Etiketë: Fejzulla Berisha

Fejzulla Berisha: Arbëreshët e Italisë – paradigma e vazhdimësisë historike dhe identitare

Komunitetet arbëreshe të Italisë përbëjnë një nga fenomenet më të rëndësishme historike dhe kulturore të diasporës shqiptare. Për më shumë se pesë shekuj, ato kanë ruajtur gjuhën, kujtesën historike, traditat, besimin, folklorin dhe vetëdijen kombëtare, duke krijuar një model të rrallë të vazhdimësisë identitare jashtë territorit etnik shqiptar. Ky studim synon të analizojë formimin historik të...

Fejzulla Berisha: Subjektivizimizimi i Plotë Ndërkombëtar i Kosovës

Në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, krijimi i një shteti nuk përfundon me shpalljen e pavarësisë. Ai është një proces i vazhdueshëm i ndërtimit të institucioneve, forcimit të sovranitetit, sigurimit të legjitimitetit ndërkombëtar dhe afirmimit të rolit të tij në bashkësinë e shteteve...

Gëzim Marku: Intervistë ekskluzive me Prof. Dr. Fejzulla Berishën

Prof. Dr. Fejzulla Berisha lindi më 13 shtator 1955 në Graboc të Prishtinës. Pas përfundimit të arsimit fillor dhe të mesëm në Prishtinë, ai vazhdoi studimet në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, ku diplomoi në vitin 1981. Pas përfundimit të studimeve themelore, ai vazhdoi rrugën akademike në fushën e...

Fejzulla Berisha: Institutet Strategjike – Garancia e Vendimmarrjes Shtetërore dhe Mbrojtjes së Interesit Kombëtar në Ballkan

Shekulli XXI karakterizohet nga ndryshime të shpejta gjeopolitike, ekonomike, teknologjike dhe të sigurisë, të cilat imponojnë një mënyrë të re të konceptimit të qeverisjes shtetërore. Në këtë realitet të ri, vendimmarrja nuk mund të mbështetet vetëm në intuitën politike, përvojën individuale apo autoritetin institucional të...

Fejzulla Berisha: Sovraniteti dhe subjektiviteti ndërkombëtar i Kosovës

Në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, shumë shtete kanë kaluar periudha të gjata të ndërtimit institucional, të njohjes ndërkombëtare dhe të përcaktimit të pozitës së tyre në rendin juridik ndërkombëtar. Për këtë arsye, shtetësia nuk duhet kuptuar si një akt i vetëm politik, por si një proces dinamik që përfshin ndërtimin e...

Fejzulla Berisha: Grenlanda në gjeopolitikën e shekullit XXI: ndërmjet sovranitetit, vetëvendosjes dhe interesave strategjike globale

Në fillim të shekullit XXI, dinamika e marrëdhënieve ndërkombëtare po përcaktohet gjithnjë e më shumë nga rëndësia strategjike e rajoneve që deri dje konsideroheshin periferike. Një prej tyre është Arktiku, i cili, si pasojë e ndryshimeve klimatike, zhvillimeve teknologjike dhe konkurrencës ndërmjet fuqive të mëdha, është shndërruar në një nga hapësirat...

Fejzulla Berisha: Kur historia thërret emrat e mëdhenj: Ibrahim Rugova, Adem Jashari dhe Hashim Thaçi

Historia e kombeve njeh periudha të rralla kur fati i një populli vendoset në momente të jashtëzakonshme historike. Janë ato çaste kur vendimet politike, guximi qytetar, sakrifica njerëzore, vizioni i liderëve dhe përgjegjësia morale ndaj së ardhmes bashkohen për të përcaktuar drejtimin e një kombi...

Fejzulla Berisha: 4 Korriku 1776 – themeli normativ i kushtetutshmërisë moderne dhe arkitekturës globale të lirisë

4 Korriku 1776 përfaqëson një moment konstitutiv në historinë e qytetërimit politik modern dhe në zhvillimin e rendit juridiko-kushtetues ndërkombëtar. Ky akt historik nuk duhet kuptuar thjesht si shpallje e pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por si një transformim paradigmatik në strukturën normative të...

Fejzulla Berisha: Vetëvendosja e Kosovës - Nga Konsolidimi i Shtetit Sovran drejt Kurorëzimit të Subjektivitetit të Plotë Ndërkombëtar

Procesi i shtetformimit të Republikës së Kosovës përfaqëson një nga rastet më komplekse, më autentike dhe më domethënëse të së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore. Ky proces nuk është rezultat i një akti të vetëm juridik apo politik, por produkt i një evolucioni të gjatë historik, kushtetues, institucional dhe diplomatik, i cili ka kaluar nëpër faza të shumta të transformimit të statusit juridik...

Fejzulla Berisha: Pushteti që buron nga qytetari dhe shteti në shërbim të lirisë

Në zhvillimin historik të shtetit modern, një parim ka mbetur i pandryshueshëm: pushteti politik buron nga qytetari dhe jo nga vetë shteti. Ky parim përbën themelin e demokracisë kushtetuese dhe kufirin ndarës midis rendit demokratik dhe atij autoritar. Në hapësirën shqiptare – në Shqipëri dhe Kosovë – ky parim ka marrë dimension të...

Fejzulla Berisha: Kalaja që dobësohet nga brenda-shteti, mosveprimi dhe sfidat e Kosovës

Ka metafora që nuk janë thjesht figurë letrare, por diagnozë politike. Njëra prej tyre është ajo e "kalanë që nuk merret lehtë nga jashtë, por dobësohet nga brenda". Në gjuhën e politikës dhe të së drejtës ndërkombëtare, kjo metaforë përkthehet në një të vërtetë të thjeshtë, por të ashpër: shtetet nuk rrënohen vetëm nga presioni i jashtëm, por nga çarjet e brendshme institucionale...

Fejzulla Berisha: BE-ja i pret Kosovën dhe Serbinë si dy shtete sovrane

Që nga shpallja e pavarësisë së Republikës së Kosovës më 17 shkurt 2008, marrëdhëniet Kosovë–Serbi janë karakterizuar nga një dualizëm i vazhdueshëm midis realitetit politik të mosnjohjes dhe realitetit faktik të shtetësisë funksionale të Kosovës. Serbia vazhdon të mbajë qëndrim të mosnjohjes, ndërsa Kosova ka...

Fejzulla Berisha: Apatia për krijimin e institucioneve të Republikës së Kosovës

Kriza e zgjatur për krijimin e institucioneve të Republikës së Kosovës nuk është vetëm një problem i brendshëm politik apo kushtetues. Në optikën e së drejtës ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare, një situatë e tillë prodhon pasoja që tejkalojnë kufijtë e shtetit dhe ndikojnë drejtpërdrejt në subjektivitetin...

Fejzulla Berisha: Dy flamuj shtetërorë, një komb dhe një identitet i përjetshëm shqiptar

Flamuri kuqezi i Shqipërisë ka një status të veçantë në teorinë e simbolikës kushtetuese, pasi ai bashkon në një figurë të vetme dy dimensione:dimensionin shtetëror, si emblemë e sovranitetit të Republikës së Shqipërisë;dimensionin kombëtar, si shenjë e identitetit historik të të gjithë shqiptarëve. Nga perspektiva historiko-juridike...

Fejzulla Berisha: Doktrinat shtetërore dhe politikat represive ndaj shqiptarëve në Ballkan (1844–1999)

Historia e marrëdhënieve ndërmjet shqiptarëve dhe strukturave shtetërore serbe në Ballkan përfaqëson një proces të gjatë historik, ku ndërthuren ideologjitë shtetformuese, projektet gjeopolitike dhe transformimet institucionale të rajonit. Në këtë kuadër, zhvillimet politike nuk mund të kuptohen vetëm si ngjarje të izoluara, por si pjesë...

Fejzulla Berisha: Bostoni – kryeqendra e diplomacisë shqiptare në Amerikë dhe tempulli i elitës akademike botërore

Vizita jonë në Boston nuk ishte thjesht një udhëtim kulturor apo akademik. Ajo përfaqësonte një kthim simbolik në njërën prej qendrave më të rëndësishme të historisë shqiptare në diasporë dhe, njëkohësisht, në një nga kryeqendrat e mendimit juridik, diplomatik dhe akademik botëror. Falë veprimtarëve të kombit tonë, patëm...

Fejzulla Berisha: Bashkimi Evropian dhe standardi i njohjes reciproke Kosovë–Serbi (10)

Në diskursin politik dhe juridik të Bashkimit Evropian, nocioni i "njohjes reciproke" ndërmjet Kosovës dhe Serbisë nuk përfaqëson vetëm një formulë diplomatike apo një objektiv abstrakt negociues. Ai paraqet një koncept kompleks politik, juridik dhe institucional, të ndërtuar gradualisht në kuadër të procesit të dialogut të...

Fejzulla Berisha: Dimensioni kushtetues i çështjes së Kosovës (9)

Çështja e Kosovës nuk përbën vetëm një realitet politik apo diplomatik, por në thelb është një çështje thellësisht kushtetuese dhe juridiko-ndërkombëtare, e cila lidhet ngushtë me parimet themelore të së drejtës kushtetuese moderne: sovranitetin popullor, vetëvendosjen, integritetin territorial dhe funksionalitetin e rendit kushtetues. Në këtë kuptim, Kosova përfaqëson...

Fejzulla Berisha: Organizata e Kombeve të Bashkuara – vula përfundimtare e subjektivitetit ndërkombëtar dhe rasti i Kosovës ( 8 )

Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB) nuk përfaqëson vetëm një organizatë ndërqeveritare, por kornizën më të lartë të legjitimitetit politik dhe juridik në rendin ndërkombëtar bashkëkohor. Ajo është sistemi institucional ku shtetet nuk ekzistojnë vetëm si realitete faktike, por si subjekte të pranuara kolektivisht nga komuniteti ndërkombëtar...

Fejzulla Berisha: Pse njohja de facto nuk mjafton për konsolidimin e shtetësisë së Kosovës (7)

Njohja de facto e Republika e Kosovës përbën një hap të rëndësishëm në pranimin e realitetit të saj shtetëror në terren, por ajo nuk përfaqëson përmbylljen e procesit të shtetformimit në kuptimin e së drejtës ndërkombëtare. Në fakt, ajo është vetëm një fazë kalimtare ndërmjet ekzistencës faktike dhe konsolidimit të plotë juridik ndërkombëtar...

Fejzulla Berisha: Eritrea, Etiopia dhe Kosova: tri histori të ndryshme, një parim i përbashkët (5)

Në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare ekzistojnë raste që, megjithëse ndodhen në kontinente të ndryshme dhe në rrethana krejt të ndryshme historike, paraqesin ngjashmëri të rëndësishme në aspektin e përpjekjeve të popujve për liri, pavarësi dhe shtetndërtim. Ndër këto raste veçohen Eritrea, Etiopia dhe Kosova...

Fejzulla Berisha: Republika Çeke, Republika Sllovake dhe Kosova (4)

Marrëdhëniet e Republika e Kosovës me Republika Çeke dhe Republika Sllovake paraqesin një dimension të rëndësishëm të politikës së jashtme të Kosovës dhe të përpjekjeve të saj për konsolidimin e subjektivitetit ndërkombëtar. Edhe pse këto dy shtete kanë ndjekur politika të ndryshme ndaj pavarësisë së Kosovës, të dyja...

Fejzulla Berisha: Gjermania Perëndimore dhe Gjermania Lindore: një mësim i madh historik, juridik dhe diplomatik për Kosovën (3)

Historia moderne evropiane njeh pak raste që kanë ndikuar aq thellë në zhvillimin e së drejtës ndërkombëtare, diplomacisë dhe marrëdhënieve ndërmjet shteteve sa rasti i ndarjes dhe ribashkimit të Gjermanisë. Për Kosovën, ky rast paraqet një laborator të jashtëzakonshëm historik dhe juridik nga i cili mund të nxirren mësime...

Fejzulla Berisha: Përvoja historike e diplomacisë botërore dhe Kosova (2)

Historia e marrëdhënieve ndërkombëtare dëshmon se asnjë shtet nuk e ka siguruar dhe konsoliduar pozicionin e tij vetëm përmes forcës ushtarake apo të drejtës historike. Në të gjitha epokat, diplomacia ka qenë instrumenti kryesor për mbrojtjen e interesave kombëtare, sigurimin e njohjeve ndërkombëtare, krijimin e...

Fejzulla Berisha: Sovraniteti i Kosovës nuk është objekt negociatash (1)

Në historinë e kombeve ekzistojnë çështje që mund të jenë objekt kompromisi politik, por ekzistojnë edhe parime themelore që nuk mund të vendosen në tavolinën e negociatave. Sovraniteti shtetëror bën pjesë pikërisht në këtë kategori. Ai nuk është privilegj që mund të jepet ose të merret sipas vullnetit të aktorëve...

Fejzulla Berisha: Nga Rambujeja te pavarësia e Kosovës: mitet e "garancive ndërkombëtare" dhe arkitektura reale e së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore (11)

Në diskursin publik dhe në kujtesën politike të proceseve të shtetformimit të Kosovës, shpesh hasen formulime që sugjerojnë se gjatë negociatave të Rambujesë apo në fazat pasuese, ekzistonin "garanci të nënshkruara" ose "premtime të qarta juridike" për pavarësinë e Kosovës...

Fejzulla Berisha: Kosova ndërmjet legjitimitetit juridik dhe sfidave të diplomacisë moderne (10)

Në historinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, rrallëherë ndodh që një shtet i ri të arrijë një fitore kaq të rëndësishme juridike në arenën ndërkombëtare, sikurse arriti Kosova me opinionin këshillëdhënës të Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të datës 22 korrik 2010. Ky opinion, sipas të cilit...

Fejzulla Berisha: Ndërmjet fitores juridike dhe diplomacisë pasive: rasti i Kosovës pas opinionit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (9)

Opinioni Këshillëdhënës i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (International Court of Justice – ICJ), i datës 22 korrik 2010, mbi përputhshmërinë e shpalljes së pavarësisë së Republikës së Kosovës me të drejtën ndërkombëtare, përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të shtetformimit të...

Fejzulla Berisha: Diplomacia pasive e Kosovës dhe sfidat e konsolidimit ndërkombëtar ( 8 )

Në sistemin bashkëkohor të marrëdhënieve ndërkombëtare, diplomacia nuk është më vetëm një instrument i jashtëm i komunikimit ndërmjet shteteve, por një mekanizëm i sofistikuar i mbrojtjes së interesit shtetëror, i ndërtimit të narrativës ndërkombëtare dhe i konsolidimit të legjitimitetit politik dhe juridik të një shteti...

Fejzulla Berisha: Konkurrenca gjeopolitike në Ballkan: Perëndimi përballë ndikimit rus dhe kinez (7)

Ballkani, në gjithë historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, ka përfaqësuar një hapësirë të ndjeshme strategjike ku kryqëzohen interesat e fuqive të mëdha. Pozita e tij gjeografike si urë lidhëse ndërmjet Evropës Qendrore, Mesdheut Lindor dhe Lindjes së Afërt e ka bërë rajonin një pikë kyçe të ekuilibrave të sigurisë...

Fejzulla Berisha: Dimensioni strategjik dhe ushtarak i pranisë amerikane në rajon (6)

Prania ushtarake dhe strategjike e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Evropën Juglindore, dhe veçanërisht në Kosovë, përfaqëson një nga shtyllat më të rëndësishme të arkitekturës së sigurisë euro-atlantike pas Luftës së Ftohtë. Ky dimension nuk duhet të kuptohet thjesht si vendosje fizike e forcave ushtarake...

Fejzulla Berisha: Roli i SHBA-së në ndërtimin institucional dhe kushtetues të Kosovës (5)

Pas përfundimit të luftës në Kosovë në vitin 1999, filloi një etapë krejtësisht e re historike për popullin e Kosovës dhe për të ardhmen politike të shtetit të ri. Nga një territor i shkatërruar nga lufta, represioni dhe spastrimi etnik, Kosova u përball me sfidën më të madhe të historisë së saj moderne: ndërtimin e institucioneve...

Fejzulla Berisha: Diplomacia Amerikane dhe Transformimi Gjeopolitik i Ballkanit (4)

Diplomacia amerikane në Ballkan përfaqëson një nga ndërhyrjet më të rëndësishme strategjike të politikës së jashtme amerikane në Evropën e pas Luftës së Ftohtë. Pas shpërbërjes së ish-Jugosllavisë, rajoni i Ballkanit u shndërrua në një vatër të rrezikshme konfliktesh etnike, politike dhe territoriale, të cilat kërcënonin jo vetëm...

Fejzulla Berisha: Kosova si rast “sui generis” në të drejtën publike ndërkombëtare (3)

Shpallja e pavarësisë së Republika e Kosovës më 17 shkurt 2008 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të së drejtës publike ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare. Kjo ngjarje jo vetëm që ndryshoi arkitekturën politike të Ballkanit Perëndimor, por njëkohësisht krijoi edhe...

Fejzulla Berisha: SHBA-ja dhe doktrina e ndërhyrjes humanitare në Kosovë (2)

Ndërhyrja e NATO-s në Kosovë në vitin 1999 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme dhe më komplekse në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, të sigurisë kolektive dhe të së drejtës publike ndërkombëtare. Ajo shënoi jo vetëm një kthesë të madhe në trajtimin ndërkombëtar të krizave...

1 2
Në Fokus