Xhelal Zejneli: Përmbytjet dhe Big Brother VIP Albania

PËRMBYTJET DHE BIG BROTHER VIP ALBANIA

Nga Prof. Xhelal Zejneli

Do të ishte mirë që me rastin e fatkeqësive të natyrës, organizuesit e Big Brother Vip Albania, si në Shqipëri, ashtu edhe në Kosovë, të parashikojnë – për arsye humane - pezullimin e përkohshëm të këtij Reality show

*   *   *

Më 4 janar të vitit në vazhdim, Shqipëria u godit nga moti i keq. Reshje të dendura shiu, përmbytje, rrëshqitje dherash, ngrica, reshje dëbore përfshinë zona të ndryshme të saj. Qytetarët u ballafaquan me katastrofë. U përmbytën shtëpitë e tyre. Përmbytje në Durrës, Lezhë, Gjirokastër, Shkodër, Korçë, Pogradec dhe në shumë zona të tjera. Mijëra hektarë sipërfaqe në ujë. Një numër i madh personash të  evakuuar. Nga moti i keq, në Durrës u regjistrua edhe një viktimë. Dëmtime ka edhe nëpër akset rrugore. Në disa zona të qarkut të Shkodrës, dëbore ka arritur një lartësi prej një metri. Dëmet e shkaktuara arrijnë në miliona euro.

*   *   *

Me vërshime dhe përmbytje përmasash të këtilla, Shqipëria nuk ka kapacitet të duhur për t’u ballafaquar. Për t’i zbutur dëmet dhe për t’i tejkaluar pasojat e kësaj fatkeqësie të natyrës, është vënë në veprim i tërë aparati shtetëror: makineritë e pastrimit të shtretërve të lumenjve, hidroforët, borëpastruesit, ekskavatorët, pirunët, zjarrfikësit, qytetarët, organet e rendit, njësitë e ushtrisë.

Në zona të caktuara, ka ndërprerje energjie elektrike, defekte të largpërçuesve. Ka rajone që ballafaqohen me ujë të pijshëm. Si pasojë e rrëshqitjes së dherave dhe shkatërrimit të rrugëve, disa fshatra kanë mbetur të veçuara. (të izoluara). Për bagëtinë, të imët dhe të trashë, ka mungesë bimësh foragjere, mungesë ushqimesh.

Uji ka hyrë nëpër shtëpi, në dhoma, në bodrume, në oborre, në stalla, në tregtiza, në dyqane, në magazina. Janë dëmtuar mallrat e bizneseve. Si rrjedhojë, është pezulluar dhe është ndërprerë puna, shitblerja, tregtia, biznesi i qytetarëve. Janë dëmtuar themelet e shtëpive, mobiliet, pajisjet shtëpiake elektrike. Një numër banorësh janë strehuar jashtë shtëpive të veta të pabanueshme. Një numër kafshësh kanë vdekur, qoftë nga uria, qoftë nga të ftohtit. Kjo katastrofë natyrore i shkaktoi dëm të konsiderueshëm degës së bujqësisë. Mijëra hektarë toke bujqësore kanë mbetur nën pushtetin e ujit.

*   *   *

Në rrethana të tilla, mbase do të kishte qenë e arsyeshme që Reality television dhe Big Brother Vip Albania të pezullojnë show-n. Nuk është humane që një pjesë e popullsisë të heqin të zitë e ullirit, kurse shumë të tjerë të zbaviten dhe të argëtohen. Personat që ndodhen në shtëpinë më të shikuar të Shqipërisë, me t’i parë dhomat nën ujë të rajoneve të përmbytura - u përlotën. Kjo tregon se ata janë të ndërgjegjshëm për dhimbjen e banorëve të mbetur pa kulm mbi kokë.

Në zonat e përmbytura prononcohen kryesisht persona të moshuar. Fëmijët e tyre ndodhen në kurbet, në mërgim. Ata gjallojnë vetë, jetojnë të vetmuar. Ata s’kanë forcë të ballafaqohen me realitetin. Një kanape s’mund ta lëvizin nga vendi.

*   *   *

Në raste fatkeqësish natyrore, nevojitet një mobilizim i përgjithshëm, veprim i pushtetit qendror, i pushtetit vendor, i popullatës, i qytetarëve. Rruga e zënë nga dëbora nuk pastrohet me traktor. Megjithëkëtë, një malësor i ndërgjegjshëm i ishte rrekur punës që ta lehtësonte qarkullimin rrugor, duke e vënë në përdorim edhe traktorin e vet.

Në këto çaste Shqipëria ka nevojë për ndihmën e Bashkimit Evropian. Evropa duhet të dërgojë: makineri bashkëkohore për çeljen e shtretërve të lumenjve, ekskavatorë, pirunë, kamionë të fuqishëm, borëpastrues, artikuj ushqimorë për popullatën e goditur nga vërshimet dhe përmbytjet, barna, dru zjarri, lëndë të tjera për ngrohje, veshmbathje, qebe, batanije, ushqim për kafshët, mjete financiare për kompensimin e dëmeve banorëve të goditur. Shqipëria dhe shqiptarët e meritojnë kujdesin dhe vëmendjen e BE-së.

*   *   *

Vërshime ka pasur qëkur është krijuar bota. Dhe do të ketë. fatkeqësitë e natyrës janë të llojllojshme: përpos vërshimeve apo përmbytjeve, njerëzimi është ballafaquar, me tërmete, me zjarre, me epidemi, me sëmundje ngjitëse, me thatësira, me mungesë reshjesh shiu, mungesë reshjesh dëbore, mungesë uji të pijshëm etj.

Nuk janë shishet e plastikës që shkaktojnë përmbytje. In ultima linea, edhe për ato përgjegjësi mbajnë, sa qytetarët, po aq edhe organet e pushtetit vendor. Përgjegjësi për fatkeqësitë e natyrës ka edhe faktori njeri. Ka ndërtimtarë që thonë se ndërtimet nëpër zona urbane, në kundërshti me rregullat e urbanizmit, mundtë jenë në favor të përmbytjeve. Rregullimi i shtretërve të lumenjve nuk është punë që bëhet shpejt dhe lehtë. Kjo punë kërkon vite, por s’është punë që s’bëhet.

Holanda është një vend gjeografikisht i ulët, me rreth 25 për qind të sipërfaqes së saj dhe 21 % të popullsisë, të ndodhur nën nivelin e detit. 50 % e tokës së saj ndodhet më pak se një metër mbi nivelin e detit. Sipërfaqe e konsiderueshme e tokës është fituar nga deti nëpërmjet pritave.

Në Shqipëri, ashtu si edhe në vendet e tjera të rajonit dhe të Evropës, vërshime dhe përmbytje ka pothuajse çdo vit. Kjo thekson nevojën që organet e shtetit të punojnë me vite për mbrojtje nga vërshimet. Nevojiten kanalizime të reja. Kjo kërkon investime të konsiderueshme dhe nuk bëhet pa mjete financiare, as me pak mjete. Kjo mund të bëhet me ndihmën financiare të Bashkimit Evropian.

Legjenda thotë se në disa kanalizime të Francës hyn dhe qarkullon kamioni, kurse kanalizimet në Ballkan janë primitive dhe t’i përkujtojnë punimet e thjeshta të shekullit XIX.

*   *  *

Prej vitit 1991 deri më sot, në Makondo ka pasur abuzime. Shqip i thonë vjedhje. Ka vjedhur shtetin, kush ka mundur. S’ka vjedhur vetëm ai që s’ka mundur. Vidh kryetari i shtetit, vidh kryetari i kuvendit, vidh kryeministra, vidh zëvendëskryeministra, vidh ministra, vidh deputetë, vidh kryetarë bashkish, vidh gjyqtarë, vidh prokurorë, vidh avokatë, vidh porotnikë, vidh policë, vidh doganierë, vidh inspektorë sektorësh të ndryshëm, vidh shefa të urbanizmit, vidh zyrat që lëshojnë leje drejtimi automjetesh apo patentë shoferi, vidh punëtorët e porteve apo të limaneve, vidh mjekë, vidh kirurgë, vidh infermierë dhe infermiere, vidh profesorë universiteti, shit nota, shit tituj akademikë, mbylli sytë para kopjimeve apo plagjiaturave.

Paratë që është dashur të investoheshin për mbrojtje nga fatkeqësitë e natyrës, nga zjarret, nga vërshimet, nga përmbytjet, parat që duhej të shfrytëzoheshin për ndërtimin e infrastrukturës bashkëkohore, për ujësjellës modern, për kanalizime fekale, për kanalizime atmosferike, për argjinatura, për ndërtimin e shtretërve të lumenjve, për veshjen me gurë të mureve  të lumenjve etj., kanë përfunduar nëpër xhepat e vjedhësve, të vjedhacakëve, të hajdutëve. Kush janë këta të pabesë që e vjedhin shtetin e vet, popullin e vet, kombin e vet?! A kanë zemër këta shkretanë, a kanë shpirt?! Këta që kërkojnë përgjegjësi prej pushtetarëve të  sotëm për përmbytjet dhe i quajnë hajdutë,  të mos harrojnë se dikur edhe vetë ata kanë qenë në pushtet, si në pushtetin qendror, ashtu edhe në atë vendor. Edhe ata kanë vjedhur, edhe ata s’kanë marrë masa për mbrojtje nga përmbytjet, nga zjarret, nga shkarja e dherave. Abuzim gjatë gjithë periudhës së pluralizmit, abuzim gjatë gjithë periudhës së tranzicionit.

Akulli i trashë një metër nuk është bërë për një natë – thotë një fjalë popullore kineze. Përmbytjet e ditëve të fundit e kanë historinë e vet të trishtueshme.

Këta hajdutë çdo ditë i sheh nëpër televizor, në mediume, në gazeta, në parlament, në zyrat e bashkive, në kabinetet qeveritare, në spitale, në universitete etj. Ku s’i sheh?! Që të gjithë, për një, hiqen të mëdhenj, të ditur, të mençur. Këta s’çajnë kokën se rreth gjysma e kombit shqiptar në rajon është shpërngulur për në Gjermani dhe kjo tendencë s’ka të ndalur.

Në shërbim të këtyre samurajve janë edhe mediume të caktuara - gazeta, revista, portale dhe studio televizive. Në shërbim të këtyre që bëjnë punë të paligjshme dhe të kundërligjshme janë edhe të ashtuquajturit analistë politikë, gazetarë, moderatorë, moderatorë, udhëheqës emisionesh, redaktorë, kryeredaktorë, pronarë shtëpish informative.

Kjo tregon se në Makondo mungon mendimi kritik, mungon kritika politike, mungon kritika sociale. Në Makondo mbizotëron censura. Kuaziintelektualët janë në shërbim të partive politike, janë shërbëtorë të tyre, janë në shërbim të qeveritarëve, të pushtetarëve, janë oportunistë, konformistë, kërmij, pakurrizorë, poltronë, synimi i tyre është të realizojnë për vete ndonjë interes meskin. Mendojnë mirë për fëmijët e vet, për bijtë dhe bijat, për rejat dhe dhëndurët, për nipat dhe mbesat. Ideal i tyre është t’i sigurojnë fëmijët. Këta nuk çajnë kokën se bota shqiptare zbrazet dhe në vend të tyre vijnë njerëz nga Nepali.

*   *   *

PËRMBYTJET NË KOSOVË - Më 6 janar të vitit në vazhdim pati vërshime në disa qytete dhe rajone të Kosovës. Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës ka parashikuar se reshjet e shiut do të vazhdojnë edhe më 7 janar 2026. Për t’u mbrojtur nga vërshimet dhe për t’u dalë në ndihmë autoriteteve civile, u angazhua edhe Forca e Sigurisë e Kosovës. Me kërkesën e  Qendrës së Situatave Emergjente të Republikës së Kosovës, ekipet e FSK-së kanë ndërhyrë për shpëtimin e jetëve të njerëzve. Për shkak të kushteve të vështira klimatike, reshjeve të shumta dhe vërshimeve,  disa  komuna të Kosovës kanë shpallur gjendje të jashtëzakonshme. Rajone më të prekura janë: Fushë Kosova, Drenasi, Malisheva, Rahoveci, Klina, Mitrovica, Vushtrria, Skenderaj dhe Gjakova. Janë vërshuar oborre, bodrume dhe rrugë të caktuara. Shumë lumenj në Kosovë, e sidomos ata në pjesën perëndimore dhe qendrore të saj, më 5 dhe 6 janar 2026 kanë pësuar ngritje të nivelit të ujit. Disa prej tyre kanë dalë nga shtrati dhe kanë shkaktuar përmbytje.

*   *   *

Do të kishte qenë e arsyeshme që edhe Big Brother Vip Kosova që organizohet në Kosovë, në shenjë solidariteti me të goditurit nga përmbytjet në botën shqiptare, përkohësisht të pezullojë Reality show-n.