Albert Vataj: Ne i përkasim vetes, aq sa i përkasim njëri-tjetrit

Ne i përkasim vetes, aq sa i përkasim njëri-tjetrit

Nga Albert Vataj

Pavarësisht me çfarë ne merremi, botës që i përkasim, individualitetit që na përkatëson, identiteti që nënshkruan ndryshimin që ne kemi, ne i përkasim vetes, aq sa i përkasim njëri-tjetrit.

Sipas filozofisë së Martin Buberit, marrëdhënia Unë-Ti, ne nuk mund ta njohim veten plotësisht në izolim. Ndonëse "Unë" jam një individ me një identitet unik dhe një vullnet të lirë, ky identitet merr kuptim vetëm kur pasqyrohet te tjetri.

I përkasim vetes në rrafshin e ndërgjegjes, vendimmarrjes dhe lirisë së brendshme.

I përkasim botës sepse jemi qenie sociale, gjuha me të cilën mendojmë, morali që ndjekim dhe dashuria që ndiejmë, kërkojnë domosdoshmërisht "Tjetrin" për t'u jetësuar.

Identiteti nuk është një muret rrethues, por një "nënshkrim". Në fenomenologji, ky ndryshim është pikërisht ai që na bën të vlefshëm për shoqërinë.

Nëse do të ishim të gjithë identikë, nuk do t'i përkisnim njëri-tjetrit, por do të ishim thjesht përsëritje të së njëjtës gjë. Ndryshimi është ai që krijon nevojën për tjetrin, ne plotësojmë te tjetri atë që na mungon te vetja.

Emmanuel Levinas argumentonte se subjektiviteti ynë lind nga përgjegjësia që kemi ndaj tjetrit. Të thuash "i përkasim njëri-tjetrit" nuk do të thotë pronësi, por ndërvarësi etike.

Pavarësisht profesionit apo statusit social, ne jemi të lidhur nga një fill i padukshëm njerëzor.

Liria jonë individuale, "përkatësia ndaj vetes", merr vlerë supreme vetëm kur ajo kthehet në një mjet për t'i shërbyer ose për t'u lidhur me të ngjashmit tanë.

Vetmia e individit është vetëm një iluzion i përkohshëm, në thelb, ne jemi pjesë e një "organizmi" më të madh njerëzor.

Të jetosh këtë filozofi do të thotë të ruash me fanatizëm integritetin tënd, t'i përkasësh vetes, pa harruar se kuptimi i këtij integriteti vërtetohet vetëm përmes empatisë dhe bashkëjetesës, t'i përkasësh tjetrit. Ne jemi, njëkohësisht, ishuj të veçuar dhe pjesë e të njëjtit kontinent.