Kulturë

Hazir Mehmeti: Austria mbështetëse e shqiptarëve shekujve

Luigj Gurakuqi kishte arritur mirëkuptimin me austriakët që të shtohet numri i bursistëve shqiptarë që do studiojnë në Austri. Nga Elbasani dërgohet kontingjenti i parë i studentëve në vitet 1917/18, i cili do pasohet edhe në disa vite më vonë. Kontribut në dërgimin e studentë në Austri dhanë Sali Butka dhe Hajdar Kolonja...

Lazim Miftari: Libri i Lashtësisë

Pas mundimit të gjatë, gjatë tërë ditës, nëpër bjeshkët me shkëmbinj të mëdhenj, më zuri nata pranë një guri në formë të një dere të madhe. Kishte të gdhendur një simbol të pakuptimtë: një lakore në formë gjarpri rrethor me një vrimë në mes. Ndoshta simbolizonte diellin, ku ta di!...

Meçan Hoxha: Zë i bukur, zemër e ngrohtë

Edhe në këtë moshë, kur kam kaluar të 80-tat, vazhdoj të mbetem i ngjizur me Gramshin. Kështu filloi dhe 1 janari, dita e parë e vitit të ri 2026. Dhe, sa herë kujtoj Gramshin, poetja Leidi Shqiponja ndodhet në rreshtat e parë. Ndodh kështu se atje e ka vendosur veprimtaria e saj në ndihmesë...

Bashkim Saliasi: Si evoloi kultura e të ngrënit në vendin tonë

Nuk kam dieni për të shpjeguar se si evoloi kultura e të ngrënit në qytet veç e veç, por përsa i përketë fshatrave kam lexuar dhe pyetur më të moshuarit që kanë jetuar midis dy periudhave.-Ne or birë, - më tregonte një plak 87 vjeçar i cili jeton akoma më përparë kemi ngrën me një lugë të gjithë...

Hazir Mehmeti: Një vepër që i duhet publikut shqiptar

Publicisti dhe veprimtari i njohur Xhevat Hasani, doli me i librin e tij të ri, “S’ka dhe s’mund të ketë komb kosovar”. Kjo vepër shfaqet në një periudhë të ndjeshme të pasluftës, kur ndërtimi i shoqërisë së lirë dhe i strukturave shtetërore është shoqëruar me kundërthënie të mëdha konceptesh...

Nue Oroshi: Veprimtaria shkencore, botuese, promovuese dhe kulturore e Shoqatës "Trojet e Arbrit" për vitin 2025

Si çdo herë edhe këtë vit, Shoqata e Intelektualeve shqiptarë "Trojet e Arbrit" e bën analizën vjetore të punës. Edhe këtë vit, aktiviteti kombëtar, shkencor, kulturor, promovues dhe botues i shoqatës "Trojet e Arbrit" ishte në lartësinë më të madhe.Pasi që jemi e vetmja shoqatë gjithëshqiptare që...

Shefqet Sulmina: “Onda, rezonanca poetike e dy fjalëve shqip — arsye dhe energji

Kjo është një nga reflektimet më të thella që mund të bëhen mbi ontologjinë e gjuhës shqipe dhe lidhjen e saj me ligjin themelor të energjisë universale.Kjo ide, në thelb, është bashkimi i gjuhës me fizikën, i fjalës me materien, një mënyrë për të parë që gjuha vetë është një formulë energjie...

Arbër Çeliku: Përmbushja e misionit fisnik e kombëtar nga bilbili i këngës kërçovare, z. Bexhet Jagodini

Me Bexhetin njiheshim nga larg, por nuk kishim ndenjur kurrë bashkë. U takuam rastësisht në maj të vitit 2024 në Kërçovë dhe pimë nga një kafe bashkë.Pasi shkëmbyem ca fjalë kurtuazie të zakonshme, Bexheti ma hapi bisedën për projektin e tij mbi këngën burimore...

Visar Zhiti: Ka një çast në kalendar

…tani në këto çaste jam përballë dy kalendarëve tanë, janë nga të njëjtat duar, të birit, se secili ka kalendarin e vet, të atit, të kapitalit, tokësor, të yjeve, të shtetit, të shkrimtarit, s’ka fare, të së ardhmes, etj, etj.Dy kalendarët po rrinë pranë njëri-tjetrit, madje më duket se marrin dhe frymë...

Gjon Keka: Domethënia e Vitit të Ri

Që nga antikiteti Viti i Ri ka patur një domethënie dhe është shoqëruar me urime dhe dhurata për një mirëqenje dhe lumturi. Zakone të tilla kanë qenë praktik e vjetër, që do të thotë se çdo ndërrim viti njeriu ka kujtuar vitin që ka lënë pas dhe ka mbajtur në gjoksin e tij dëshirat dhe urimet për një vit më të mirë...

Blerim Rrecaj: Nga viti në vit

Sa shpejt u gjend në fundvit! Përgjatë këtij viti ndodhën ato që ndodhën. Seç iu vërtit diç nëpër mendje dhe përfytyroi një mozaik vlerash që lanë gjurmë, nëpër të cilin kaloi, mori pjesë, që qëndisën e zbukuruan jetën, e bënë atë më të këndshme e më të bukur. Dhe se ky mozaik përbëhej nga shembuj konkretë, nga njerëz, nga emra, nga aktivitete...

Portreti si dëshmi e kujtesës historike dhe rezistencës identitare shqiptare

Portreti i paraqitur, i realizuar në stil bardh-e-zi me teknikë që evokon vizatimin me laps, mund të lexohet si një metaforë vizuale e historisë së heshtur shqiptare.Ai nuk përfaqëson thjesht një individ të moshuar, por mishëron figurën e bartësit të kujtesës kolektive, një element thelbësor në shoqëritë ku historia institucionale ka...

Visar Zhiti: Ikona e poetit Atë…

Ndërkaq dihet sundimi i fitimtarëve të pas Luftës II Botërore, një diktaturë tjetër po aq e keqe sa pushtimi, me mynxyra më shumë. Do të arrihej deri atje sa t’i shprishnin dhe varrin në Kishën e tij Poetit Kombëtar, At’ Gjergj Fishtës, duke ia hedhur eshtrat në lumin Drin…

Albert Vataj: At' Gjergj Fishta, gurëthemeli i qenësishëm i vetëdijes sonë kombëtare

Ai ishte tempull.Ai ishte dhe mbeti kreshta më e lartë e vetëdijes dhe krenarisë kombëtare.Ai nuk jetoi si një qenie, por si një fenomen, një erë e ngulmimeve të hovshme të mendimit dhe veprimit.Ai erdhi për të mbetur një yjësi e shqiptarizmës...

Muzika dhe humanizmi takohen: Viola Shqau nderon Nënë Terezën

Kënga “Nënë Tereza” përçon thelbin e jetës dhe misionit të shenjtores. Me një interpretim emocional dhe të kujdesshëm, Viola e portretizon Nënë Terezën jo vetëm si ikonë botërore, por edhe si një shqiptare krenare, duke krijuar një lidhje të ngushtë mes publikut dhe figurës historike...

Jahja Drançolli: Historia e Natës së Vitit të Ri!

Në ditët e sotme, në shumë vende të botës, Nata e Vitit të Ri fillon më 1 janar. Festimi i Natës së Vitit të Ri më 1 janar është një fenomen relativisht i ri. Besohet se festimi më i vjetër i dokumentuar i Natës së Vitit të Ri daton në Mesopotami, ku festohej rreth vitit 2000 para Krishtit në...

Atdhe Geci: Cikël me poezi

Bulurimat e Gacave të prushiti kam vargje gjaku të zemrës,pika gjaku të shpirtit dhe tëmendjes, pika gjaku të muzës,pika gjaku të vargut në rendje...2E vërteta në orë të vërtetëi nxitë rendjet, frymën e rei afron ëndrrat për atdheunhap kthimin e Emrit në Iliri!...

Eduard M. Dilo: Një mbrëmje dimri në Manhattan

Sipas orarit të afishuar, treni po vinte në stacionin ku kisha dalë për të shkuar në Manhattan. Nuk isha i vetëm; edhe njerëz të tjerë po prisnin.Zura vend në një stol dhe, disi i shkujdesur, po shikoja telefonin — mesazhet dhe Facebook-un, mos kishte ndonjë gjë të re. Pas pak treni u fut në tunel dhe sinjali u dobësua...

Lazim Miftari: Toponimi Vrajë / Vranjë / Vranje

Toponimi i sotëm Vranje, i njohur në shqipen e folur si Vrajë dhe në shqipen letrare si Vranjë, përfaqëson një emër territori me vazhdimësi të qartë historike dhe gjuhësore. Ky studim argumenton se emri i përket një shtrese paleo-ballkanike (ilirike) të toponimisë, të lidhur me tipare...

Albert Habazaj: Ç’u bë hëna?...

Lajm i zi në moshë të bardhëDel nga Doktor LlukaPse, o lajm i zi ke ardhëNë shpirt dot s'e futa. Nuk futa dot në shpirtJo, s' ma nxinte zemraShpirt i Millkës bëftë dritëNë kujtesë e ëndrra...