Etiketë: Rilindja Kombëtare

Xhelal Zejneli: Studiuesit e huaj dhe shqiptarë të letërsisë gojore shqiptare

Lëvizja e romantizmit në Evropën Perëndimore ndërlidhej me interesimin për letërsinë gojore e për traditat folklorike. Në shek. XIX për letërsinë popullore shqiptare apo për folklorin shqiptar treguan interesim, jo vetëm studiuesit shqiptarë por edhe të huajt. Konsulli i Austro-Hungarisë në Janinë, i konsideruar baba i studimeve...

Basri Beka: Milazim Krasniqi më bën të ndihem më shumë shqiptar dhe më shumë katolik

Edhe pse sot çështja kryesore është verdikti i Dhomave të Specializuara në Hagë ndaj krerëve të UÇK-së, megjithatë nuk duhet lejuar që këtë fatkeqësi e këtë vakuum të lihet pa përgjigje për ideologët dhe axhitatorët e Islamit politik. Milazim Krasniqi përpiqet ta paraqesë kombin shqiptar si produkt dhe meritë të shumicës myslimane, jo si kulturë, gjuhë e histori të përbashkët...

Frank Shkreli: Petro Nini Luarasi në Amerikë, 1904–1908 – një mision patriotik

Petro Nini Luarasi ka qendruar në Shtetet e Bashkuara gjatë viteve 1904-1908, periudhë e rëndësishme kjo e veprimtarisë së tij patriotike dhe arsimore në komunitetin shqiptar të Amerikës. Qëndrimi i Petro Nini Luarasit në Shtetet e Bashkuara gjatë atyre viteve përbën një kapitull të rëndësishëm në historinë e veprimtarisë së tij patriotike dhe arsimore...

Llesh Ndoj: Kur m…t bëhen mullarë!

Një ndër shprehjet e vjetra popullore, kur donte të tipizonte një situatë të pakëndshme e ku turpi ishte i dukshëm e sheshit, thoshte: “Asht’ bâ mu…i mullarë!”. Më duket se aty jemi. Bile jo vetëm jemi, por jemi edhe “të dhi…r, edhe krenarë”. E kur ndjehesh krenar me “mullarin e mu…t”, gjendja s’ka ku shkon më keq se kaq. Në rreshtat vijues do të mundohem të jap opinionin tim...

Fotaq Andrea: Arbëreshët e Italisë (1413–2007), V

Francesco Crispi (1819-1901), katër herë kryeministër i Italisë, rrjedh nga një familje e madhe arbëreshe mërguar në Sicili në shekullin XV. Gjatë ekspeditës së “Një Mijëve”, udhëhequr nga Garibaldi për pavarësinë dhe bashkimin e Italisë, ai luajti rol të dorës së parë. Në fund të shekullit XIX (1895 dhe 1897) ishte një nga...

Qazim Namani: Zhvillimi i arsimit në tokat shqiptare pas pushtimit nga P. Osmane

Pas pushtimit të Kosovës nga P. Osmane filloi dhe përhapja e arsimit në këto treva më qëllim të edukimit dhe asimilimit të komuniteteve tjera të pushtuara. Ndër shkollat e para që u hapen në Kosovë ishin Mejtepet, në këto shkolla mësohej leximi, dhe këndimi i Kuranit, shkrimi i shkronjave arabe. Medresetë ishin shkolla e mesme dhe e lart për arsimin e klerikëve islam. Një shkollë të...

Frank Shkreli: Petro Nini Luarasi dhe sfidat e shqiptarëve të shekullit XXI

"Shqiptarët nuk kanë shembuj për t'u ndjekur." Kjo është një thënie që dëgjohet shpesh. Por nuk është e vërtetë. Nuk është historia e shqiptarëve që është e varfër me shembuj atdhetarësh. Shpesh është kujtesa jonë që është bërë më e varfër.  Se shqiptarët kanë nxjerrë burra dhe gra që e deshën atdheun më shumë se veten...

Albert Zholi: Mos luani me klubin “Labëria”, se “kur ka nevojë Shqipëria, ngrihet në këmbë Labëria”

E kam lexuar me dhjetëra herë... Dhe nuk  bëj thirrje për revoltë, jo, kurrë, por për informim të   opinionit. Mendoj se është  një lapsus për shkak të stinës së tejnxehur! Ku e kam fjalën?! Këto ditë, në rrjetet sociale, po qarkullon një lajm që të trondit (qoftë i gabuar i hedhur në tregun mediatik nga njerëz pa u menduar...

Fërgim Demiri: Kokë më kokë për Shqipëri

Me datë 1 gusht në vitin 1908 -të u themelua klubi “Bashkimi i Manastirit”, organizatë patriotike politiko-kulturore. E themeluan Fehim Zavalani e Gjergj Qiriazi. Krah për krahu me patriotët e Atdheut: Luigj Gurakuqi, Spiro Bellkameni, Nuçi Naçi, Bajo Topulli, Mihail Grameno...

Asllan Dibrani (Luani): “Rilindja Shqiptare” – një emër i madh kombëtar nën maskën e propagandës fetaro-politike

Emri “Rilindja Shqiptare” përfaqëson një nga periudhat më të ndritura të historisë sonë. Ai lidhet me gjuhën shqipe, kulturën, arsimin, çlirimin, bashkimin dhe formimin e vetëdijes kombëtare. Ky emër nuk duhet të shërbejë si mbulesë për propagandë fetaro-politike, etiketime dhe përçarje ndërmjet shqiptarëve...

Xhelal Zejneli: Ndre Mjeda

Ndre Mjeda (Shkodër, 20 nëntor 1866 - Shkodër, 1 gusht 1937) ka qenë prift, gjuhëtar dhe poet lirik. Sikundër Andon Zako Çajupi (Sheper, Shqipëri, 1866 – Heliopolis, Egjipt, 1930), poeti klasik Mjeda, është urë që lidh kulturën e Rilindjes të fundit të shekullit XIX me krijimtarinë letrare të periudhës së pavarësisë...

Frank Shkreli: Besa nuk është slogan – është ndërgjegjja morale e kombit

Në historinë e popujve ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit. Ato janë simbole të identitetit, të karakterit dhe të ndërgjegjes së një kombi. Edhe për shqiptarët, ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit, por përfaqësojnë shtyllat morale mbi të cilat është ngritur identiteti kombëtar i shqiptarëve. Dy prej tyre janë Rilindja dhe Besa...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe vlerat që i mbrojnë

Shqiptarët - Dënojnë ideologjinë totalitare dhe staliniste; - Dënojnë bolshevizmin dhe stalinizmin; - Nuk e mbështesin sistemin dhe regjimin e pas Luftës së Dytë Botërore dhe distancohen prej tij; - Janë kundër qeverisjes autoritare, autokrate, tiranisë dhe despotizmit; - Janë kundër sistemit monist; - Mbështesin pluralizmin politik dhe demokracinë parlamentare...

Isuf B. Bajrami: Kur Fuqitë e Mëdha vendosën për Ballkanin - Pasojat e Traktatit të Berlinit për shqiptarët

Më 13 korrik 1878, pas një muaji negociatash të zhvilluara në Berlin, përfaqësuesit e shtatë Fuqive të Mëdha nënshkruan traktatin që do të riformësonte hartën politike të Ballkanit. Për Gjermaninë, Britaninë e Madhe, Austro-Hungarinë, Rusinë, Francën, Italinë dhe Perandorinë Osmane, objektivi ishte rivendosja e ekuilibrit të...

Kalosh Çeliku: “Taçi Vojvoda” i Tetovës

Vështirë, e kam Sot ta dorëzoj Lapsin Kryengritës me Dy tyta, para se mejdanin. Luftën me Penë për Shtet Etnik Shqiptar, parashikimin e Rilindasëve Shqiptar për Ditën e Nesërme. Aqmëpak, si shkrimtar shqiptar. Që, do të thotë, Sot: Lufta, vazhdon ende me Penën me Dy tyta. Jo! Ditën e Sotme: Aspak, nuk është lehtë ta tejkalosh Kaçakun...

Lekë Mrijaj: Lidhja Shqiptare e Prizrenit në veprën “Epizode historike” të Atë Paulin Margjokajt

Këndvështrimi i Atë Paulin Margjokajt mbi Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, i shtrirë në faqet 2–15 të veprës, e paraqet këtë ngjarje jo si një akt të vetëm politik, të përfunduar me Kuvendin e 10 qershorit 1878, por si një proces historik të ndërlikuar. Në këtë proces u ndërthurën rreziku i copëtimit të trojeve shqiptare...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët - Lidhjet e hershme me Perëndimin

Shqiptarët janë ndër popujt më të vjetër të gadishullit ilirik. Janë bijë të ilirëve, ndërsa shqipja – bijë e ilirishtes. Shqipja është ndër gjuhët më të vjetra të gadishullit.Prej shekullit V deri në shekullin III para erës sonë, ilirët ngritën shtetet e tyre përgjatë Adriatikut, derisa ranë pre e pushtimit romak...

Dorian Koçi: Pse duhet ta lexojmë Andon Zako Çajupin?

Nuk ka dyshim se ekziston një lidhje shumë e ngushtë midis lëvrimit të një gjuhe dhe letërsisë së kultivuar. Në këtë drejtim, letërsia shqipe, e bazuar mbi një gjuhë që ende nuk kish standardizuar alfabetin e vet, me një trashëgimi të paktë me autorë dhe tekste, nuk mund të arrinte kulme të barasvlefshme me ato të letërsive të...

Asllan Dibrani – Luani: Qendra Kulturore Shqiptare po - maskimi i xhamisë me emër kulture jo

Të nderuar qytetarë, bashkatdhetarë, intelektualë, artistë dhe njerëz të ndërgjegjes kombëtare, Pas reagimit publik të Asociacionit të Kulturës Shqiptare Islame në Piza, e ndiej për detyrë morale, kulturore dhe kombëtare të shpreh një qëndrim të hapur, të qartë dhe të pa maskuar...

Avzi Mustafa: Një roman i kujtesës kërçovare

Fillimisht më lejoni të them se jam shumë i nderuar që m’u dha rasti të jem recensent e të them disa fjalë mbi romanin e Remzi Muratit “Lamtumirë Bukuresht”. Remziun e njoh që kur ishte nxënës i klasës së tretë, kur ai vinte në Shkollën Qendrore “Rexhë Rushit Zajazi”, bashkë me babanë e tij, i cili ishte punëtor në atë...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët nuk duhet të lejojnë përmbysjen e sistemit të vlerave

- Shqiptarët janë pasardhës të ilirëve dhe janë një ndër popujt më të lashtë të gadishullit; - Gjuha shqipe është bijë e ilirishtes dhe është një ndër gjuhët më të vjetra të Evropës; - Shqipja i takon familjes së gjuhëve indoevropiane (indogjermane) dhe është gjuhë e veçantë, d.m.th. nuk ka motër. Të tilla janë edhe greqishtja dhe armenishtja...

Isuf B. Bajrami: Lidhja e Prizrenit - Zgjimi i ndërgjegjes kombëtare dhe rruga historike drejt sovranitetit shtetëror shqiptar

Lidhja e Prizrenit (1878) përbën një nga momentet më të rëndësishme në historinë politike shqiptare dhe në procesin e formësimit të ndërgjegjes së tyre kombëtare. Ajo nuk duhet kuptuar thjesht si një ngjarje e izoluar historike, por si një proces kompleks politik, shoqëror dhe diplomatik, i cili u zhvillua gjatë një periudhe kur...

Fritz Radovani: Kush ishin ata shqiptarë?!

Ti i shpirtit t’em dishiri!: Dishir me të vertetë i shpirtit të Poetit, i cilli i kushton jeten deri në ditë të vdekjes idealit kombtar. Vështirë se mund të na permendë historija e leteraturës botnore ndonji emen qi t’ia ketë kushtue krejt veprimin  e vet letrar perlimit t’idesë kombtare si Fishta. Frymzue prej këtij ideal...

Fritz Radovani: Dy figura botnore shqiptare

Në Shqipninë plakë janë gurrat e lumejëve dhe të prrojeve, e janë edhe shpellat e errta të maleve tona ku edhe sot gurgullojnë vijat e pashterrshme të Gjakut të Shqiptarëve, e prap sot, nuk thirren “kufijë” të Shqipnisë së Gjergj Kastriotit! Janë shtatoret e Trimit të Krujës, të ngrituna nder Shtetet ma të njohuna të globit, e prap...

Viron Kona: Jam shqiptar dhe s’të harroj

Naim, kombi të bekoi, stërnip të Skënderbeut, me vargjet ti frymëzove, rilindjen e mëmëdheut.  Lartësove emrin shqiptar, vlerat edhe madhështinë, gjithë popullit i kujtove, heronjtë dhe lashtësinë...

Frank Shkreli: Kur një komb harron gjigantët e vet

Naim Frashëri i mësoi shqiptarët ta duan Shqipërinë si atdhe shpirtëror. Ai ngriti gjuhën shqipe në nivelin e një gjuhe kulture dhe i dha shqiptarëve ndjenjën se ishin një komb i vetëm. Në një kohë robërie dhe padijeje, ai mbolli shpresë, vetëdije dhe dritë.  Fishta, nga ana tjetër, u dha shqiptarëve epikën kombëtare, forcën morale dhe krenarinë e qëndresës. Me “Lahutën e Malcis”...

Hamdi Hysuka: Aty ku bashkohen historia, kultura dhe shpirti shqiptar

Naim Frashëri është figura më përfaqësuese e Rilindjes Kombëtare Shqiptare. U lind në 25 Maj të vitit 1846 në fshatin Frashër dhe ndërroi jetë më 20 tetor 1900. Jetoi në Frashër deri në moshën 19-vjeç. Më pas, i detyruar, emigroi jashtë atdheut. Zjarrin e mallit dhe të dashurisë për Atdhe e përjetësoi nëpërmjet vargjeve, që edhe...

Gani Mehmetaj: A po bëhet feja e shqiptarit bakllava turke e hurma arabe?

Shpesh kur duan ta barazojnë fenë  myslimane me fenë katolike, disa nga mosdija, të tjerët nga djallëzia, thonë se edhe krishterimin e morëm me dhunë. Por historia e krishterimit dhe historia e islamizimit të shqiptarët ishte ndryshe. Krishterimi u përhap paqësisht në Gadishullin Ilirik, u shtri më parë se sa në Romë, sepse rruga...

Fritz Radovani: I paharrueshmi Luigj Gurakuqi – Hero i Kombit

“Burrit vërtetë burrë, L. Gurakuqit, i cili me kulturën e neltë shpirtnore, mishnoi, madhnoi, përjetoi urtinë, besë e burrni shqiptare, tue mbetë përherë shembull shqiptari me kulturë, simbol i bashkimit kombëtar, idealist i shkëlqyeshëm në vorfni”, – dedikimi i veprës “Andrra e Prêtashit” kushtue Luigj Gurakuqit...

Në Fokus