Ilir Muharremi: Ritme ngjyrash dhe shpërthime drite

Ritme ngjyrash dhe shpërthime drite

Nga Ilir Muharremi, kritik i artit

Peizazhe ngjyrash, të mbushura me tension, kontraste dhe një lojë  harmonish të pasura, karakterizojnë peizazhet abstrakte të veçanta të Faton Aliu, të cilat u ekspozuan ditë më parë në Stadtbücherei Velbert Zentralbibliothek Gjermani (biblioteka qendrore e qytetit të Velbertit). Ekspozita personale u hap në galerinë e kësaj biblioteke. Ajo që të rrëmben menjëherë syrin është ngjyra, e kombinuar dhe e përzier në një shumësi nuancash që kulmojnë në një tërësi të vetme vizuale, duke krijuar një magji artistike të mbushur me konflikt të brendshëm shpirtëror. Peizazhi nuk paraqitet si një strukturë statike, por si një lëvizje e vazhdueshme ndërmjet dritës dhe hapësirës, e cila shpesh vihet në kontrast me format në plan të parë një veçanti e dallueshme e gjuhës piktorike të Aliut. Në këto vepra dominojnë ngjyrat e ngrohta, si portokallia dhe e kuqja, të ndërthurura me nuanca më të ftohta që krijojnë ekuilibër dhe tension vizual.

“Falënderoj përzemërsisht drejtoreshën e kësaj qendre, zonjën Motte, mikun tim z. Rrahman Islami që bëri të mundur realizimin e kësaj ekspozite, si dhe të gjithë mysafirët e pranishëm,” shprehet Aliu. Sipas tij, në ekspozitë ishin të pranishëm edhe Dr. Paul Jürgen Stein dhe z. Rainer Jadjewski, të cilët ai i falënderoi përzemërsisht.

Në këto peizazhe të  Aliu, ngjyra nuk funksionon si përshkrim i natyrës, por si bartëse e një tensioni emocional që e tejkalon referencën reale. Gama e ngjyrave është e ndarë nw dy zona, njëra e errët, me tonalitete blu, gri dhe të zeza të përziera me shpërthime të kuqes, dhe tjetra e ndritshme, me të verdha e të gjelbra që krijojnë një atmosferë të tejdukshme, pothuajse lirike. Ky kontrast nuk është vetëm vizual, por edhe psikologjik një përballje mes trazimit dhe qetësisë, mes stuhisë dhe dritës. Forma është e shpërbërë, e liruar nga konturi i saktë. Nuk kemi një horizont të qartë apo një strukturë lineare të peizazhit, përkundrazi, forma lind nga gjesti. Penelata është energjike, e shtresëzuar, shpesh e vrullshme, duke krijuar një sipërfaqe ku materia piktorike bëhet vetë subjekt. Në disa zona, ngjyra duket e hedhur me impuls, duke krijuar fragmente që sugjerojnë terren, qiell apo vegjetacion, por pa i fiksuar ato në një identitet të prerë.

Kontrasti është një nga elementet më të forta kompozicionale. Ai ndërtohet jo vetëm përmes përplasjes së ngjyrave të ftohta dhe të ngrohta, por edhe përmes densitetit të shtresës piktorike, zona të ngarkuara, të errëta dhe të trasha përballen me hapësira më të lehta, më të ajrosura. Ky kontrast krijon një ritëm vizual që e udhëheq syrin në mënyrë dinamike brenda kompozicionit.

Drita nuk vjen nga një burim i përcaktuar, ajo duket se shpërndahet nga brenda vetë ngjyrës. Në veprën me dominancë të verdhës, drita është difuze, pothuajse atmosferike, duke krijuar një ndjesi shprese dhe hapjeje. Ndërsa në kompozimin më të errët, drita është fragmentare, shpërthyese, si një ndërhyrje e papritur brenda një fushe të trazuar. Abstraksioni këtu nuk është total, por as i lidhur me realizmin. Ai funksionon si një zonë ndërmjetëse ku peizazhi mbetet i njohshëm në nivel intuitiv, por jo i identifikueshëm në mënyrë konkrete. Kjo e vendos shikuesin në një pozicion aktiv interpretimi, ku përvoja vizuale bëhet më shumë ndjesore sesa deskriptive.

Kompozicioni është i balancuar përmes tensionit. Nuk ka një qendër të vetme gravitacioni, pesha vizuale shpërndahet në mënyrë të pabarabartë, duke krijuar një ekuilibër të brishtë, por efektiv. Elementet nuk organizohen sipas një rendi klasik, por sipas një logjike intuitive të gjestit dhe ngjyrës.

Në tërësi, këto peizazhe funksionojnë si hapësira emocionale ku natyra nuk paraqitet, por përjetohet. Ato nuk kërkojnë të tregojnë një vend, por të evokojnë një gjendje.

Ekspozita do të qëndroj e hapur një muaj.