Fejzulla Berisha: Gjermania Perëndimore dhe Gjermania Lindore: një mësim i madh historik, juridik dhe diplomatik për Kosovën (3)

GJERMANIA PERËNDIMORE DHE GJERMANIA LINDORE: NJË MËSIM I MADH HISTORIK, JURIDIK DHE DIPLOMATIK PËR KOSOVËN (3)

Historia moderne evropiane njeh pak raste që kanë ndikuar aq thellë në zhvillimin e së drejtës ndërkombëtare, diplomacisë dhe marrëdhënieve ndërmjet shteteve sa rasti i ndarjes dhe ribashkimit të Gjermanisë. Për Kosovën, ky rast paraqet një laborator të jashtëzakonshëm historik dhe juridik nga i cili mund të nxirren mësime të rëndësishme për procesin e dialogut me Serbinë, për konsolidimin e subjektivitetit ndërkombëtar dhe për afirmimin e sovranitetit shtetëror.

Ndarja e Gjermanisë – Produkt i Rrethanave Gjeopolitike

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Gjermania u nda në dy shtete të veçanta.

-Republika Federale e Gjermanisë

-Republika Demokratike Gjermane

Këto dy shtete përfaqësonin dy sisteme të ndryshme politike, ekonomike dhe ideologjike. Gjermania Perëndimore ishte pjesë e botës demokratike perëndimore, ndërsa Gjermania Lindore ishte pjesë e bllokut komunist sovjetik.

Për dekada të tëra, kufiri ndërmjet tyre u bë simbol i ndarjes së botës në dy kampe antagoniste. Ndërtimi i Murit të Berlinit shndërroi Berlinin në simbolin më të fuqishëm të Luftës së Ftohtë.

Megjithatë, pavarësisht kundërshtive ideologjike, me kalimin e kohës të dy shtetet kuptuan se pa dialog dhe pa njohje të realitetit nuk mund të kishte stabilitet.

Traktati Bazë i vitit 1972 – Pranimi i Realitetit

Një nga momentet më të rëndësishme në historinë evropiane ishte nënshkrimi i Traktatit Bazë.

Përmes kësaj marrëveshjeje:të dy shtetet njohën ekzistencën e njëra-tjetrës;vendosën marrëdhënie të rregullta;hapën misione diplomatike;respektuan kufijtë ekzistues;bashkëpunuan në fusha të ndryshme.

Është shumë e rëndësishme të kuptohet se kjo marrëveshje nuk ishte kapitullim i njërës palë ndaj tjetrës. Përkundrazi, ishte një pranim i realitetit politik dhe juridik.

Pikërisht ky është një mësim i rëndësishëm për Kosovën dhe Serbinë.

Kosova dhe Serbia – Ngjashmëritë dhe Dallimet

Shpesh në debatet ndërkombëtare përmendet modeli gjerman si frymëzim për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

Ekzistojnë disa ngjashmëri:ekziston një konflikt historik i pazgjidhur;ekziston mosnjohja nga njëra palë;ekziston nevoja për normalizim;ekziston përfshirja e fuqive të mëdha ndërkombëtare.

Megjithatë, dallimet janë shumë më të rëndësishme.

Dy Gjermanitë ishin pjesë e të njëjtit komb dhe askush nuk e kontestonte identitetin kombëtar gjerman.

Ndërsa në rastin e Kosovës kemi të bëjmë me një popull autokton shqiptar që ka kaluar nëpër dekada diskriminimi sistematik, shtypjeje politike dhe spastrimi etnik nga regjimi serb.

Në Kosovë nuk kemi ndarje artificiale të një kombi, por kemi një proces të gjatë historik të vetëvendosjes së një populli që kulmoi me shpalljen e pavarësisë në vitin 2008.

Mësimi Kryesor: Nuk Ka Normalizim Pa Pranim të Realitetit

Përvoja gjermane dëshmon se stabiliteti ndërtohet mbi pranimin e realitetit.

Gjermania Perëndimore nuk e pengonte Gjermaninë Lindore të merrte pjesë në organizatat ndërkombëtare.

Po ashtu, Gjermania Lindore nuk e mohonte ekzistencën faktike të Gjermanisë Perëndimore.

Në rastin e Kosovës ndodh e kundërta.

Serbia vazhdon të kundërshtojë subjektivitetin ndërkombëtar të Kosovës dhe të pengojë anëtarësimin e saj në organizata ndërkombëtare.

Kjo qasje bie ndesh me frymën e normalizimit dhe me standardet moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare.

Shembuj të Tjerë Ndërkombëtarë

Rasti gjerman nuk është i vetmi.

Koreja e Jugut dhe Koreja e Veriut

Republika e Koresë dhe Republika Popullore Demokratike e Koresë vazhdojnë të kenë mosmarrëveshje të mëdha politike.Megjithatë, të dyja shtetet janë anëtare të OKB-së dhe pranohen si realitete juridike ndërkombëtare.

Çekia dhe Sllovakia

Pas shpërbërjes paqësore të Çekosllovakia në vitin 1993, u krijuan:-

Republika Çeke,-Sllovakia

Asnjëra palë nuk e mohoi tjetrën.

Rezultati ishte stabilitet, bashkëpunim dhe integrim i shpejtë evropian.

Shtetet Baltike

Lituania, Letonia dhe Estonia fituan pavarësinë nga Bashkimi Sovjetik dhe u njohën nga bashkësia ndërkombëtare.Sot ato janë anëtare të plota të NATO-s dhe Bashkimit Evropian.

Aspekti Juridik Ndërkombëtar

Sipas së drejtës ndërkombëtare moderne, shtetësia nuk kushtëzohet nga dëshira e shtetit fqinj.

Një shtet ekziston kur plotëson elementet themelore: popullsinë; territorin; qeverinë efektive;aftësinë për të hyrë në marrëdhënie ndërkombëtare.

Kosova i plotëson të gjitha këto kritere.

Madje, edhe mendimi këshillëdhënës i Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë i vitit 2010 konfirmoi se shpallja e pavarësisë së Kosovës nuk ka shkelur të drejtën ndërkombëtare.

Kjo e vendos Kosovën në një pozitë juridike shumë më të fortë sesa përpiqet ta paraqesë propaganda serbe.

Çfarë Duhet të Mësojë Kosova nga Rasti Gjerman?

Së pari, Kosova duhet të insistojë në reciprocitet të plotë politik dhe diplomatik.

Së dyti, asnjë marrëveshje nuk duhet të cenojë sovranitetin, integritetin territorial dhe karakterin unitar të shtetit.

Së treti, normalizimi i marrëdhënieve duhet të çojë drejt njohjes së ndërsjellë dhe jo drejt krijimit të mekanizmave që mund të prodhojnë bllokada të reja institucionale.

Së katërti, Kosova duhet të kërkojë garanci të qarta ndërkombëtare për anëtarësimin në organizatat euroatlantike.

Historia e dy Gjermanive na mëson se paqja nuk ndërtohet mbi mohimin e realitetit, por mbi pranimin e tij. Gjermania Lindore dhe Gjermania Perëndimore arritën të krijojnë marrëdhënie funksionale sepse e pranuan ekzistencën e njëra-tjetrës.

Po kështu, stabiliteti afatgjatë në Ballkan nuk mund të ndërtohet mbi mohimin e shtetësisë së Kosovës. Rruga drejt paqes kalon përmes njohjes së realitetit politik, juridik dhe historik të Republikës së Kosovës.

Prandaj, mësimi më i madh që del nga përvoja gjermane është ky: dialogu mund të jetë mjet i paqes, por vetëm kur mbështetet mbi barazinë, respektin reciprok dhe pranimin e realitetit shtetëror. Pa këto elemente, dialogu mbetet vetëm një proces formal; me to, ai shndërrohet në instrument të stabilitetit, paqes dhe integrimit ndërkombëtar.