E diele, 13.06.2021, 07:39 PM (GMT+1)

Kulturë

Poezi rumune nga Florica Bud

E diele, 07.06.2015, 03:19 PM


Florica Bud

U lind në komunën Ulemi të Maramureshit (21 mars 1957), ka kryer liceun në Baia Mare dhe ka studjuar në Institutin e Xeheve në Petroshan. Revolucioni antikomunist i Dhjetorit 1989 e gjen si programuese e Qendrës Territoriale të Llogarive në Baia Mare.  Është e martuar me deputetin Nicolae Bug dhe ka dy fëmijë (Roksana dhe Aleksandru). Ka debutuar në vitin 1993 me vëllimin me prozë të shkurtë, Dashuri jam një objekt që fluturon, duke botuar në ndërkohë vëllimet me prozë Billklintonienët (1999), Mariatereza jam unë (2007), Glina joshëse (2009), dy vëllime bilingve rumanisht/frëngjisht (Kolekcioni i Fundacionit Buona Fide, 2010), kAM  (2011) etj.  Është prezente në antologjitë Çelësi i shpirtit (2008), Tempulli i fjalës (2009), Fluturimi i fjalëve (2009), Magjia e fjalëve (2009), Duke vallëzuar nëpër fjalë (2015) si dhe në koleksionin Personaliteteve maramureshene të Bibliotekës së Rrethit “Petre Dulfu” (Baia Mare, 2008). Për prozën e saj kanë shkruar personalitete të shquara të botës letrare rumune. Sipas kritikut Horia Gârbea, Florica Bud praktikon një gjini të rrallë në letërsinë bashkëkohore. Shkrimi i saj është në përkufizim ndëmjet fikcionit, eseut dhe publicistikës. Eksperienca e vëllimeve paraprake të saj, dedikuar si fëmijëve dhe të mëdhenjve, ia shtojnë vlerën teksteve që bëhen të kapshme dhe të brishta. Florica Bud është një shkrimtare që përpiqet ti përvetësojë të gjithë përmes brishtësisë. Në botën letrare ajo manifeston plotësisht vokacionin kulturor, ngase ka talentin  për ti afruar artistët dhe për të mediatizuar me delikatesë krenarinë e tyre. Shkrimtarja nga Baia Mare është një Madame de Recamier e vitit 2000 që i mbron artistët nga pasojat e tranzicionit.

 

Spre crucea dimineţii

 

Mai fură zmeii, puiule? mă întrebi

De parcă eu aş fi prim-sfetnic

La curtea lui Obosit-Împărat sau

Măcar ursitoarea cea bună

Aleasă dintre pajii împărăteşti

Să le ghicească nenorocul

Celor trei prinţese plecate

Să îndrume soarele

Spre crucea dumineţii.

Mă priveşti cu uimire de când am părăsit

Amândoi învinşi logistic tărâmul doi

Convins că la parter

Voi fi având înalte ranguri

Sau chiar o diademă de regină.

Vociferez din cu totul alte motive

În rând cu sindicaliştii lumii a treia

Unde am fost repartizată justiţiar

Alături de Andrei şi de ţara lui

În ciuda faptelor prescrise

Din legile celor…  şapte pitici

A celor şapte dintr-o lovitură

Cât şi a celor

Patruzeci.şi.nouă.

De.turtiţe.ofrandă.adusă.sfinţiilor.părinţi.

 

Kah kryqi i mëngjesit

 

A po vjedhin dragonjtë, moj zoçkë? Më pyet

Thuajse unë pata qenë këshilltari i parë

Në oborrin e Mbretit të Lodhur apo

Së paku fatcaktuesja e mirë

E zgjedhur nga paria mbretërore

T’ua gjejë pafatsinë

Tre princesave që kanë vajtur

Të udhëzojnë diellin

Kah kryqi i mëngjesit.

Më kundron me mahnitje ç’prej se kam bratisur

Që të dy të mundur logjistikisht bregun e dytë

E bindur se në parter

Do jem duke patur rang të lartë

Apo së paku një diademë mbretëreshe.

Çirrem nga të tjera motive

Në rradhë me sindikalistët e botës së tretë

Ku isha e repartizuar si gjykatëse

Pranë Andrei-t dhe atdheut të tij

Për çudi të fakteve të parashkruara

Nga ligjet e atyre që… shtatë xhuxhimaxhuxhë

Të të shtatëve përmes një goditjeje

Sa edhe të atyre

Dyzet.e.nëntë.

Prej.tortave.të.blatuara.të sjella,prindërve.të shenjtë.

 

Arheologul Ioan

 

Trec fără ţel bifând din doi în doi

Trecătorii rătăciţi

Unii rămaşi de cu seară uimiţi

Ascunşi în zăpada

De pe strada cu arme albe

Unde Alf sădeşte retro-salcâmii

Găsiţi osificaţi în cuferele bunicului său

Arheologul Ioan

Pe care o altă bunică le ascunse

În cu totul altă poveste cu miză

Fără mari şanse de a fi adaptată

Pentru cei ce se amuză

Urmărindu-şi viaţa

Revizuită tridimensional.

Rămân să verific florile deschise

Altruist pe strada

Împovărată de griji

Când mă las ademenită în vizuina

Ceasului obosit cuib de secundar şi de cuc

Văd o străină reflectată

În vitralii amăgitoare

Intru fără să cer voie

Reiterându-mi visele nebifate din ziua

În care veşmântul nonpurpuriu mima rebel

Prim.rol.în.joc.de.false.impulsuri.

 

Arkeologu Ioan

 

Kaloj pa qëllim duke mënjanuar dy nga dy

Kalimtarët e degdisur

Disa të mbetur me mbrëmjen e mahnitur

Të fshehur në dëborën

E rrugës me armë të bardha

Ku Alf-i mbjell retro-bagrema

Të gjetur në valixhet e gjyshit të tij

Arkeologu Ioan

Të cilin një tjetër gjyshe e kishte fshehur

Në një përrallë tjetër me baft

Pa shanse të mëdha për t’u adaptuar

Me ata që zbaviten

Duke ia ndjekur jetën

E rivizuar tredimensionalisht.

Mbetem të verifikoj lulet e çela

Altruist në rrugën

E ngarkuar me brenga

Kur pajtohem të më joshë vizuina

E çastit të lodhur çerdhe sekundare prej qyqeje

Shoh një të huaj të reflektuar

Në vitrinat mashtruese

Hyj pa kërkuar leje

Duke i rikthyer ëndrrat e paprekura nga dita

Ku teshat e papurpurta lozin rebelisht

Rolin.e.parë.në.lojë.prej.impulseve.falso.

 

Hoinari pe străzi obtuze

 

Oare este iubire

Sau doar nevoia de ea?!?

Aş întreba colocvial

Şapte brăduţi cu zile numărate

Condamnaţi la moarte

prin ofilire

Iar cele treisprezece căprioare

Aflate la puterea trei

Victime sigure ale industrializării

Ar veni spre întâmpinare

Aşezându-se cuminţi

În tabelul lui… Antoine

Fără întrebări retorice

Temându-se de ele

Mai mult decât de alte capcane.

Este… ori este…

Aş supune unui rechizitoriu

Părticica din mine

Care a negociat

În mod perdant reintegrarea

Prea bulversată

De degringolada lumii…

Dacă am hoinări pe străzi obtuze.

 

Endacakë rrugëve të harlisura

 

Është dashuri vallë

Apo vetëm nevoja për të???

Do t’i pyesja kolokvialisht

Shtatë bredha me ditë të numëruara

Të ndëshkuar me vdekje

Përmes vyshkjes

Kurse trembëdhjetë drenushat tjera

Të gjendura në pushtetin e tretë

Viktima të sigurta të indistrializmit

Do ti vinin në pikëpjekje

Duke u ulur me kujdes

Në tabelën e... Antoine

Pa pyetje retorike

Duke u trembur nga to

Më shumë se nga kurtha tjera.

Është... apo është...

Do t’ia jepja një hulumtimi

Një pjesë prej meje

Që ka bërë negociata

Në mënyrë perdante reintegrimin

Për tepër të shpupurisur

Nga dalldisjet e botës...

Nëse do endeshim rrugëve të harlisura.

BOX

Florica Bud s-a născut la 21 martie 1957, în comuna Ulmeni, judeţul Maramureş, ca fiică a Corneliei şi a lui Ioan Trif, ţărani cu dragoste de pământ şi respect pentru muncă, trăsături transmise copiilor Valeria-Ana şi Florica. Bunica paternă, Valeria, iubitoare de carte, insuflă  nepoatelor sale aceeaşi atitudine faţă de studiu. Urmează cursurile Şcolii Generale din comuna Ulmeni, localitate devenită oraş. Absolvă cursurile Liceului Gheorghe Şincai din Baia Mare şi este licenţiată a Institutului de Mine din Petroşani. Revoluţia din decembrie 1989 o surprinde în calitate de programator la Centrul Teritorial de Calcul, Baia Mare. Actualmente este administatorul firmei Feeric, Baia Mare. Este căsătorită cu deputatul Nicolae Bud şi are doi copii (Roxana şi Alexandru). A  debutat în anul 1993, cu volumul de proză scurtă: Iubire sunt un obiect nezburător, după care au urmat volumele Bilclintonienii (1997) şi Mariatereza sunt eu (2007), Mi-e dor de pohtă bună (2011), Secol de vânzare (pamflete), 2012, Cu taxa inversă, iubirea (ediţie bilingvă, română-spaniolă), 2013, Cu taxa inversă, iubirea (ediţie bilingvă, română-franceză), 2013, etc. Este membră a Uniunii Scriitorilor din România, din anul 1998, filiala Bucureşti, preşedinte a Cenaclului Scriitorilor Marmureş. A obţinut numeroase diplome şi premii, a colaborat la revista ArtPanorama şi are calitatea de preşedinte al Fundaţiei Culturale Bona Fide şi vicepreşedinte al Asociaţiei Scriitorilor, Baia Mare, redactor asociat al revistei Nord Literar, Baia Mare. Colaboreaază la revistele literare: Luceafărul, Bucureşti, Ramuri, Craiova, Acolada, Satu Mare, fiind prezentă şi la antologiile Cheia sufletului (Bucureşti, 2008), Templul cuvintelor, Zborul cuvintelor, Magia cuvintelor, (Bucureşti, 2009) etc.

Më është bërë zakon që Florica Bud të më befasojë me çdo libër të ri, indiferent nga gjnia letrare që trajton, autorja duke shtjelluar me gjendshmëri, stile, kanone, konvecione. As ky vëllim vargjesh  aforistike nuk bën përjashtim, me formulime që i përkthejnë në përditshmëri ankthet e hapësirës publike dhe, përkundrazi, të unit të vetmuar.  (Dan Silviu Boerescu)



(Vota: 8 . Mesatare: 5/5)

Komentoni
Komenti:


Gallery

Pëllumb Gorica: Magjia e bukurive të nëntokës sulovare
Fotaq Andrea: Një vështrim, një lot, një trishtim – o Zot sa pikëllim!
Pëllumb Gorica: Grimca kënaqësie në Liqenin e Komanit
Shkolla Shqipe “Alba Life” festoi 7 Marsin në Bronx
Kozeta Zylo: Manhattani ndizet flakë për Çamërinë Martire nga Rrënjët Shqiptare dhe Diaspora