Avzi Mustafa: Ndre Mjeda - themelues i shkollave të para në gjuhën shqipe

Periudha që nga fillimi i shekullit XX e deri në kushtetutën e vitit 1908 në historinë arsimit kombëtar mund të quhet lëvizje për arsim dhe kulturë kombëtare. Pas shumë përpjekjeve, më në fund Sulltanati u detyrua të bëjë disa lëshime. Kështu u lejua liria e besimit fetar për të gjithë...

Avzi Mustafa: Poezia e karrierës sime

Kam zgjedhur sot ta mbaj ligjëratën e fundit në karrierën time aktive si profesor në universitet dhe kam dashur që në këtë ditë ta them, si të thuash, fjalën e time të fundit, që mund të merret edhe si porosia ime e fundit për ju që jeni këtu.Unë nuk e pandeh veten si ndonjë profet, që sot do ju thotë diçka që...

Avzi Mustafa: 150 vjetori i vdekjes së Gjergj Qiriazit

Në historinë tonë kombëtare kemi plot e përplot shembuj të sakrificës familjare për të mirën e popullit e atdheut tonë. Një ndër këto familje gjithsesi është edhe familja e Qiriazëve. Kontributi i kësaj familje në emancipimin...

Avzi Mustafa: Platforma pedagogjike e shkollës shqipe

Lidhja Shqiptare e Prizrenit erdhi si rezultat i përpjekjeve ideologjike dhe kulturore të viteve ‘60-‘70 të shekullit XIX. Përpjekjet e para të rilindësve tanë për organizimin e një lëvizje të gjerë kulturore në plan të parë ishin synime të karakterit politik të shqiptarëve të vendit...

Avzi Mustafa: Noli dhe shqiptarët e Ukrainës

Noli një intelekt i çuditshëm që lë gjurmë të pashlyeshme në historinë dhe kulturën tonë. Më duket se ai ngel një ndër njerëzit që meriton të nderohet si njeri i tokës dhe i hyjnisë. Kjo fytyrë markante me  tërë qenien e vet veproi...

Avzi Mustafa: Kongresi i Alfabetit...

Pa dyshim se ngjarja më e madhe pas Lidhjes së Prizrenit është Kongresi i Alfabetit në Manastir. Ai kongres është një përpjekje vigane për ta ruajtur dhe për ta afirmuar identitetin kombëtar. Kongresi i Manastirit hyri në...

Avzi Mustafa: Ali Vishko - Shën Hieronimi

Emri dhe veprat e Prof. Ali Vishkos zënë një vend të merituar në historiografinë dhe kulturën tonë kombëtare. Në veprimtarinë e tij shkencore ai ka publikuar punime të ndryshme shkencore, shumica e të...

Avzi Mustafa: Abetarja e Samiut veper me rendesi

Sami Frashëri  bashkë me rilindësit tjerë e kishin kuptuar se pa hartimin e abetareve  nuk mund që të ngrihen themelet e kalasë së kulturës kombëtare. Kështu që vitet 1886-1888 janë vitet kur patriotët shqiptar iu ...

Avzi Mustafa: Toponomia e Rekës së Epërme

Studiues të ndryshëm krahinën e Dibrës e ndajnë ne dy pjesë, në Dibrën e Epërme dhe Dibrën e Poshtme. Një ndarje të këtillë bën edhe Myler, i cili gjithashtu e ndan atë në dy krahina, në Dibrën e Epërme dhe Dibrën e Poshtme...

Avzi Mustafa: Kontaktet e Josif Bagerit me patriotët

Josif Bageri tërë jetën e kaloi në varfëri familjare, në mërgim si bari, shegert, punëtor e udhëheqës i gazetarëve "Shqypeja e Shqypnisë" dhe "Ushtima e Krujës",autor librash.(Kondo,1982). Megjithatë, kjo jetë plot ...

Avzi Mustafa: Kongresi i dytë i Manastirit

Pas Kongresit të parë të Manastirit më 1908 shkrimi dhe sholla shqipe mori hov të madh. Ideologët e Rilindjes Kombëtare e kishin kuptuar se problemi i arsimit kombëtar ishte i lidhur shumë ngushtë me bashkimin dhe forcimin...

Avzi Mustafa: Osmanët kundër alfabetit shqip

Menjëherë pas Hyrijetit, në shumë qendra e qytete jashtë dhe brenda Shqipërisë, si në: Stamboll, Korçë, Elbasan, Manastir, Shkup, Bukuresht, Sofje, Selanik etj. u ngritën klube dhe shoqata, duke nxjerrë gazeta ...

Avzi Mustafa: Kush ishte Ramazan Dalipi?

Në këtë trajtesë do të jap një kuadër paraqitës biografik për të mbështetur, në vija të përgjithshme, aktivitetin patriotik të Ramazan Dalipit në vend dhe në emigracion...

Avzi Mustafa: Gazetat dhe revistat në perandorinë

Para disa javësh kolegia ime prof. dr. Sevim Alil nga Biblioteka kombëtare Turke më kish dërguar një katalog përmbledhës i shtypit periodik  përgatitur nga ...

Avzi Mustafa: Mësim-besimi në funksion të shqipes

Lufta e Dytë Botërore solli edhe disa pamje të reja për shumicën e shqiptarëve të Maqedonisë Perëndimore, Kosovës dhe Malit të Zi. Kjo ndodhi 17 ditë pas kapitullimit të Mbretërisë Jugosllave ...

Avzi Mustafa: Thimi Thoma Kreji - veprimtar i rilindjes kombëtare nga Krusheva

Thimi Kreji, sipas disa shënimeve, thuhet se ka lindur rreth vitit 1842 në Krushevë të R. së Maqedonisë së sotme. Me shpërnguljen e vllehve të Gramozit ...

Avzi Mustafa: Llazar Siljani - rekanasi atdhetar dhe intelektual i harruar

Ne mes të maleve të larta të Velivarit, Korabit dhe Kërçinit, në dy anët e lumit Radika, gjendet bukuria natyrore, ashtu siç mund ta falë vetëm Zoti, që quhet Reka e Epërme ...

Avzi Mustafa: Rizgjimi i vetëdijes kombëtare të shqiptarëve ortodoksë në Maqedoni

Besoj se të gjithë tashmë jemi koshientë se viteve të fundit kemi një rizgjim të vetëdijes etnike të shqiptarëve ortodoksë në Republikën e Maqedonisë dhe kjo është bërë pikërisht falë angazhimit të këtij konstelacioni qeveritar, që sigurisht duhet të përshëndetet. Pas një kohe të gjatë të lënë në harresë ...

Avzi Mustafa: Kontributi i Hasan Prishtinës për gjuhë të zyrtarizuar shqipe me shkollë të pavarur

Në kohën kur po gatuhej shteti shqiptar masat shtypëse të qeverisë turke, si dhe veprimet e qeverive grabitqare fqinje, që ishin lëshuar si lakej grabitqarë kundër interesave shqiptare, nuk kishin të ndalur. Dhe, kjo gjendje ishte një nxitje që patriotët shqiptarë të merrnin hapat e duhura në drejtim të mbrojtjes së trojeve shqiptare ...

Avzi Mustafa: Pasqyrimi i shpalljes së pavarësisë së Shqipërisë në gazetën ''Politika'' të Beogradit

Në fund të shekullit XIX dhe gjysmën e parë të shekullit XX Perandoria Osmane ndodhej në krizën e saj më të madhe deri atëherë, sepse sistemi i vjetruar feudal nuk ishte në gjendje t’u përballonte forcave të reja që ishin krijuar në arenën ndërkombëtare, si dhe hovit të madh të popujve të shtypur për çlirim kombëtar, që e kishin shtyrë atë në gjendje të një dekadence politike dhe në tkurrje tokësoreEdhe pse shihej qartë se Perandoria ishte kthyer me kokë nga Bosfori e Anadolli, ndërsa bishti i kishte ngelur në Ballkan dhe ky bisht ishte bërë ...

Avzi Mustafa: Ecuritë e arsimit fillor shqip në Kërçovë e rrethinë

Rrjedhat e zhvillimit të arsimit shqip në Kërçovë kanë qenë të kushtëzuara nga rrethanat kulturore, shoqërore dhe politike, herë-herë të penguara nga faktorët e ndryshëm...

Avzi Mustafa: Pasqyrimi i trashëgimisë kulturore shqiptare në tekstet shkollore në Maqedoni

Megjithëse e gjendur në mes të qytetërimeve kryesore historike, trashëgimia kulturore shqiptare në Maqedoni vjen sot me një inventar fizik shumë të dëmtuar. Në dekadat e fundit...

Avzi Mustafa: Në kujtim të mësuesit Syreja Imami

Të shkruash për mësuesin Syreja, megjithëse është kënaqësi, kjo nuk është edhe një punë e lehtë, pasi bëhet fjalë për njërin nga ai brez mësuesish që punuan plot përkushtim...

Avzi Mustafa: 8 Shtatori - Dita Ndërkombëtare Kundër Analfabetizmit

Kohëve të fundit gjithnjë e më shumë e dëgjojmë fjalën analfabetizëm – edhe pse kjo fjale ka kohë që nuk ekziston në fjalor. Megjithatë, ky term sot ka filluar të dëgjohet...

Avzi Mustafa: Organizimi i shkollës shqipe në Maqedoni 1945-1990

Rrjedhat e zhvillimit të arsimit shqiptar në Maqedoni kanë qenë të kushtëzuara nga rrethanat kulturore, shoqërore dhe politike, herë- herë e penguar nga faktorët ...

Avzi Mustafa: Përpjekjet e Josif Bagerit për gjuhën dhe shkollën shqipe

Historia e popullit shqiptar është e mbushur plot e përplot me veprimtari vetëmohuese për liri, bashkim dhe progres të gjithanshëm shoqëror. Me vendosjen e kushtetutës turke të ...

Avzi Mustafa: Disa shënime të mësuesit bullgar për Tetovën me rrethinë

Tetova me rrethinën me pozitën e vet gjeografike dhe me potencialin ekonomik ka tërhequr gjithmonë vëmendjen, jo vetëm të pushtuesve, por edhe të kronistëve të ndryshëm...

Avzi Mustafa: Zajavi përballë pushtuesit serb (1912-1915)

Një historian thotë se kapitujt e historisë shqiptare fillojnë me fjalën luftë, jo se shqiptarët këtë e duan, por se kanë qenë të detyruar që çdo herë t’i mbrojnë trojet e veta...

Avzi Mustafa: Shkollat fetare private në Gostivar e rrethinë ndërmjet dy luftrave botërore

Lufta e Parë Botërore solli ndarje të re të Maqedonisë midis tri shteteve ballkanike: Mbretërisë SKS, përkatësisht Serbisë, Greqisë dhe Bullgarisë. Pjesa veriore dhe qendrore...

Avzi Mustafa: Shkolla shqipe qëndron mbi eshtrat e patriotëve tanë

Lufta për gjuhën dhe shkollën shqipe, që populli ynë e ka zhvilluar me shekuj, përfaqëson faqet më të ndritura, por edhe më të përgjakura të historisë sonë kombëtare...

Avzi Mustafa: Disa probleme në punën e mësuesve të gjuhvs për përvetësimin e gjuhës letrare në shkollë

Gjuha është ajo që jemi ne. E ne jemi ata që kërkojmë që nxënësit e studentet në shkollë e në institutet përkatëse të përgatiten sa më mirë për përdorimin dhe...

Avzi Mustafa: Përpjekjet e shqiptarëve të Maqedonisë për shkollën shqipe (1908-1912)

Populli shqiptar, që kishte vuajtur shumë shekuj nga absolutizmi i sunduesve, kishte dhëne një kontribut të çmuar për fitoren e...

Avzi Mustafa: Nëna Terezë në 100-vjetorin e lindjes

Sot në këtë përvjetor kaq të rëndësishëm për gjithë botën e humanizmit, bamirësisë dhe ndihmës...

Avzi Mustafa: Ju mbeteni përherë ''Zoti Mësues''

Që kur i kisha buzët me qumësht kisha dëgjuar për mësues Bajramin. Të gjithë në fshatin ku kisha...

Avzi Mustafa: Një fjalim i pabotuar i Ibrahim Themos mbi çështjen e Maqedonisë

Në këtë artikull do të bëjmë fjalë për jetën, punën dhe kontributin e Ibrahim Themos...

Avzi Mustafa: Imam Vehbi Ismaili, një hallkë e rëndësishme e traditës islame shqiptare

Tradita që e ka përshkuar Shtëpinë Botuese “Logos-A” që nga viti 2004, me botimin e serisë...

Avzi Mustafa: Ndihmesë e madhe arsimit shqip në Maqedoni

E ndie veten të obliguar që të them ca mendime për revistën pedagogjike-arsimore...

Avzi Mustafa: Kush ishte Ali Bej Kërçova

Stërgjyshi i Jusufit, Ollomani, që herët ishte shpërngulur nga fshati Qafë. Së pari vendoset në fshatin...

Avzi Mustafa: Gjuha shqipe në traditën e historisë së shkollave

Hulumtimi dhe studimi i gjuhës, arsimit dhe shkollimit të shqiptarëve gjatë shekujve është një çështje...

Avzi Mustafa: Mësimi i gjuhës maqedonse nga klasa e parë është problem politik

Në periudhën e shtetit të centralizuar të ish-Jugosllavisë motivet nxitëse të mësimit të maqedonishtes ishin të tilla...




Kryesore