kuptuar, drejt një deti dhimbjeje të pashmangshme… Duke parë shqetësimin e të dashurës sime, gjithmonë jam tërhequr brenda vetes, kam heshtur dhe kurrë nuk kam luftuar ashtu si duhej për sqarimin e ngjarjeve.

Gjatë tërheqjeve të mia, për të mos humbur dashurinë dhe gëzimet që më sillte ajo, harrova se po humbisja personalitetin tim. Gjatë gjithë kohës kurrë nuk mendova për personalitetin, por vetëm për dashurinë, për ëndrrat e bukura që thurja për të…

Ky, dhe të tjera, ka qenë ndoshta gabimi im më i madh në këtë dashuri, pasi nuk munda të vendosja një ligj që do të dinte të ndante të drejtat dhe detyrat tona. Kështu e shtyva veten drejt një të panjohure, e cila çdo ditë e më shumë më çvlerësonte edhe si njeri…

Kurrë nuk mendova se jeta është e gjatë, por gjithmonë mendova se, pa këtë dashuri, as jeta nuk më duhej…

Për sa i përket të dashurës sime, ose “Dritës sime”, si e quaja, mund të them se, përveç të gjitha atyre që kam përshkruar në ditarët e mi, ishte dhe mbetet për mua njeriu më i dashur, më i bukur, me një dashuri të thellë dhe të pastër, por njëkohësisht me një cilësi që mua më kushtoi gjatë gjithë kohës së dashurisë: mosbesimin ndaj meje, ndaj dashurisë.

Nuk e di nëse kjo cilësi i vinte nga ndjenja e thellë e dashurisë, për të cilën jam i sinqertë dhe e pranoj, apo ndoshta e shtyrë nga të tjerë, apo nga vetja; por lufta, e cila është e përsëritur dhe e dokumentuar edhe në bisedat e gjata dhe të filmuara, të cilat mund të hapen, të dëgjohen dhe të shikohen vetëm me vendim gjykate dhe të juristit tim, Apostolos Kerkidhis… këto ndodhen në kasafortën time personale, vazhdimisht, që nga dita që unë e kam parë të arsyeshme për ta dokumentuar këtë dashuri.

Po kështu edhe ditarët e mi, por edhe librat e mi me poezi, me titull ………… dhe …………, të cilat ia kam kushtuar të dashurës sime, që mendoja t’i botoja, por që do të botohen pas vdekjes sime.

Këta libra dhe dokumentacione të tjera do të mbeten një provë e pakundërshtueshme e ndjenjave të mia për këtë dashuri dhe vetë “Dritën” time…

Të dy bashkë kemi thurur ëndrra të mëdha, por thika e pamëshirshme i pret ato në mes, me gjyqin e padrejtësisë dhe të lirisë për t’i shijuar këto ëndrra e për t’i bërë realitet. Nuk e di si mund të vazhdojë gjendja ime shpirtërore, si dhe sa kohë, por di se çdo gjë do të jetë e detajuar, e saktë, e qartë, për të mos pasur asnjë dyshim te e dashura ime, e cila, në mënyrë të vetëdijshme, nuk ka dorë në vendimin që unë kam marrë ndaj vetes dhe jetës sime — vendim për të cilin e kam vetë në dorë edhe firmën, edhe vulën, edhe të drejtën e ekzekutimit.

Për çdo sqarim të mëtejshëm, në të tre kompjuterat e mi, të cilët janë të mbushur me dokumentacione për dashurinë time, kodi i hapjes së tyre është...............................

Shefi tundi letrën në dorë, hodhi vështrimin dhe u përqendrua përsëri në lexim.

Ky kod është njëkohësisht edhe kodi i kasafortës sime personale. Për sa kam shkruar më lart, i kam të shkruara edhe në ditarin tim të sotëm, në të cilin ka dhe gjëra të tjera që mund të lexohen nga ata që i marrin në dorë. Këtë kod, dhe kodin e së vërtetës së jetës dhe tragjedisë sime, e ka edhe e dashura ime. Ajo ndodhet larg dhe, kuptohet, nuk di asgjë për këtë vendim që unë marr dhe e bëj realitet.

Kjo botë, gjithë jetën, m’u duk një gënjeshtër, por në ditën që ndjeva dorën e dashurisë, mendova se do të më dukej më e bukur, më e madhe dhe më zemërgjerë për njerëzit e saj, që vijnë, qëndrojnë dhe ikin, dhe kurrë nuk e kuptojnë se janë kalimtarë, por mundohen të vendosin ligjet e tyre. Me hapjen e dokumenteve të mia, për të gjetur të vërtetën, do të lexohen emra, mbiemra, kontradikta, të cilat janë ashtu si i kam përshkruar në momentin e ngjarjeve, por edhe të analizave të bëra nga logjika ime, rrethanat, kushtet dhe interesat kur kanë ndodhur.

Kërkoj që këta emra, mbi këta njerëz, të mos ushtrohet presion për të kërkuar më tepër nga ajo që unë shpjegoj, pasi vetë jam munduar që çdo gjë të jetë e saktë, e qartë dhe shumë bindëse.

Për t’iu shmangur telasheve, unë po zgjedh rrugën më të arsyeshme. Vitet nuk kanë vlerë; vlerë ka kur njeriu vjen në këtë botë dhe lë diçka. Unë erdha, qëndrova dhe nuk munda të lë mbrapa asgjë tjetër, përveç 60 librave të mi, të cilët kanë brenda botën time (që nuk e di nëse e kupton dikush), ndjenjat e mia (që nuk e di nëse i kupton dikush), ëndrrat e mia (që nuk e di nëse i beson dikush).

Nuk më vjen keq për asgjë në këtë botë, vetëm për nënën time, e cila do të ishte mirë të mos jetonte në këto orë të vështira të jetës sime për të. I uroj të dashurës sime të jetë e lumtur në jetën e saj pas kësaj dite. Por, njëkohësisht, edhe botës i uroj që të rrotullohet dhe t’u sjellë njerëzve më shumë qetësi, dashuri, sinqeritet dhe gëzime në shpirtrat e tyre — këto gëzime që unë nuk i piva kurrë në burimin e jetës...

Lamtumirë…

Më poshtë ishte emri i tij i plotë dhe firma, shoqëruar nga një enigmë e madhe që kërkonte shumë punë. Gjithçka dukej e thënë, por edhe gjithçka e pathënë.

Shefi e palosi letrën, e futi në një qese të vogël plastike, dhe ia dorëzoi shoqëruesit për ta futur në dosje. Më pas zgjati dorën dhe mori dokumentin tjetër të vetëm që ndodhej mbi tryezën e punës.

Ishte një fotografi. Një foto me ngjyra.

Fotoja dukej se nuk i përkiste zonës ku jetonte i ndjeri, pasi banesa trekatëshe në të ishte e një stili barok, me çati të pjerrët dhe me kulm, nga ku dukeshin dy çardhakë të mëdhenj, nga ku futej drita. Të tilla banesa ndërtohen në vende me dimër të ftohtë dhe dëborë të rëndë.

Pranë shtëpisë, e cila kishte dritare të bardha dhe ngjyrë gri të mureve, binte në sy, në krahun e djathtë, një kopsht i mbuluar nga gjelbërimi, me një rrap të madh në mes, i cili mbulonte një sipërfaqe të madhe të vetë kopshtit dhe i jepte shtëpisë një pamje madhështore, pothuajse luksoze.

Jashtë rrethimit të saj dukej një kishë e madhe me tre kupola dhe një kryq që dallohej qartë nga larg.

Shefi e ktheu nga ana e pasme për të parë ndonjë shënim, por nuk kishte asgjë. Tundi kokën, pa edhe një herë fotografinë dhe pëshpëriti me vete:

“Dimri i jetës së tij nis që këtu… ky është çelësi i hapjes së portës së jetës, kompjuterave dhe kasafortës së tij personale!”

Ia zgjati fotografinë shoqëruesit, përshëndeti nënën e të ndjerit dhe doli jashtë.

Dita ende nuk kishte filluar të zbardhej. Nga larg, dallgët godisnin bregun e detit, sikur i kërkonin llogari për problemet e tyre të përjetshme.

Shefi mori me vete një det mendimesh, të cilat duhej t’i kalonte në furkën e profesionit, t’i tirrte dhe t’i bënte pëlhurë — në formën e një historie — për të gjetur të vërtetën e ngjarjes që i ishte dhuruar atë mëngjes pa dëshirën e tij.

- vazhdon -