Speciale

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (54)

Fillimisht, ai strehohet në fshatin Tugjec, një vend që i ofronte mbështetje njerëzore dhe anonimitet të përkohshëm. Më pas, gjen strehë dhe përkrahje në familjen atdhetare Sadiku në fshatin Gjyrishec – një familje me tradita të thella patriotike, që e mirëpriti jo vetëm si mysafir, por si një pjesëtar të rezistencës së përbashkët...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (55)

Pikërisht për shkak të luftës së pandërprerë që zhvilloi me mendje, zemër dhe veprim kundër padrejtësisë, pushtimit dhe mohimit të identitetit kombëtar, Mulla Idriz Velekinca u detyrua të jetonte për pesë vite në një izolim të plotë – në një hapësirë të ngushtë e të errët, në përmasat e një sarkofagu 80x397x220 cm – një strehë e...

Xhemaledin Salihu: Objektet sakrale të krishtera në rajonin e Bujanocit/Kisha, manastire, nekropole

Trashëgimia kulturore ortodokse e Luginës së Preshevës është edhe shqiptare. Lugina e Preshevës (Kosova Lindore) është e banuar me shumicë shqiptare dhe aktualisht shtrihet në jug të Serbisë. Ajo qysh në Antikë i takonte Dardanisë, fisit Ilir që kryesisht shtrihet përgjatë lumit...

Qazim Namani: Gjendja në trashëgimin kulturore 1999-2012 dhe lista e monumenteve në mbrojtje të përhershme

Trashëgimia kulturore në Kosovë paraqet një sistem të ndërlikuar e kompleks vlerash, veprimtarish e marrëdhëniesh shoqërore, të formuara dhe të zhvilluara historikisht në lidhje të ngushtë me jetën e një apo më tepër bashkësish kulturore etnike e fetare në një territor të caktuar historiko-gjeografik...

Qazim Namani: Qazim Namani: Buxheti i Kulturës dhe ndarja për institucionet (2002–2008)

Riorganizimi i institucioneve të trashëgimisë kulturore, pas luftës 1999, shkaktoi mjaft shumë çrregullime në aspektin organizativ institucional, por edhe në shpërndarjen e buxhetit për ta mbuluar në tërësi hartën gjeografike të Kosovës...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (53)

Mulla Idriz Velekinca, apo si njihej në popull -Mulla Idriz Gjilani, është një ndër figurat më të spikatura të mendimit fetar dhe të rezistencës shpirtërore në trevën e Anamoravës. Lindi më 4 qershor të vitit 1901 në fshatin Velekincë të Gjilanit – një mjedis që do të shërbente si pikënisje e...

Xhemaledin Salihu: Treva e Preshevës, kristianizmi, përhapja e fesë islame dhe struktura e saj nacionale

Presheva shtrihet në Luginën e Preshevës dhe përfshinë vendbanimet e Karadakut në perëndim dhe të Rujanit në lindje. Sipas gjeografit serb Jovan Cvijiq, fushëgropa e Preshevës dhe e Shkupit kanë rëndësi më të madhe gjeostrategjike dhe gjeopolitike në Ballkan. Andaj edhe Presheva në reformat administrative...

Qazim Namani: Qendra Koordinuese e Republikës së Serbisë dhe Malit të Zi për Kosovë e “Metohi”, në Graçanicë 2003

Qendrën Koordinuese të Republikës së Serbisë dhe Malit të Zi për Kosovë e Metohi - Pas raporteve të hartuara në Beograd gjatë vitit 2002 dhe 2003, Serbia themelon në Graçanicë “Qendrën Koordinuese të Republikës së Serbisë dhe Malit të Zi për Kosovë e Metohi”, me qëllim të mbrojtjes së interesave të popullatës serbe...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (52)

Në një kthesë të papritur dhe të rëndësishme për rrëfimin, Isa Dujakës – tashmë i vetëdijshëm për zbulimin e pashmangshëm të rezistencës dhe për rrezikun që rëndonte mbi të – arrin të hyjë në qelinë e Asllanit. Ai nuk vjen për të ushtruar dhunë, por për të dhënë një mesazh thelbësor...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (51)

Në analizën e rrethanave të qëndrimit të "Grupit të Gjon Serreqit" në bunker, duhet të theksohet se informacioni për ekzistencën dhe vendndodhjen e tyre ishte jashtëzakonisht i kufizuar dhe ruhej me përpikëri. Në këtë kontekst, është me rëndësi të veçantë të përmendet figura e Asllan Maksuti-Dërmakut...

Qazim Namani: Manastiri i Sokolicës në Boletin dhe marrëveshjet me Ministrinë e Kulturës në vitin 2006

Në vitin 2006, Manastiri i Sokolicës filloi ta nderojë një mur mbi pronën e Boletinëve me pëlqim të Ministrisë së kulturës. Në atë kohë, Minsitria e Kulturës kishte hyrë në bisedime me Mati Makarien për ndrrimin e pronave që ishin nën Kullën e Isës, me një pronë tjetër te hyrja kryesore...

Syrja Etemi: Shkupi dardan në dritëhijet e enciklopedisë serbo-kroato-sllovene

Në disponim të atyre pak burimeve të shkruara në gjuhën shqipe për kryeqendrën e Republikës së Maqedonisë së Veriut - Shkupin, do të shkëpusim kohë e t’u qasemi shkrimeve të autorëve të huaj në lidhje me të kaluarën e këtij qyteti sa të zëshëm, po aq edhe të mbuluar me...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (50)

Pasi grupi i përkushtuar rreth Gjon Serreqit mbeti i konsoliduar dhe i reduktuar në një numër të vogël, por të besueshëm, u hodh hapi i radhës në funksion të sigurimit të ekzistencës fizike dhe vijueshmërisë së veprimtarisë së tyre ilegale- ndërtimi i një bunkeri për strehim. Ky vendim nuk...

Qazim Namani: Konferenca për ruajtjen dhe konservimin e monumenteve të trashëgimisë kulturore në Kosovë

Konferenca ndërkombëtare për donatorë, e organizuar nga UNESKO, në bashkëpunim me Kombet e Bashkuara, Misionin Administrativ në Kosovë UNMIK, Këshillin e Evropës dhe Komisionin Evropian, për ruajtjen dhe konservimin e monumenteve të trashëgimisë kulturore në Kosovë, organizuar në vitin 2004...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (49)

Pas mbërritjes në anën e Kamenicës, Gjon Serreqi e vlerëson të domosdoshme të vizitojë një nga ish-nxënësit e tij më të afërt, Ismet Dërmakun, i cili jetonte në fshatin Shipashnicë e Epërme. Ky veprim nuk ishte i rastësishëm, por një shprehje e lidhjes së ngushtë që Gjoni ruante me...

Qazim Namani: Programi rajonal për Trashëgiminë kulturore dhe natyrore në Evropën Juglindore

Programi rajonal për Trashëgiminë kulturore dhe natyrore në Evropën Juglindore 2003-2005, që duhet të hartoheshin dokumente të rëndësishme për monumentet e trashëgimisë kulturore e historike në Kosovë.Në listën e ekspertëve për hartimin e PTA-ve, ishin angazhuar ekspertët më të njohur në fushën e trashëgimisë...

Bedri Tahiri: Ftonjtë e Tahirit

Tahiri kishte ardhur n? k?t? bot? në janarin e eg?r e me bor? t? vitit 1894. Galica e tij asokohe numëronte pak shtëpi, t? vogla përdhese, strukur te k?mb?t e Suk?s s? Madhe, bri K?rshit t? Hutit. Qe i biri i Shaban Tahirit, kryeplakut galicas, i cili shquhej për urtësi, burrëri, trim?ri e bujari...

Ndue Dedaj: Marie Kaçinari, heroina e Gjakovës

Një grua që nuk është një mit! Vajzë shkodrane myslimane, që pas martesës me një mirditas-kaçinaras në Gjakovë, konvertohet në katolike. Këtu fillon ngjarja, që shtegton kancelarive të shteteve; në tokë, në det, në kohë...

Sabile Basha: Lëvizja ilegale patriotike shqiptare në Kosovë, 1945–1990 (48)

Gjon Serreçi përfaqëson një nga figurat më të rëndësishme intelektuale dhe një nga personalitetet më me ndikim të Lëvizjes Nacional Demokratike Shqiptare në Kosovë. Roli dhe prania e tij në këtë lëvizje nuk ishin vetëm rezultat i kushteve historike të kohës, por edhe i një formimi të...

Syrja Etemi: Nga Kërpena e Petrushjani – në Neproshten

Studimi i toponimisë dhe i vazhdimësisë së vendbanimeve përbën një nga çështjet themelore të historiografisë mesjetare dhe osmane në rajonin e Pollogut. Ndryshimet e emrave të fshatrave, zhdukja ose shfaqja e tyre në burime të shkruara, si dhe ruajtja e kujtesës kolektive përmes gojëdhënave, paraqesin një fushë...