Sadbere Emshiu: Kur gruaja arsimohet, shoqëria përparon – një reflektim për 8 Marsin

Kur gruaja arsimohet, shoqëria përparon – një reflektim për 8 Marsin

Arsimi i gruas është një nga shtyllat më të forta të përparimit të shoqërisë. Me rastin e 8 Marsit – Ditës Ndërkombëtare të Gruas – ky reflektim i kushtohet rolit të gruas si bartëse e dijes, humanizmit dhe zhvillimit të shoqërisë, në çdo kulturë dhe besim.

Nga Sadbere Emshiu

Të dashura stërgjyshe, gjyshe e nëna, bija, mbesa e stërmbesa!

Që nga viti 1911, për çdo vit me radhë, 8 Marsi – Dita Ndërkombëtare e Gruas është bërë një datë e rëndësishme në kalendarin e ndërgjegjes njerëzore. Kjo ditë nuk është vetëm një festë simbolike, por edhe një moment reflektimi për rrugëtimin e gjatë të grave drejt dinjitetit, drejtësisë dhe barazisë.

Historia e qytetërimit dëshmon se përparimi i shoqërisë është i pandashëm nga përparimi i gruas. Aty ku gruaja arsimohet dhe ku mendimi i saj respektohet, shoqëria bëhet më e drejtë, më e mençur dhe më njerëzore. Arsimi i gruas nuk është vetëm një e drejtë themelore, por një nga shtyllat më të rëndësishme të zhvillimit të një kombi. Një nënë e arsimuar, një mësuese e përkushtuar, një studiuese apo pedagoge e përgatitur, një shkencëtare bëhet një dritë që ndriçon breza të tërë.

Shkenca dhe humanizmi kanë njohur gra që me dijen dhe guximin e tyre kanë ndryshuar rrjedhën e historisë. Shkencëtarja e shquar Marie Curie shprehej:

"Asgjë në jetë nuk duhet pasur frikë, por vetëm duhet kuptuar."

Ndërsa laureatja e Çmimit Nobel për Paqe Malala Yousafzai na kujton:

"Një fëmijë, një mësues, një libër dhe një laps mund ta ndryshojnë botën."

Edhe kombi shqiptar ka pasur gra që me humanizëm dhe guxim kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e njerëzimit. Humanistja e madhe Nënë Tereza la një mesazh të thjeshtë dhe të pavdekshëm:

"Jo të gjithë mund të bëjmë gjëra të mëdha, por mund të bëjmë gjëra të vogla me dashuri të madhe."

Ndërsa intelektualja dhe shkrimtarja Musine Kokalari, një nga figurat më të guximshme të mendimit të lirë shqiptar, mbetet simbol i dinjitetit dhe i qëndresës intelektuale.

Megjithatë, edhe pse bota ka bërë hapa të rëndësishëm përpara, barazia e plotë gjinore ende mbetet një synim për të cilin duhet punuar vazhdimisht. Në shumë vende të botës – madje edhe në ato me zhvillim të lartë ekonomik e arsimor – realiteti shpesh mbetet larg idealit të shpallur.

Motoja e Ditës Ndërkombëtare të Gruas 2017 ishte:

"Women in the Changing World of Work: Planet 50–50 by 2030."

"Gratë në ndryshimin e botës së punës: Planeti 50–50 deri në vitin 2030."

Kjo moto na kujton se barazia gjinore nuk është vetëm një aspiratë morale, por një domosdoshmëri për zhvillimin e qëndrueshëm të shoqërisë.

Me këtë frymë përshëndes të gjitha gratë në botë – ato që me punë, përkushtim dhe zgjuarsi kanë bërë hapa viganë në histori dhe në jetën e përditshme. Ato janë ZONJA dhe HEROINA, edhe kur nuk përmenden në librat e historisë.

Sepse përveç figurave të mëdha, historia e njerëzimit është ndërtuar edhe nga gratë e zakonshme: nga nënat që rritën breza me dashuri dhe sakrificë, nga mësueset që ndezën dritën e dijes, nga shkencëtaret, artistet dhe punëtoret që çdo ditë kontribuojnë në përparimin e shoqërisë.

Në këtë rrugëtim, një vlerë e veçantë merr edhe arsimi i vajzave ndërkombëtare në diasporë. Ato rriten mes dy kulturave, duke ruajtur gjuhën, identitetin dhe traditën e tyre, ndërsa njëkohësisht përqafojnë dijen dhe mundësitë e botës moderne. Arsimi i tyre bëhet kështu një urë e çmuar që lidh rrënjët me të ardhmen.

Prandaj 8 Marsi nuk duhet të mbetet vetëm një ditë urimesh. Ai duhet të jetë një moment reflektimi dhe angazhimi për të ndërtuar ura mirëkuptimi dhe solidariteti mes brezave dhe roleve të shumta që gruaja mban në shoqëri.

Le ta forcojmë këtë lidhje të çmuar:

– me bijat, mbesat dhe stërmbesat tona;

– me nënat dhe gjyshet që mbajtën familjen dhe traditën gjallë;

– me gratë që i përkushtohen familjes dhe shtëpisë;

– me pedagoge, shkencëtare, besimtare e artiste;

– me kolege, shoqe, bashkëshorte dhe bashkëpunëtore në jetën shoqërore.

Sepse historia e njerëzimit nuk mund të shkruhet pa kontributin e gruas. Ajo mbetet një burim i dijes, i dashurisë dhe i qëndresës njerëzore.

Në një kohë kur bota përballet me sfida të shumta shoqërore, ekonomike dhe kulturore, investimi në arsimimin, dinjitetin dhe fuqizimin e gruas mbetet një nga garancitë më të sigurta për një të ardhme më të drejtë dhe më njerëzore. Një shoqëri që respekton dhe mbështet gruan, në të gjitha rolet e saj – si nënë, si edukatore, si mendimtare dhe si krijuese – është një shoqëri që ndërton urat e zhvillimit dhe të paqes për brezat që vijnë. Prandaj, 8 Marsi na kujton se rruga drejt barazisë nuk është vetëm një ideal i bukur, por një detyrë e përbashkët për të nderuar dhe për të mbështetur çdo grua që me mençuri, punë dhe dashuri kontribuon në ndërtimin e një bote më të mirë.

Fjala letrare shtesë në fund:

Dhe në çdo buzëqeshje të një vajze ndërkombëtare që hap librin e dijes, ndriçon një botë e tërë, duke ftuar çdo grua të kësaj bote – pa dallim ngjyrash, feje, prejardhjeje apo shtrese sociale – që të besojë në fuqinë e saj të brendshme.