Etiketë: Ndue Dedaj

Ndue Dedaj: “Radarët” e politikës

Mos u bëfsh për lajm, në këtë kohë, ka kuptimin mos “foltë” SPAK-u për ty, se lajm tjetër në këtë vend nuk ka. Bie fjala, ndonjë dorëheqje e shumëpritur e qeverisë. Vetëm po të shporri SPAK-u nga karriga e pushtetit. Sytë e të gjithëve janë atje dhe SPAK-u e di këtë. Por SPAK, tek e fundit, është dhe ai nesh, nga dosjet e tij rrjedhin informacione...

Ndue Dedaj: Dy amerikanë në Hagë, përballë

Është fjala për zotërinjtë Uesli Klark dhe Çarls Smith. Do të kalojë kohë e njëri, gjenerali do të jetë në histori, kurse tjetri në pension, jo se një gjykatës nuk mund të hyjë në histori. Klark do të përmendet si komandanti suprem amerikan i NATO-s që udhëhoqi luftën për çlirimin e Kosovës nga genocidi serb, Smith si gjykatësi që dha...

Ndue Dedaj: Eqerem Çabej dhe Ali Hashorva, dy gjirokastritë për arsimin në Kosovë…

Në Prishtinë është një rrugë me emrin “Eqerem Çabej”. Por dhe një gjimnaz me këtë emër. Mbi të gjitha në Kosovë ka shumë studentë të profesor Çabejt, kur, krahas Universitetit të Tiranës, ai jepte mësim në Universitetin e Prishtinës, në fillim të viteve ’70, siç na e tregon dhe një fotografi e rrallë e asaj kohe, publikuar...

Ndue Dedaj: Zëri i Flora Brovinës si kujtim…

Nuk e kisha takuar Flora Brovinën, por zërin e saj e pata si një dhuratë të çmuar e tash do ta kem si një kujtim. Dy vite më parë pata nderin të shkruaja parathënien e vëllimit me poezi të zgjedhura “Shqipëri, zemra jonë” (“Lena Grafik”, Prishtinë, 2024), përgatitur nga poetja Trendafile Molla...

Ndue Dedaj: “Shkrim e këndim” në shekullin XXI

Analfabetizmi i quajtur funksional është një term i didaktikës moderne, për të na thënë se ky është ndryshe nga ai analfabetizmi i së kaluarës i gjyshërve tanë, që për ta luftuar u hapën kurse e shkolla verore e dimërore, për të gjitha moshat, u bë një revolucion i vërtetë, jo vetëm në vendin tonë, por dhe në Europë...

Ndue Dedaj: E drejta me fol dhe e drejta me hesht

Me të vdekë fjala, tue qenë gjallë, kjo ishte humbja më e madhe e njeriut. Mund të humbte pasuria dhe e vije përsëri. Por nuk mund ta “ngjallje” më fjalën e vdekur. Bash për këtë dikur thuhej “Mos të vdektë fjala!” Fjala nuk ka më peshë aty ku duhej të ishte më e vlefshme se kudo tjetër, në Kuvendin e Shqipërisë, këshillat bashkiake...

Ndue Dedaj: Protesta na ktheu idealet e humbura - Shpresojmë të ndodhë dhe në Kosovë

E pamundur që diçka e re në Shqipëri të mos shoqërohet nga një varg paradoksesh. Ja njëri për prej tyre që bën mu. Protestuesit i këshillojnë se si të bëjnë organizim politik ca kryetarë të dështuar partish minore, të djathta e të majta, që kurrë nuk arritën të bënin politikë, që nuk ecën asnjëherë me këmbët e mendët e veta...

Ndue Dedaj: Një qen hero

Kur gjuetari pa qenin e tij me buzët gjithë gjak, duke iu lëpirë aty të porta e shtëpisë, si të kërkonte prej të zot ndonjë shpërblim për lodhjen në gjuetinë e para një gjysmë ore, iu turbullua truri, mendoi se qeni i tij besnik kishte qenë çmendur dhe i kishte mbytur të birin kërthi që flinte në djep, ndryshe si do t’i kishte turinjtë...

Ndue Dedaj: Kërcënimi prej “Kuçedre” me Ibrin

Urrejtja t’i errëson sytë dhe në Ballkan kjo është e provuar me mijëra herë. Por si është e mundur të ndodhë në kohë moderne, në shekullin XXI? Të duket e pabesueshme që një shtet në zemër të Europës, që ka futur “letrat” në Bruksel për të hyrë në Bashkimin Europian, si Serbia, kërcënon një vend e shtet...

Ndue Dedaj: A “prodhon” Udha e Kombit mirëqenie për banorët?

Udha e Kombit nuk është një kombinat që të prodhojë mallra, ajo “prodhon” qarkullim kombëtar. Por a prodhon dhe mirëqenie për banorët e zonave që përshkon? Për ata që iu kalon rrëzë shtëpisë? Dikujt i ka prishur kullën e dikujt i ka zënë arën e misrit a grurit, dikujt i ka mbyllur shtegun e dikujt tjetër i ka shembur...

Ndue Dedaj: Rubiku, një histori e pazakontë mbitokë dhe nëntokë

Ka gjasë që dy rremat e historisë së këtij vendi, e mbitokshme dhe e nëntokshme, të jenë të lashtë njësoj, kur mendon se ishin Pirustët, zotëruesit e bakrit të Matit e Mirditës, që e çuan zejen e tyre të nxjerrjes dhe përpunimit të këtij minerali me ngjyra deri në (Dakì) Rumani, ku lanë dhe një fshat në emrin e tyre...

Ndue Dedaj: Nga reforma agrare te Paketa e Maleve

Ëh, të gjitha i kemi dhuratë nga partia, edhe tokën, edhe lisat, edhe përrenjtë, edhe dhelprat, edhe zogjtë, edhe ajrin. U mësuam me këtë. Lum si ne për partinë, atë të vjetrën dhe këto të rejat. Partia edhe na i jep, edhe na i merr kur t’ia dojë puna, neve na mbetet në të dy rastet vetëm ta falënderojmë e duartrokasim fort...

Ndue Dedaj: Nga “Shpella e Ciklopit” në Himarë te “Shpella e Orëve” në Gojan

Shqipëria ka një larmi dhe madhështi tipologjike objektesh dhe monumentesh mitologjike, arkeologjike e historike, por nuk mund të themi se e ka na lartësinë e tyre Ministrinë e Kulturës, që jep miliona euro për një koncert muzikor të një artisti amerikan në Tiranë, mundësisht duke i ngritur enkas një “stadium” njëzetekatërorësh në Kashar, ndërkohë që ia kanë mbuluar ferrat sitet arkeologjike...

Ndue Dedaj: Protesta, “poli” politik jopartiak

Asnjë proteste nuk i është shpallur luftë sa kësaj që ka 54 ditë që ka ngritur peshë Shqipërinë, veçanërisht Tiranën, që me fillimin e verës dhe të vapës. Ajo nuk është organizuar nga partitë, por nga thirrja qytetare e të gjithë atyre që e ndiejnë veten të prekur nga abuzimet dhe aferat e pushtetit të një mazhorance të korruptuar...

Ndue Dedaj: Mirdita, jo vetëm historia, por kryekrejet e sotmja!...

Shkruhet e flitet me shqetësim të dukshëm qytetar për Mirditën, tash që po punohet për t’i dhënë dorën e fundit reformës së re territoriale, nga “frika” e zhbërjes së saj nga lart. Në një vend me politika zhvillimi normale, kjo do të ishte më e pakta habi, pasi kush na qenka ai, apo ata, atje lart që paskan tagrin me e bë “lëmsh e li” hartën...

Ndue Dedaj: Ati ynë që je në tokë

Më shkrep të gjej fjalët e një urimi Ditën e të lemit tand në bjeshkën e bortë Të shkruaj, si këso rastesh, një kartolinë... Asht fillim prilli, po vijnë Pashkët, Çfarë mund t’i thuash më shumë njeriut Se fjalët e Zotit - në ringjalljen e tij?...

Ndue Dedaj: Ardhje e re e Senekës në shqip

Shqipëruesi i këtyre veprave është Gjon Mark Krasniqi nga Nepolja e Lugut të Beranit, që jeton prej vitesh në Zvicër, por që njëherësh shquhet si veprimtar humanitar në vendlindjen e tij, Kosovë, Mirditë, Lezhë etj., ku është shpallur “qytetar nderi”. Ai ka në proces botimi një roman, si dhe në përfundim një libër...

Ndue Dedaj: Shtëpia e Bardhë

E kishte andërr me e pasë shtëpinë të bardhë, por nuk kishte mujt me gjet gëlqere, me e lye kullën nga të katër anët, përveç portikut dhe qosheve që e stolisnin. Dikush i thoshte si me të qeshun se nji kusi gëlqere duhet me i ba bardhë si bilori krejt muret e nxime, dikush tjetër i thoshte se për të zbardhun gjithë atë gërdallë kulle...

Ndue Dedaj: 28 ditë protestë, pa parti dhe pa regji!...

28 ditë protestë qytetare në qendër të Tiranës, pa parti që ta organizojë e koordinojë, duke mobilizuar njerëzit dhe autobusët nga jugu në veri dhe aeroplanat nga aeroportet euro-atlantike, pa urdhëra nga liderët supremë dhe sejmenët e tyre, pa skenar e regji, pa mbështetje oligarkësh e patronazhistësh. Kjo se njerëzit e lirë...

Ndue Dedaj: Protesta vulos fundin e tranzicionit

Të gjithë kemi pritur të mbyllej tranzicioni dhe kur u pa se ai nuk po binte, me këtë klasë politike thellësisht të korruptuar dhe pa idelale, atëherë u ngritën qytetarët, ata që e kanë ndryshuar gjithmonë historinë. Ata janë dhe protagonistët e kësaj proteste mahnitëse, që nuk i ngjet asnjë tjetre deri më sot. Nuk është e rastit që organizatorët e saj janë të “padukshëm”, nuk dalin në krye, nuk rrahin gjoksin...

Ndue Dedaj: Anton Nikë Berisha, shkrimtari me zanën e vet

Në romanin “Gjin Bardhela i arbresh - etja e gurëzuar”, autori Anton Nikë Berisha shkruan: “Thonë se secili poet ka zanën e vet dhe kur ajo e braktis, ai pushon të krijojë”. Fati e deshi që vetë Antonin nuk e braktisi asnjëherë ajo “zana” e tij krijuese, ndaj është me laps në dorë edhe sot, kur po mbush të 80-at. E ajo zanë është zani i tij si autor...

Ndue Dedaj: Lugina e Fanit, më e bukura dhe më e shkatërruara në Shqipëri

Që lugina e Fanit ishte ndër më të bukurat e botës, e pati shkruar më dorën e tij françeskani i shquar austriak, shkrimtari dhe piktori At Fabian Barkata, njëqind e tridhjetë vjet më parë, kur shërbente në Rubik si misionar feje. Se si është sot kjo luginë, mjafton t’iu themi atyre që nuk e kanë parë, se në çdo kilometër të lumit nga Miloti në Rubik...

Ndue Dedaj: Kriza e identitetit të liderve (dhe Ibrahim Rugova si një simbol)

Kur vëren me shqetësim se liderit shqiptarë në Shqipëri dhe Kosovë nuk po e luajnë dot rolin që kanë marrë përsipër, atëherë mendja të vete menjëherë të modelet e mëparshme. Kishim apo nuk kishin ne të tillë? Dhe sa rrimë e kërkojmë në histori arketipin ideal të Luigj Gurakuqit, po sjellim profilin më të spikatur të liderit ndër...

Ndue Dedaj: Rjolli dhe Zvërneci, dy anë të së njëjtës medalje

Fjalët kyçe. Bregdeti shqiptar, në fillim të sezonit turistik veror. Rrjolli dhe Zvërneci, dy nga më perlat natyrore të Shqipërisë. Përplasje të forta të banorëve për pronën e tyre, me privatët (ndërtuesit), me policinë e shtetit dhe atë private. Njëra në Veri e tjetra në Jug. Në Shkodër e Vlorë. I njëjti vit - 2026...

Ndue Dedaj: Kafazi i presidentit si precedent

E pamë, para do kohësh, Presidentin e Republikës në kafazin e Gjykatës së Posaçme Tiranë. Dikush mund të thotë, ishte ish-Presidenti, bile njëri prej tyre. Kjo nuk ndryshon asgjë lidhur me atë çka duam të cekim në këto pak radhë. Presidenti mbetet gjithnjë ai që ka qenë, edhe kur t’ia ketë dorëzuar zyrën pasardhësit të tij...

Ndue Dedaj: Për ata që kthehen

Ata që kthehen ende nuk vihen re, nuk bëjnë lajm, pasi ne ka kohë që e kemi kthyer në lajtmotiv ikjen, flasim vetëm për ata që ikin nga katundi në qytet, nga qyteti në kryeqytet, nga kryeqyteti nëpër botë. Dhe e politizojmë këtë gjë...

Ndue Dedaj: “MirditaGraf”

“Mirdita” titullohet botimi më i ri i zonjës austriake Marianne Graf, që vjen pas disa botimesh të tjera të llojit guidë-album. Personalisht do ta quaja “MirditaGraf”, pasi prej më se tridhjetë vjetësh, marrëdhënia mes Mirditës dhe Marianes ka qenë një simbiozë e gjatë dhe e frytshme, si me asnjë tjetër mik nga Europa...

Ndue Dedaj: Në burgajetin e mbretit, pa “mbretin”!?

Ishim këtë fundjavë në Burrel, në panairin e parë të librit, një ditë e rrallë për këtë qytet, në 104 - vjetorin e tij. Matjanët dinë t’i ujdisin mirë punët e librit, kulturës, arsimit dhe ato të administrimit vendor, përderisa gjejmë një qytet përherë e më të kuruar si një vepër arti.

Në Fokus