Elizabeta Tomë Mrijaj: Kujtojmë sakrificën e familjes Lleshi për lirinë e Kosovës

28 Vjet nga Rënia e Mark Tunë Lleshit dhe Kolë Gjon Lleshit

Kujtojmë sakrificën e familjes Lleshi për lirinë e Kosovës

Nga Elizabeta Tomë Mrijaj

Më 7 gusht 1998, në njanën prej periudhave ma të vështira të luftës për çlirimin e Kosovës, në Vraniq të Gjakovës ranë Mark Tunë Lleshi dhe Kolë Gjon Lleshi.

Njëzet e tetë vjet ma vonë, emnat e tyne vazhdojnë me qenë pjesë e historisë dhe kujtesës së Kosovës. Sakrifica e tyne nuk përfaqëson vetëm historinë e dy burrave, por edhe historinë e nji familjeje shqiptare që pagoi nji çmim jashtëzakonisht të randë për lirinë e atdheut.

Mark Tunë Lleshi, i lindun më 24 mars 1926, ishte 72 vjeç kur ra. Pavarësisht moshës, kur lufta mbërriti në fshatin dhe familjen e tij, ai qëndroi përkrah atyne që po e mbronin vendin.

Më 7 gusht 1998, gjatë sulmit të forcave serbe mbi Vraniq, Marku u vra.

Po atë ditë, jetën e dha edhe Kolë Gjon Lleshi, i lindun më 15 mars 1967.

Historia e Kolës asht veçanërisht prekëse, sepse ai kishte jetue në Gjermani, mbasi ishte largue prej Kosovës për shkak të përndjekjes. Mund të kishte qëndrue jashtë, larg luftës dhe rrezikut.

Por kur Kosovës i duheshin bijtë e saj, Kola u kthye prej Gjermanisë dhe iu bashkue Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Më 7 gusht 1998, Marku dhe Kola ranë bashkë në Vraniq.

Katër pjesëtarë të nji familjeje

Sakrifica e Markut dhe Kolës nuk do të ishte humbja e fundit për familjen Lleshi.

Sot, Marku dhe Kola pushojnë përkrah Prend Zef Lleshit dhe Memë Zef Lleshit, dy pjesëtarë të tjerë të familjes që luftuen në radhët e UÇK-së.

Prendi dhe Mema e vazhduen luftën edhe mbas gushtit të vitit 1998. Më 28 janar 1999, edhe ata ranë në luftimet kundër forcave serbe në zonën e Godenit të Hasit.

Brenda pak muajve, nji familje kishte humbë katër burra në luftën për çlirimin e Kosovës:

Mark Tunë Lleshi.

Kolë Gjon Lleshi.

Prend Zef Lleshi.

Memë Zef Lleshi.

Varret e tyne në Vraniq qëndrojnë sot pranë njani-tjetrit, si nji kujtesë e përhershme e asaj që kjo familje dha për Kosovën.

Ata na kujtojnë edhe nji të vërtetë të randësishme për historinë tonë kombëtare. Lufta e Kosovës u përkiste shqiptarëve prej krahinave, familjeve dhe traditave të ndryshme fetare. Shqiptarë katolikë dhe myslimanë luftuen, vuejtën dhe ranë për të njajtën tokë.

Familja Lleshi vinte prej traditës shqiptare katolike të Kosovës, por liria për të cilën këta burra luftuen i përkiste krejt Kosovës.

Sakrifica e tyne ishte për atdheun, për popullin dhe për brezat që do të vinin mbas tyne.

Nji traditë ma e vjetër se lufta

Historia e familjes së Markalleshëve nuk filloi me luftën e viteve 1998–1999.

Kjo familje asht kujtue për nji traditë shumë ma të vjetër qëndrese dhe sakrifice. Në përkujtimet zyrtare të Betejës së Markalleshëve janë kujtue edhe brezat e ma hershëm të familjes, të cilët kishin përjetue përndjekje dhe kishin dhanë jetën në periudha të ndryshme të historisë së vështirë të Kosovës.

Kjo i ban katër varret në Vraniq veçanërisht domethanëse.

Ato tregojnë historinë e katër burrave, por edhe historinë e brezave.

Na kujtojnë se liria e Kosovës nuk erdhi lehtë.

Ajo u fitue përmes sakrificave të jashtëzakonshme të familjeve anembanë atdheut tonë.

I kujtojmë me nderim

Më 7 gusht 2026, shënohen 28 vjet prej ditës kur Mark Tunë Lleshi dhe Kolë Gjon Lleshi dhanë jetën.

I kujtojmë me mirënjohje.

Kujtojmë edhe Memë dhe Prend Zef Lleshin, të cilët e vazhduen luftën dhe ranë vetëm pak muaj ma vonë.

Kujtojmë secilën familje shqiptare që i përcolli bijtë dhe bijat e veta në luftë, pa e dijtë a do të ktheheshin ndonjëherë në shtëpi.

Liria që gëzon Kosova sot nuk na erdhi dhuratë.

Ajo mban emna.

Ajo mban sakrificë.

Ajo mban historitë e familjeve si familja Lleshi.

Njëzet e tetë vjet ma vonë, e kemi për detyrë me i përmendë emnat e tyne dhe me u siguru që brezat e rinj ta kuptojnë çka dhanë ata.

Mark Tunë Lleshi.

Kolë Gjon Lleshi.

Memë Zef Lleshi.

Prend Zef Lleshi.

Kosova mos i harroftë kurrë.

Lavdi Dëshmorëve të Kombit!

Elizabeta Tomë Mrijaj

New York – Klinë