Etiketë: E drejta ndërkombëtare

Isuf B. Bajrami: Kur drejtësia keqpërdoret si armë kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së

Arrestimi i një qytetari të Republikës së Kosovës mbi bazën e një kërkese të autoriteteve të Serbisë, veçanërisht kur pretendimet lidhen me periudhën e luftës në Kosovë dhe me veprimtarinë e pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), kërkon një reagim serioz, parimor dhe të bazuar në ligj. Ky reagim nuk është kundër drejtësisë...

Isuf B. Bajrami: 25 vjet nga Marrëveshja e Ohrit - Kush po e lë jashtë historisë shumicën autoktone iliro-maqedone?

Më 13 gusht 2001 u nënshkrua Marrëveshja Kornizë e Ohrit, një dokument që ndryshoi ndjeshëm kuadrin politik dhe kushtetues të Republikës së atëhershme të Maqedonisë. Marrëveshja u konceptua si kornizë për sigurimin e së ardhmes demokratike të shtetit, zhvillimin e një shoqërie civile paqësore dhe më të integruar...

Isuf B. Bajrami: Kur e drejta ndërkombëtare hap një dritare për diplomacinë Kosovë–Ukrainë

Ka deklarata që mbyllen në çastin kur shqiptohen. Dhe ka të tjera që, edhe pa shpallur një kthesë, lënë pas vetes hapësirë për një mendim të ri. Deklarata e presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, në Beograd mund të lexohet edhe në këtë dritë. Në fjalët e tij u dëgjua një parim që qëndron në themel të marrëdhënieve...

Fejzulla Berisha: Rruga e Kosovës drejt shtetformimit: Rezistenca paqësore, UÇK-ja dhe faktori ndërkombëtar

Historia bashkëkohore e Kosovës përfaqëson një nga rastet më domethënëse të ndërthurjes së së drejtës ndërkombëtare me proceset politike, diplomatike dhe ushtarake në fundin e shekullit XX. Rrallëherë në praktikën ndërkombëtare gjenden raste ku rezistenca paqësore, rezistenca e armatosur, diplomacia...

Fejzulla Berisha: Kosova – nga shekujt e pushtimit deri te Republika e Pavarur

Historia e Kosovës përfaqëson një nga proceset më komplekse të Evropës Juglindore, ku ndërthuren trashëgimia historike, e drejta ndërkombëtare, gjeopolitika dhe aspirata e një populli për liri e vetëvendosje. Rrugëtimi i saj nga një territor i administruar nga perandori dhe shtete të ndryshme deri në shpalljen e...

Isuf B. Bajrami: Kosova është shtet sovran – çdo politikë rajonale duhet ta nisë nga ky realitet

Në politikë, çdo vendim ka një mesazh. Çdo afrim diplomatik krijon pritje. Çdo prioritet politik tregon se cilat janë vlerat dhe interesat që një shtet vendos në qendër. Ballkani Perëndimor ka nevojë për dialog. Ka nevojë për bashkëpunim ekonomik. Ka nevojë për marrëdhënie të qëndrueshme mes fqinjëve. Por stabiliteti i vërtetë...

Fejzulla Berisha: Subjektivizimizimi i Plotë Ndërkombëtar i Kosovës

Në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, krijimi i një shteti nuk përfundon me shpalljen e pavarësisë. Ai është një proces i vazhdueshëm i ndërtimit të institucioneve, forcimit të sovranitetit, sigurimit të legjitimitetit ndërkombëtar dhe afirmimit të rolit të tij në bashkësinë e shteteve...

Fejzulla Berisha: Sovraniteti dhe subjektiviteti ndërkombëtar i Kosovës

Në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare, shumë shtete kanë kaluar periudha të gjata të ndërtimit institucional, të njohjes ndërkombëtare dhe të përcaktimit të pozitës së tyre në rendin juridik ndërkombëtar. Për këtë arsye, shtetësia nuk duhet kuptuar si një akt i vetëm politik, por si një proces dinamik që përfshin ndërtimin e...

Fejzulla Berisha: 4 Korriku 1776 – themeli normativ i kushtetutshmërisë moderne dhe arkitekturës globale të lirisë

4 Korriku 1776 përfaqëson një moment konstitutiv në historinë e qytetërimit politik modern dhe në zhvillimin e rendit juridiko-kushtetues ndërkombëtar. Ky akt historik nuk duhet kuptuar thjesht si shpallje e pavarësisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por si një transformim paradigmatik në strukturën normative të...

Fejzulla Berisha: Vetëvendosja e Kosovës - Nga Konsolidimi i Shtetit Sovran drejt Kurorëzimit të Subjektivitetit të Plotë Ndërkombëtar

Procesi i shtetformimit të Republikës së Kosovës përfaqëson një nga rastet më komplekse, më autentike dhe më domethënëse të së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore. Ky proces nuk është rezultat i një akti të vetëm juridik apo politik, por produkt i një evolucioni të gjatë historik, kushtetues, institucional dhe diplomatik, i cili ka kaluar nëpër faza të shumta të transformimit të statusit juridik...

Fejzulla Berisha: Pushteti që buron nga qytetari dhe shteti në shërbim të lirisë

Në zhvillimin historik të shtetit modern, një parim ka mbetur i pandryshueshëm: pushteti politik buron nga qytetari dhe jo nga vetë shteti. Ky parim përbën themelin e demokracisë kushtetuese dhe kufirin ndarës midis rendit demokratik dhe atij autoritar. Në hapësirën shqiptare – në Shqipëri dhe Kosovë – ky parim ka marrë dimension të...

Fejzulla Berisha: Apatia për krijimin e institucioneve të Republikës së Kosovës

Kriza e zgjatur për krijimin e institucioneve të Republikës së Kosovës nuk është vetëm një problem i brendshëm politik apo kushtetues. Në optikën e së drejtës ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare, një situatë e tillë prodhon pasoja që tejkalojnë kufijtë e shtetit dhe ndikojnë drejtpërdrejt në subjektivitetin...

Gjon Keka: Siguria jonë, pavarësia jonë, atdheu ynë janë në rrezik

Nëse shohim se si në shtratin e vdekjes kryeheroi ynë Gjergj Kastrioti nxorri disa fjalë profetike, sidomos në lidhje me rrezikun që do t'i kanoset pas vdekjes së tij Arbërisë. Ai sëpari e dinte se biri i tij Gjoni ishte i ri dhe nuk do të mund ta udhëhiqte betejën kundër armikut të jashtëm dhe të brendshëm, prandaj edhe...

Albert Zholi: Prof. Dr. Ksenofon Krisafi, një jetë në shërbim të dijes, diplomacisë dhe çështjes kombëtare

Si gazetar, gjatë 34 viteve të punës sime, më është dhënë rasti dhe nderi të intervistoj e të bisedoj me shumë prej intelektualëve më të shquar shqiptarë të të gjitha fushave, që nga Ismail Kadareja, Dritëro Agolli, Rexhep Qosja, Fatos Nano e deri te Margarita Xhepa apo Kadri Roshi etj...në art dhe kulturë. Secili prej tyre ka lënë gjurmë të veçanta në kujtesën dhe formimin tim njerëzor e profesional...

Fejzulla Berisha: Pse njohja de facto nuk mjafton për konsolidimin e shtetësisë së Kosovës (7)

Njohja de facto e Republika e Kosovës përbën një hap të rëndësishëm në pranimin e realitetit të saj shtetëror në terren, por ajo nuk përfaqëson përmbylljen e procesit të shtetformimit në kuptimin e së drejtës ndërkombëtare. Në fakt, ajo është vetëm një fazë kalimtare ndërmjet ekzistencës faktike dhe konsolidimit të plotë juridik ndërkombëtar...

Fejzulla Berisha: Dy Koretë dhe Kosova – një analizë diplomatike e krahasuar e konflikteve (6)

Krahasimi ndërmjet Koreja e Veriut – Koreja e Jugut dhe Kosova përbën një rast studimor me rëndësi të veçantë në diplomacinë bashkëkohore, pasi ndriçon dy modele të ndryshme të zhvillimit historik: njërin të institucionalizimit të ndarjes përmes konfliktit të ngrirë ushtarak, dhe tjetrin të konsolidimit të shtetësisë përmes procesit të...

Fejzulla Berisha: Eritrea, Etiopia dhe Kosova: tri histori të ndryshme, një parim i përbashkët (5)

Në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare ekzistojnë raste që, megjithëse ndodhen në kontinente të ndryshme dhe në rrethana krejt të ndryshme historike, paraqesin ngjashmëri të rëndësishme në aspektin e përpjekjeve të popujve për liri, pavarësi dhe shtetndërtim. Ndër këto raste veçohen Eritrea, Etiopia dhe Kosova...

Isuf B. Bajrami: Çështja e pazgjidhur e Çamërisë kërkon zgjidhje

Vizita e ministrit të Jashtëm të Greqisë, Nikos Dendias, në Tiranë dhe takimi i tij me kryeministrin Edi Rama rikthyen në qendër të vëmendjes një nga çështjet më të ndërlikuara dhe më të diskutueshme të marrëdhënieve shqiptaro–greke: Çamërinë. Në një periudhë kur të dy shtetet deklarojnë orientim të përbashkët euroatlantik...

Fejzulla Berisha: Gjermania Perëndimore dhe Gjermania Lindore: një mësim i madh historik, juridik dhe diplomatik për Kosovën (3)

Historia moderne evropiane njeh pak raste që kanë ndikuar aq thellë në zhvillimin e së drejtës ndërkombëtare, diplomacisë dhe marrëdhënieve ndërmjet shteteve sa rasti i ndarjes dhe ribashkimit të Gjermanisë. Për Kosovën, ky rast paraqet një laborator të jashtëzakonshëm historik dhe juridik nga i cili mund të nxirren mësime...

Fejzulla Berisha: Sovraniteti i Kosovës nuk është objekt negociatash (1)

Në historinë e kombeve ekzistojnë çështje që mund të jenë objekt kompromisi politik, por ekzistojnë edhe parime themelore që nuk mund të vendosen në tavolinën e negociatave. Sovraniteti shtetëror bën pjesë pikërisht në këtë kategori. Ai nuk është privilegj që mund të jepet ose të merret sipas vullnetit të aktorëve...

Fejzulla Berisha: Nga Rambujeja te pavarësia e Kosovës: mitet e "garancive ndërkombëtare" dhe arkitektura reale e së drejtës ndërkombëtare bashkëkohore (11)

Në diskursin publik dhe në kujtesën politike të proceseve të shtetformimit të Kosovës, shpesh hasen formulime që sugjerojnë se gjatë negociatave të Rambujesë apo në fazat pasuese, ekzistonin "garanci të nënshkruara" ose "premtime të qarta juridike" për pavarësinë e Kosovës...

Fejzulla Berisha: Kosova ndërmjet legjitimitetit juridik dhe sfidave të diplomacisë moderne (10)

Në historinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, rrallëherë ndodh që një shtet i ri të arrijë një fitore kaq të rëndësishme juridike në arenën ndërkombëtare, sikurse arriti Kosova me opinionin këshillëdhënës të Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të datës 22 korrik 2010. Ky opinion, sipas të cilit...

Fejzulla Berisha: Ndërmjet fitores juridike dhe diplomacisë pasive: rasti i Kosovës pas opinionit të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (9)

Opinioni Këshillëdhënës i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë (International Court of Justice – ICJ), i datës 22 korrik 2010, mbi përputhshmërinë e shpalljes së pavarësisë së Republikës së Kosovës me të drejtën ndërkombëtare, përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të shtetformimit të...

Fejzulla Berisha: Kosova si rast “sui generis” në të drejtën publike ndërkombëtare (3)

Shpallja e pavarësisë së Republika e Kosovës më 17 shkurt 2008 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme në historinë moderne të së drejtës publike ndërkombëtare dhe të marrëdhënieve ndërkombëtare. Kjo ngjarje jo vetëm që ndryshoi arkitekturën politike të Ballkanit Perëndimor, por njëkohësisht krijoi edhe...

Fejzulla Berisha: SHBA-ja dhe doktrina e ndërhyrjes humanitare në Kosovë (2)

Ndërhyrja e NATO-s në Kosovë në vitin 1999 përfaqëson një nga momentet më të rëndësishme dhe më komplekse në historinë moderne të marrëdhënieve ndërkombëtare, të sigurisë kolektive dhe të së drejtës publike ndërkombëtare. Ajo shënoi jo vetëm një kthesë të madhe në trajtimin ndërkombëtar të krizave...

Isuf B. Bajrami: Anti-memorandumi si korpus diskursiv dhe e drejta ndërkombëtare

Rasti Serbi–Kosovë përfaqëson një konflikt ku juridiksioni ndërkombëtar dhe narrativat politike bashkëjetojnë në tension të vazhdueshëm. Në literaturën e marrëdhënieve ndërkombëtare, kjo situatë përshkruhet si ndarje midis "legal reality" dhe "discursive legitimacy"...

Në Fokus