Fejzulla Berisha: Solidariteti ndërkombëtar me shqiptarët e Kosovës - “Edhe unë jam shqiptar”

Solidariteti ndërkombëtar me shqiptarët e Kosovës: “Edhe unë jam shqiptar”

Shkruan: Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

1. Konteksti historik dhe presioni mbi shqiptarët e Kosovës

Në fund të shekullit të 20-të, Kosova përjetoi një periudhë të jashtëzakonshme represioni dhe dhune nga regjimi i Serbisë nën udhëheqjen e Sllobodan Millosheviçit. Shqiptarët u përballën me një fushatë sistematike që kishte për qëllim zhdukjen e identitetit kombëtar dhe të drejtave të tyre themelore. Këto masa represive përfshinin:Masakra të përhapura dhe dhunë ndaj civilëve pa dallim moshe apo gjinie.Dëbime masive dhe shkatërrim të pronës private dhe publike.Mbyllje të shkollave dhe institucioneve që ofronin arsim në gjuhën shqipe.Kufizime të pjesëmarrjes së shqiptarëve në jetën publike dhe institucionale të vendit.

Nga këndvështrimi i së drejtës ndërkombëtare, këto veprime përbëjnë shkelje të rëndë të të drejtave të njeriut dhe të së drejtës humanitare, përputhësisht me:Konventat e Gjenevës (1949) dhe protokollet e saj, që mbrojnë civilët në kohë lufte.Konventën për Parandalimin dhe Dënimin e Krimit të Gjenocidit (1948).Normat e përbashkëta të krimeve kundër njerëzimit, siç janë të përcaktuara në Statutin e Romës për Gjykatën Penale Ndërkombëtare (1998).

Këto shkelje nuk ishin vetëm politike apo administrative; ato ishin përpjekje të organizuara për zhdukjen e identitetit kulturor, gjuhësor dhe kombëtar shqiptar.

2. Václav Havel dhe deklarata e solidaritetit ndërkombëtar

Në këtë kontekst tragjik, roli i liderëve ndërkombëtarë dhe intelektualëve ishte vendimtar për të rritur ndërgjegjësimin global dhe për të ndikuar në presionin mbi shtetin agresor. Njëri nga këta figura ishte Václav Havel, disident i njohur dhe president i Çekosllovakisë, më pas i Çekisë, i cili gjatë krizës së Kosovës shprehu solidaritet të pakushtëzuar me shqiptarët duke deklaruar:Kjo deklaratë ka disa dimensione të rëndësishme:

Dimensioni moral dhe humanitar: Havel identifikohej me popullin shqiptar dhe me vuajtjet e tij, duke u bërë një zë ndërkombëtar për mbrojtjen e të drejtave të tyre.

Dimensioni politik: Deklarata ishte një akt presioni mbi regjimin serb, duke treguar se komuniteti ndërkombëtar nuk mund të mbetej indiferent ndaj masakrave dhe dhunës sistematike.

Dimensioni ndërkombëtar juridik: Në kuadër të normave të së drejtës ndërkombëtare, solidariteti i Havel fuqizonte rolin e instrumenteve ndërkombëtare si OKB, Bashkimi Evropian dhe tribunale të ndryshme për krime lufte.

3. Analiza juridiko-akademike

Deklarata e Havel lidhet drejtpërdrejt me parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe të drejtave të njeriut:

-Përgjegjësia ndërkombëtare për krime kundër njerëzimit: Shteti agresor është i ndjekshëm për masakra, dëbime dhe shkelje sistematike të të drejtave civile.

-Përndjekja e popullsisë për motive etnike: Kjo përbën një formë të gjenocidit kulturor dhe etnik, që ka për qëllim zhdukjen e identitetit kombëtar dhe të gjuhës amtare.

-Responsibility to Protect (R2P): Solidariteti ndërkombëtar, edhe në formën e deklaratave morale, krijon presion për mbrojtjen e popujve nga krimet e luftës dhe persekutimi.

Nga një perspektivë akademike, deklarata e Havel nuk është thjesht simbolike; ajo shërben si model i mbrojtjes së të drejtave të njeriut dhe parimeve të drejtësisë ndërkombëtare, duke treguar se:

-Solidariteti ndërkombëtar është një instrument i fuqishëm për të influencuar opinionin dhe veprimet globale.

-Mbrojtja e të drejtave themelore të popujve të shtypur kërkon kombinim të veprimeve morale, politike dhe juridike.

4. Dimensioni human dhe simbolik

Për popullin shqiptar, deklarata “Edhe unë jam shqiptar” shërbeu si një burim fuqie morale dhe shprehu ndërgjegjësimin ndërkombëtar për vuajtjet e tyre. Në një situatë ku institucionet shtetërore ishin pjesë e mekanizmave të shtypjes, mbështetja e figurave ndërkombëtare iu dha shqiptarëve një shtysë shpirtërore për të mbrojtur identitetin e tyre dhe për të kërkuar drejtësi.

Deklarata e Václav Havel mbetet një dëshmi e rëndësishme e:

-Solidaritetit ndërkombëtar me popujt e shtypur.

-Përgjegjësisë morale dhe juridike të komunitetit global për të mbrojtur të drejtat e njeriut.

-Fuqisë së instrumenteve morale dhe simbolike në drejtësinë ndërkombëtare dhe diplomacinë globale.

Në kontekstin e së drejtës ndërkombëtare dhe akademisë, kjo deklaratë duhet të shikohet si model historik i bashkësisë së qytetëruar që përballon barbarinë dhe mbështet identitetin dhe dinjitetin e popujve të shtypur.