Ndue Ukaj: Nana shqiptare e dashunisë

Nëna Tereze ka trand themelet e një bote të egërsuar dhe egoiste, në të cilën dashuria është një nocion abstrakt. Madje, ajo ka dëshmuar të kundërtën, se bota mund të drejtohet me dashuri dhe se dashuria është fuqia më e madhe që mund ta transformon botën. Dhe pikërisht këtë nocion abstrakt, Nëna Tereze e ka konkretizuar më mirë se çdo kush në historinë e njerëzimit, duke dëshmuar me shumësi veprash të jashtëzakonshme, e të ...

Ndue Ukaj: Muri, Haradinaj, treni dhe liria e Kosovës

Serbia, me tërë arsenalin e saj propagandistik e politik, po bën terror psikologjik mbi popullin e Kosovës.Dihet, retorika e urrejtës serbe ndaj shqiptarëve, nuk është e re. Ka histori dhe është mbarsur e formësuar nëpër institucionet e tyre...

Ndue Ukaj: A ka çka ka të thuhet ma shumë?

Në asnjë fushë të jetës, gjërat nuk ndryshojnë vetvetiu. E më së paku, në punët e shtetit dhe të politikës. Ky mendim është aksiomatik. Ndaj, duhet një forcë njerëzore që t’i ndryshojë ato. Nga përvoja e dimë se, për të mirë apo për të keq, lëvizjet shoqërore i bëjnë njerëzit...

Ndue Ukaj: Arrestim i dy vëllezërve në Gjermani

Është koha e Krishtlindjes dhe Europa shëndrit. Rrugët e sheshet, janë të mbushura me njerëz të gezuar, ndërkohë që ti zgjohesh dhe lexon një lajm të tmerrshëm. Dy vëllezër shqiptarë, arrestohen nën dyshimin se po planifikonin sulme terroriste. Dhe ndaj kujt? ...

Ndue Ukaj: Nuk janë fajtorë gjithmonë ata

Kjo "dashni" që kemi dëfteu tani e sa kohë për vendin tonë, kulturën dhe gjuhën tonë, s' ka mjaftua aspak që t' i shërojmë plagët e së kaluarës; s' ka mjaftua të ndërtojmë të tashme, e as të projektojmë të ardhme. Për pasojë, çdo ditë e ma shumë, njerëz të këtij vendi...

Ndue Ukaj: Ligjërim i pështirë

Shoqërisë sonë i ka humbur sensi dhe ndjeshmëria për fjalën publike. Kjo ka bërë që debatet të cilat zhvillohen përbrenda nesh të jenë të skematizuara dhe të shumtën e herëve të përfundojnë në banalitet. E gjithë kjo ngjet për faktin se e kemi tkurrë hapësirën për komunikim ...

Ndue Ukaj: Për një Republikë të Ndërgjegjes

Fati i popullit të Kosovës, vazhdon të vërtitet rreth politikës. Në sfondin e së cilës, vërtiten fate njerëzish, në një betejë tashmë të gjatë për Republikë. Dikur- jo shumë vite më parë, atë e kishim të thadruar në zemra dhe në ndërgjegje tonë. E kishim ta ndaluar...

Ndue Ukaj: Koha për një gjuhë të qartë

Përplasjet e pakënaqësitë përbrenda një shoqëri, siç dëftojnë sociologët, ndodhin për arsye të faktorëve politikë, kulturorë, ekonomikë e socialë. Këta faktorë, secili në mënyrën e vetë, kanë peshën e tyre mbi zhvillimet brenda një shoqëri. Përcaktojnë...

Ndue Ukaj: Pjetër Bogdani, i pari i Çetës së profetëve

Gjergj Kastrioti, Pjetër Bogdani dhe Gjergj Fishta, janë tri figura themeltare të kulturës dhe historisë shqiptare që nuk kanë varre. E këto figura, s’janë dosido figura. Ata, me veprën dhe veprimtarinë e tyre, u ngjajnë apostujve dhe misionarëve. Ndonëse jetuan në periudha të ndryshme kohore...

Ndue Ukaj: Betejat kundër kujtesës

Jetojmë në epokën e ndryshimeve marramendëse teknologjike. Bota jonë, në të cilën para një kohë, idetë dhe lajmet qarkullonin me ngadalësi dhe kryesisht ishin privilegj i një elite të vogël, tanimë i ngjan një fshati global, në të cilën ato qarkullojnë me shpejtësi të pamatshme dhe janë pasuri...

Ndue Ukaj: Përsiatje për poezinë e Zef Mulajt

Koloriti i poezisë së Zef Mulajt është përplot imazhe, ndjenja, ide, porosi, mesazhe që kërkojnë e aspirojnë të bukurën e jetës si ndjesi, realitet ekzistencial, dhe shpërthejnë nëpërmjet poezisë si formë e veçantë e komunikimit njerëzor...

Ndue Ukaj: Kurthi i religjionit dhe historisë

Religjioni dhe historia, po mbesin dy kurthe, prej të cilave nuk po arrijmë të shkëputemi dot. Janë dy tema e ligjërime, të cilat e dominojnë debatin brenda kombit tonë, dhe për të cilat, secili aksh shqiptari, ka një soj përgjigje. Madje, këto dy tema, thuajse janë të vetmet...

Ndue Ukaj: Raport para një akademie

Para një auditori të përzgjedhur, siç mund të jetë ai i një akademie, mund të flasë vetëm dikush që shquhet për arritje shumë të veçanta në arte, filozofi e shkencë. Së paku kështu dëfton përvoja empirike. E kështu nuk mendon një shkrimtar i sërës së lartë, si Franc Kafka dhe kështu s’ndodh në letërsinë ...

Ndue Ukaj: E mjera Kosovë

Është shtatë vjetori i pavarësisë. Përpiqem ta ushtroj kujtesën dhe të kthehem prapa; të numëroj vitet e rritës së shtetit tim. E kundroj trupin e njomë, në të cilin ka shumë deformime, plagë, dhimbje. Përsias për botën landore të shtetit tim- shpirtëroren e saj- dhe tronditem nga ligështia ...

Ndue Ukaj: Rugova mes letërsisë dhe politikës

Ibrahim Rugova, para se të ishte politikan, ishte njeri i letërsisë. Ai lexonte dhe e vlerësonte leximin. Ai shkruante dhe e vlerësonte shkrimin. Ai përsiaste për tema e fenomene kulturoro-letrare dhe nëpërmjet tyre e jetësonte vizionin e tij prej intelektuali. Për një kohë të gjatë, qëndroi pranë ...

Ndue Ukaj: Armiqtë e lirisë

Njeriu, që t’ia dalë mbanë për diçka dhe që t’i realizojë ambiciet e tij konstante për liri e qytetërim, gjithmonë i duhet një challenhge dhe një response (një sfidë dhe një përgjegjësi)-këshillon Fernand Braudel. Në linjë me këtë mendim, Braudel zhvillon idenë e tij, kur pohon se mposhtja e ...

Ndue Ukaj: Le ta mbjellim farën e mirë

Pesha e fjalës, ushtron një pushtet te vazhdueshëm dhe të pamatshëm në shoqëri. Fjala, pa dyshim, është forca më e madhe e njerëzimit, nëpërmjet së cilës, krijohen të gjitha marrëdhëniet tona me botën: të mirat dhe të këqijat. Filozofi M. Hajdegeri, thotë se gjuha është shtëpia e qenies...

Ndue Ukaj: Nga gjuha helmuese, te prerja e kokave

Në shoqëri të lira dhe demokratike, faji dhe përgjegjësia për vepra të këqija të individit, bie mbi individin. Mirëpo, kjo s’e amniston shoqërinë, e cila, është vatra ku individi ushqehet shpirtërisht dhe fizikisht. Për më tepër, është shoqëria me komponentët e saj (arsimin, mediat, institucionet ...

Ndue Ukaj: Identiteti europian - identiteti autentik

Pikërisht në kohën kur Europa përjetonte zhvillim të hovshëm, në shkencë, kulturë, art e letërsi dhe kur idetë iluministe ishin ngjizur në kontinentin e kulturës, sidomos në Italinë fqinje, mbi shqiptarët ra errësira e pushtimit osman, që ja preu rriten dhe zhvillimin normal...

Ndue Ukaj: Liria në kafazin e politikës

Zgjedhjet janë e mira e demokracisë dhe nëpërmjet tyre e ndjejmë lirinë, me tërë përmasën e jashtëzakonshme dhe frymëzuese që ajo i jep një shoqëri. Nga zgjedhjet mësojmë sesa e rëndësishme është vota, demokracia, sepse zgjedhim, ndëshkojmë, adhurojmë e nganjëherë edhe kalojmë caqet...

Ndue Ukaj: S’mbulohet dielli me shoshë

Dielli s’mbulohet me shoshë. Këtë shprehje e dëgjojmë shpeshherë dhe në raste të ndryshme. Ndonëse është një lloj aksiome e ditur dhe përdoret te shumë popuj, për të treguar të vërtetën përballë gënjeshtrës, gjithmonë gjinden personazhe qesharake, që s’ndalen së pretenduari ta mbulojnë ...

Ndue Ukaj: Shteti i vlerave të përbashkëta

Kosova e sendërtoi pavarësinë vonë, mirëpo, historia dhe kultura e saj,  është ma të lashtë se vitet e shtetësisë. Nisur nga kjo premisë, ne e kemi detyrim moral, t’i lartësojmë ato vlera të përbashkëta, që kemi trashëguar dhe kështu të ruajmë kohezionin e krijuar me mund e sacrifice...

Ndue Ukaj: Nga teprica e luksit

A duhet të varet jeta e fëmijëve në vendin tonë, nga teprica e luksit të qeverisë? Për ma tepër, a mbizotëron në vendin tonë e mira e përgjithshme dhe interesi i përbashkët? Kush zotëron me këto të mira? A duhet të besojmë në sinqeritetin e kësaj elite politike, e cila, e përhumbur në...

Ndue Ukaj: Identiteti europian i shqiptarëve

Europa, para se të jetë projekt politik a ekonomik, është projekt kulturor, rrënjët e së cilit janë thellësisht shpirtërore. Mbi këtë postulat, u fillua ideja e unifikimit politik e ekonomik të Europës, mu në mesin e shekullit të kaluar, kur ajo kalonte ferrin ma të madh, pas Luftës së Dytë Botërore...

Ndue Ukaj: Shestim për njeriun

Sfondi i jetës shqiptare, i karakterizuar me kriza të thella politike, sociale, morale e identitare, është tablo zotëruese e jetës shqiptare. E në këtë holli të dëshpërimit, pasigurisë, tensioneve politike të pafundme, publicistika shqiptare e këtyre viteve të tranzicionit, me dëshirë ...

Ndue Ukaj: Kemi humb një forcë drejtpeshuese

Në sfondin e krizës që ka përfshi Universitetin e Prishtinës, na ravijëzohet i gjithë sistemi ynë i katandisur në mjerim, ku degradimet politike zënë kryet e radhës, e pas së cilave vijnë degradimet në shëndetësi, pamundësia e zhvillimit ekonomik, kultura pa ndonjë status të avancuar shoqëror...

Ndue Ukaj: Tempulli i dijeve - tempull i marrive

Kosova s’ka krijuar shkolla e universitete, që t’ia sjellin mirëqenien vendit, por varfërinë shpirtërore dhe materiale. Këtë realitet, e shpërfaq më së miri gjendja jonë e përgjithshme, e në mënyrën më të mjerueshme,  Universitet i Prishtinës, i cili është degraduar dhe katandisur në mjerim. Arrestimit e kohëve ...

Ndue Ukaj: Mes lindjes e perëndimit

Si komb i formuar vonë, i dalur nga robëria e gjatë, me shumë plagë, i tkurrur e ndarë gjeografikisht, kemi filluar t’i duam të tjerët, pa u mësuar njëherë ta duam vetveten. E, dihet, kjo “dashuri”, s’është gjë tjetër, veç papjekuri dhe shfaqje infatile ...

Ndue Ukaj: Sevdaja turke

Pasi shpallën vëllazërinë me pushtetarë turq, pasi provuan ta ndërrojnë historinë dhe perceptimin për të kaluarën osmane në trojet arbnore, qeveria e Kosovës bëri hapin tjetër, duke nënshkruar marrëveshje për tregti të lirë me Turqinë ...

Ndue Ukaj: Profetët e rremë

Jetojmë në një kohë, kur politika është bërë epidemi e shkatërrimit të idealeve të njeriut tonë. E kjo murtajë, ka depërtuar kudo brenda jetës sonë mendore e intelektuale, me tërë forcën shkatërrimtare ...

Ndue Ukaj: Kah toka e premtuar

Shqiptarët e Kosovës,  po e braktisin  vendin e tyre, të dëshpëruar dhe kështu po ja mësyjnë drejt perëndimit, atje ku i kanë orientuar shpresat për një të ardhme ma të mirë. Ata nuk zgjedhin mënyra dhe mjete për të ikë kah perëndimi, aty ku kanë projektuar tokën e premtuar ...

Ndue Ukaj: Edikti i Milanos dhe liria fetare

Në historinë e qytetërimit perëndimor, akti i parë juridik, që hapi portat e lirisë fetare, prej së cilës, u zhvilluan dhe derivuan liritë tjera, është Edikti i Milanos, i hartuar nga Konstandini i Madh (274-337) nga Dardania. Ky Edikt, vuri themelet e konstitucionit ...

Ndue Ukaj: Karagjozët e mendimit shqiptar

Qenies shqiptare, i janë vërsulur karagjozë të shumtë, e me sjelljet e tyre prej palaçove, na kanë bërë gazi i botës. Si palaço që dinë të jenë e të përshtatën kudo, ata duke mos zgjedh mënyra e as mjete për t’i realizuar synimet e tyre shëmtuese ...

Ndue Ukaj: Partitë pa politika kulturore

Kultura si term, ashtu siç e përkufizon Raymond Willims, një pionier i teorive kulturore në marrëdhëniet ndërkombëtare, është një nga dy ose tri fjalët më të komplikuara të gjuhës angleze. Ne do të thoshim se jo vetëm të gjuhës angleze, por çdo gjuhe ...

Ndue Ukaj: Europa e ka postulat kulturën

Europa, para se të jetë projekt politik a ekonomik, është projekt kulturor, rrënjët e së cilit janë thellësisht shpirtërore. Mbi këtë postulat, u fillua ideja e unifikimit politik e ekonomik të Europës, mu në mesin e shekullit të kaluar, kur ajo kalonte ferrin ma të madh ...

Ndue Ukaj: Historia sipas Kim Mehmetit

Kim Mehmeti si shkrimtar që është, do të duhej të ishte më i kujdesshëm më fjalën, meqë është i vetëdijshëm për pushtetin dhe ndikim që ajo ka. E nëse pohimet e tij, kanë pasur funksione të tjera, ta zëmë, të riciklojnë ekstremet e ndryshme në Kosovë, me qëllim ...

Ndue Ukaj: Kah është e ardhmja e shqiptarëve?

Gjatë pushtimit osman, për pesë shekuj, shqiptarëve ju mohua liria, fjala dhe zhvillimi normal. Dhe jo vetëm kaq. Atë përjetuan akulturim, zvetënim moral dhe përkundër përpjekjeve vetëmohuese për mbijetesë, kur shkoi Perandoria Osmane, ata mbeten pa shkolla, pa tempuj bukurie ...

Ndue Ukaj: Kombi është akt besimi

Çfarë do të thotë të jesh pjesëtar i një kombi? E në këtë aspekt, çfarë do të thotë të jesh shqiptar?Një shpjegim domethënës, për pyetjet e më sipërme, gjithmonë sfiduese për personin, por edhe për bashkësinë njerëzore, e jep shkrimtari erudit, Jorge Luis Borgesi, te tregimi Ulrika në formën e një dialogu konciz...

Ndue Ukaj: Ditë të humbura

Çfarë domethënie të rëndësishme kanë ditët e humbura për një komb, shoqëri apo person, na difton bukur një tregim brilant i shkrimtarit italian, Dino Buxat-it. Ky shkrimtar, që shquhet për një letërsi magjike, në tregimin me titull Ditë të humbura, me pak rreshta, por me një rrëfim të ngjeshur ...

Ndue Ukaj: Kultura e lirisë përballë mizeries morale

Kosova duke kaluar nga robëria në liri dhe nga liria deri te pavarësia, ka realizuar kështu dy aspirata fundamentale, të cilat ja kanë mbajt gjallë shpirtin veprues dhe dinamikë ndër vite. Mirëpo, pas përmbyllës së këtyre dy etapave, ka munguar dhe vazhdon të mungoj ideja mbi çfarë baze morale dhe intelektuale synohet te ...




Kryesore