Faleminderit
Gani Pllana: Prof. Dr. Alfred Pema, inxhinier mekanik, studiues dhe autor i teksteve universitare
E diele, 22.03.2026, 06:56 PM
PROF. DR. ALFRED PEMA INXHINIER MEKANIK (TERMOTEKNIKË), STUDIUES DHE AUTOR I TEKSTEVE UNIVERSITARE
Nga Gani S. Pllana
Prof.
Dr. Alfred Pema, u lind më 5 qershor 1944 në Korçë (nga prindërit Tefta Pema
dhe Thoma Pema), familje atdhetare dhe arsimdashëse, Shqipëri. Shkollën fillore
e ka kryer në Korçë, kurse shkollën e mesme në Institutin Teknik, në Tiranë.
Studimet për inxhinier mekanik, drejtimi Termoteknikë, i ka përfunduar në vitin
1967, në Universitetin Shtetëror të Tiranës, Fakulteti i Inxhinierisë.
Inxhinier në TEC të Korçës 1967-1970. Pas një karriere të bujshme si inxhinier
mekanik drejtimi termoteknikë ka vazhduar punën në Fakultetin e Inxhinierisë
Mekanike në Tiranë. Nga viti 1970 pedagog në katedrën e termoteknikës.
Përgjegjës i Departamentit të Mjedisit në Fakultetin e Inxhinierisë së
Ndërtimit, 1994-1999.
Temën e doktoraturës,me titull: “Studimi i regjimit të temperaturave të impianteve ftohës industrialë dhe përcaktimi i llojeve më racionalë të avullueseve të tyre”, e ka mbrojt në Fakultetin e Inxhinierisë Mekanike, në Tiranë, në vitin 1981, për gradën shkencore: “Kandidat i shkencave teknike”.
Arsimimi profesional dhe karriera akademike
Shkollimi universitar: Diplomoi si inxhinier mekanik në Fakultetin e Inxhinierisë, Universiteti Shtetëror i Tiranës (i cili më vonë u nda dhe formoi Universitetin Politeknik të Tiranës), në vitin 1967, me orientim në termoteknikë.
Puna
profesionale:
·
1967–1970 – Inxhinier në Termoelektriken e
Korçës (Korça TPP), ku
zbatoi njohuritë teorike në zgjidhje praktike inxhinierie,
·
1970–1994– Pedagog në Katedrën e Termoteknikës,
Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike, Universiteti Shtetëror i Tiranës (më vonë
Universiteti Politeknik i Tiranës),
·
1994–1999 – Përgjegjës i Departamentit të
Mjedisit në Fakultetin e Inxhinierisë së Ndërtimit,
·
Institucioni-Universiteti Politeknik i Tiranës:
Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike / Departamenti i Energjetikës dhe
Termoteknikës (tradicionalisht Katedra e Termoteknikës)
Tituj shkencorë: “Kandidat i shkencave teknike” (1981);
“Profesor i asociuar” (1994); “Profesor i rregullt” (1998).
Gjatë karrierës së tij profesionale:
·
ka
punuar në institucione shtetërore, ndërmarrje industriale dhe struktura
teknike,
·
ka marrë
pjesë në projektimin dhe zbatimin e sistemeve termoenergjetike,
·
ka
kontribuar në studime teknike dhe analiza funksionale për optimalizimin e
proceseve termike,
· ka pasur rol këshillues dhe orientues për inxhinierë të rinj dhe teknikë.
Profili profesional
i përgjithshëm i Prof. dr. Alfred Pema
Fusha e tij e interesit profesional përfshinte:
·
termodinamikën
e zbatuar,
·
sistemet
e ngrohjes dhe ftohjes,
·
instalimet
termoenergjetike,
·
efiçiencën
energjetike në industri dhe ndërtesa,
· projektimin dhe mirëmbajtjen e pajisjeve termoteknike.
Pozicione
publike
1. Ministër i Arsimit
(1991-1992).
2. Zëvendësministër i ekonomisë dhe turizmit (1998-1999).
Jeta dhe
veprat tekniko-shkencore
Përveç punës praktike si inxhinier, Alfred Pema
u angazhua edhe në veprimtari shkencore dhe botuese. Ai është autor i:
·
librave
teknikë në fushën e termoteknikës,
·
studimeve
dhe materialeve profesionale për përdorim universitar dhe praktik,
· projekteve teknike që shërbyen si modele zbatimi për sektorë të ndryshëm industrialë.
Njohuri i disa gjuhëve të huaja: frëngjishtes, italishtes, rusishtes dhe anglishtes (shfrytëzim i literaturës).
Publikimet universitare dhe shkencore bashkë me kolegë
1. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë:
impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i
Tiranës, Tiranë, 1979, ribotim 1986.
2. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë:
impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i
Tiranës, Pj. 3, Tiranë, 1982, ribotim 1986.
3. Jukniu,
B.; Demneri, I.; Pema, A.:
“Termoteknika: leksionet e termodinamikës teknike”: Botues Universiteti i
Tiranës, Tiranë, 1984.
4. Pema, A.; Nushi, G.; Leno, V.: “Impiantet e ftohjes,
të kondicionimit dhe të tharjes”: red. Diana Kuka: Botues SHBLU, Tiranë,
1990.
5. Jukniu, B.; Agolli, H.; Demneri, I.; Pema, A.:“Termodinamika”: red. Ismail Demneri: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.
Veprat e prof. dr. Alfred Pema karakterizohen
nga:
·
qasje
praktike dhe shkencore e balancuar,
·
përshtatje
e teorisë me kushtet konkrete të Shqipërisë,
·
përdorim
i terminologjisë teknike në gjuhën shqipe,
· fokus në efiçiencë, siguri dhe funksionalitet teknik.
Fushat kryesore të ekspertizës
·
Termoteknikë dhe termodinamikë teknike,
·
Energjitë e ftohjes dhe ngrohjes,
·
Sistemet termoenergjetike industriale,
· Mësimdhënie dhe udhëheqje akademike në inxhinierinë mekanike.
Përvojë si udhëheqës disertacionesh
·
“Studimi teorik-eksperimental i parametrave aerodinamikë
në sistemet e ventilimit të fabrikave të pasurimit” (1990),
për marrjen e gradës shkencore “Kandidat i shkencave” /Gezim Nushaj/.
· “Njësitë e programimit logjikë dhe një model i programimit të orientuar në objekte”, për marrjen e gradës shkencore “Kandidat i shkencave” /Grigor Joti/.
Çmime dhe nderime
Ka marrë dekorime të ndryshme profesionale gjatë karrierës, për kontributin në mësimdhënie dhe zhvillimin e inxhinierisë (Urdhri “Mjeshtër i Madh”) nga Fakulteti i Inxhinierisë Mekanike, Tiranë, në vitin 2011.
Përfundim
Prof. dr. Alfred Pema ishte inxhinier mekanik shqiptar
i specializuar në fushën e termoteknikës, i cili ka ushtruar veprimtarinë e tij
profesionale dhe shkencore kryesisht gjatë dekadave 1970–1999, në Shqipëri. Ai
përfaqëson brezin e inxhinierëve që kontribuuan në zhvillimin e infrastrukturës
energjetike, industriale dhe teknologjike në Shqipëri, në një periudhë kur inxhinieria
kishte rol kyç në ekonominë kombëtare.
Prof.
dr. Alfred Pema, profesor i termoteknikës (termoteknikë / termodinamikë
teknike) në Universitetin e Tiranës dhe më vonë në Universitetin Politeknik të
Tiranës, është një akademik i njohur shqiptar në fushën e inxhinierisë mekanike
dhe termoteknikës.
Kontributi i prof. Pema konsiderohet i
rëndësishëm për formimin profesional të brezave të inxhinierëve, si dhe për
zhvillimin e mendimit teknik dhe inxhinierik në vend gjatë gjysmës së dytë të
shekullit XX.
Prof.
dr. Alfred Pema ishte njohës i disa gjuhëve të huaja: frëngjishtes, italishtes,
rusishtes dhe anglishtes (shfrytëzim i literaturës).
Veprimtaria e tij u zhvillua në një kontekst historik ku literatura teknike shqipe ishte e kufizuar, çka e bëri të domosdoshëm angazhimin e inxhinierëve-autorë për përhapjen e dijes teknike në gjuhën shqipe.
Bibliografia:
1. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë:
impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i
Tiranës, Tiranë, 1979, ribotim 1986.
2. Pema, A.; Demneri, I.:“Impiante të industrisë:
impiante të ftohjes”, Botues Universiteti i
Tiranës, Pj. 3, Tiranë, 1982, ribotim 1986.
3. Jukniu,
B.; Demneri, I.; Pema, A.:
“Termoteknika: leksionet e termodinamikës teknike”: Botues Universiteti i
Tiranës, Tiranë, 1984.
4. Pema, A.; Nushi, G.; Leno, V.: “Impiantet e ftohjes,
të kondicionimit dhe të tharjes”: red. Diana Kuka: Botues SHBLU, Tiranë,
1990.
5. Jukniu,
B.; Agolli, H.; Demneri, I.; Pema, A.:“Termodinamika”:
red. Ismail Demneri: Botues SHBLU, Tiranë, 1990.
6. Pema, A.:Disretacion:“Studimi i regjimit të
temperaturave të impianteve ftohës industrialë dhe përcaktimi i tipeve më
racionalë të avulluesëve të tyre” (disert. i paraqitur për kërkimin e gradës
shkencore "Kandidat i Shkencave", Fakulteti i Inxhinierisë Mekasnike,
Tiranë, 1997.
7. Guxho, Genti: “70 vjet inxhinieri mekanike në Shqipëri: 1951-2021”, Botues Jozef, Durrës, 2022.









