Kerko: a
Albert Vataj: Shkodër, mall pata e shpirtje kam për kyt zjarm, diellin e dritimit të tan dëshirave qi m’ndezin
E diele, 26.01.2025, 07:57 PM
Shkodër, mall pata e shpirtje kam për kyt zjarm, diellin e dritimit të tan dëshirave qi m’ndezin
Nga
Albert Vataj
Fjalë,
n’se shkon me dritën n’vendlindjen teme, ma ndez nji diell atje ku dita beh e
tamëlt n’syt e mallit, n’vezillimin e njatyne syve qi koha ka strukun thellë.
N’se merr krahë zogjsh e pend resh, mi shpalo ato kthjellime qi derdhen
rrjedhjeva qi i’a njomin buzën e vërshimeve qi ia nezin shpirtjen e dehjes e
bukurimit. N’se shkon me mallin merrmë edhe mue, edhe kujtimin e atyne pragjeve
e parmakëve, mëtimin e atyne andjeve. Shko e gjej n’çdo pritje sy t’përlotun e
buzë t’kafshueme, prehna t’shterrun e gjokse qi nepen gjimue.
Shko,
se po vi edhe unë, edhe ti, ti qi t’mundon e t’sëmbon nji shtërngim në shpirt e
nji mall t’i ven zjarmin e dëshirimit gjithçkaje qi t’sheh, tançkaje qi n’ty
prushet andjeve.
Thueaje
me za e me heshtje: Shkodër m’ke mungu bash fort. Ndoshta ma shum’ se ti, ajo
vetvedi qi më mban t’lidhun me ty nëpërmjet njatyne fijeve malli, qi tue u
tendos lëshojnë tinguj e më mëkojnë amëlcime, t’cillat veç prej dors tande i
kam provu. Ti nuk je fort larg, e un nuk mbes pa ardh e me t’pa, por m’bahet se
diçka prej talëmcimit tand më mungon gjithmonë, edhe atëherë kur m’rrok me
dashnimin tand.
Gjini
jot Rozafë ma njom buzën e eshkun mungimeve e vetmimit, mi turit puthjet qi
m’dhembin e m’ligshton shpirtin qi dorzan, i lshohet nji ndijimi qi vendlindja
ta mylmen me mall dhe me plagë. Un’ e njiherash me mu, tankush e ndin vedin
t’epun prej taftit të amësimit, e ndijmë se si largimi qi na mban t’robnumm e
përpush n’gjithçka, qi na thërret në ndijim; prehnin e nanës, ledhën e pragut,
vështrimin e vjedhun t’hanës e vashës.
Sod
qi jeta rreket me na i zhba tana idilet, tue na lan picak n’dimnin e acartë të
përmallimeve e dashminimit të kujtimeve, provojmë se si kjo zbrazje na dhemb ma
shumë se çdo tjetër varrë, që hap ikja qi na thirri me braktis djepin tue lyp
nëpër botë dërrasat e qivurit. Se mos patëm tjetër shteg qi mujttte me na
nxjerr n’udhë.
Gjithsi
koha mundet me pru turlilloj gjanash, por mallin për vendlindjen veç ta ndez ma
keq. E ti s’din se për ç’ka t’ka marrë malli ma fort, për fmininë, kujtimet,
trazimet, gazmimet apo dhimbjet, n’vorbën e t’cillave u mbrue njaj shpirt, qi
t’ban me vuejt ngase asnji lumtnim nuk ka fajde diku njeti, vendit ku mbeti e
skalitun e kjamja dhe e qeshuna e parë, rrëzimi dhe idhnimi fillues, dashtunimi
e zemërthyemja sëmbuse.
Tana
ndijimet qi t’mbajn t’lidhun me ç’ka t’ban me përjetu, i kanë rranjët dhe degët
njatje ku ke mallin, sythat e gjethet i pret e përcjell stinëve të dhenave
t’marruna borxh.
Ti,
un, e tankush, lumnue i përcjell këro rallë tamëlëcimi vendlindjeje, provon me
e ndi zanin e mbetun diku në heshtjen, qi koha ka kredhun n’harrim. Ti, un’
edhe e gzuemja zemër qi t’mbush me kyt zjarm ndijimi. Snipse nuk mundet me
ravijëzu trajtat e gjendjes s’përmallshme, ku melankolia të këndon ninulla
t’largta. Por mundesh me pa n’syt e ma t’shtrenjtve tuej, se si harbon
fluturimesh qielli i njasaj hareje që t’vërshon në gjak ende.
Shkodër,
t’paça zemër e gazmimeve e mirësimit, nadje kur lan ftyrën në Drin, e
mbramejeve qi mbështet kryet n’Liqen, ku s’kuqet qielli e njiherash me te,
mollëzat e vashave qi xehen gafil, tue pa, ku kqyr zemra e tyne e prushun
dashnimit.
T’pata
e t’kam mall dhe dhimbje, Shkodra jeme, Shkodra e njerëzve t’mir’, e shpirtjeve
t’kalluna n’dehjen e nji mylmimi, qi vet Zoti t’ka mëkue. Ishe, ç’ka deshte ma
fort se ç’ka mujte. Pate zemër për çdo flakë e zjarr. Prehën ju bane çdo andje
e andrre. Buza t’puthi e t’prushi ku gjaku t’nezi e loti t’nguci. M’deshte, pa
drasht se s’kam me pas dashni me t’dhan, e... t’duem për gjithçka qi ishe, je e
ke me ken, ngase e meriton, ti e çdo vendlindje. Imend, ngase n’zemra e ndijm
dhe e përpushim, në nji diell t’gjallë, atë qi bjen dritën n’çdo ditë, qi
zbardh, tue m’mbush me kujtime e lëndumun n’mall.
Mall
pata e shpitje kam për kyt zjarm, diellin e dritimit të tan dëshirave qi
m’ndezin, sod e sa sy e qiell t’kem me pa e me fluturu.