Etiketë: Rilindja Kombëtare

Fërgim Demiri: Kokë më kokë për Shqipëri

Me datë 1 gusht në vitin 1908 -të u themelua klubi “Bashkimi i Manastirit”, organizatë patriotike politiko-kulturore. E themeluan Fehim Zavalani e Gjergj Qiriazi. Krah për krahu me patriotët e Atdheut: Luigj Gurakuqi, Spiro Bellkameni, Nuçi Naçi, Bajo Topulli, Mihail Grameno...

Asllan Dibrani (Luani): “Rilindja Shqiptare” – një emër i madh kombëtar nën maskën e propagandës fetaro-politike

Emri “Rilindja Shqiptare” përfaqëson një nga periudhat më të ndritura të historisë sonë. Ai lidhet me gjuhën shqipe, kulturën, arsimin, çlirimin, bashkimin dhe formimin e vetëdijes kombëtare. Ky emër nuk duhet të shërbejë si mbulesë për propagandë fetaro-politike, etiketime dhe përçarje ndërmjet shqiptarëve...

Xhelal Zejneli: Ndre Mjeda

Ndre Mjeda (Shkodër, 20 nëntor 1866 - Shkodër, 1 gusht 1937) ka qenë prift, gjuhëtar dhe poet lirik. Sikundër Andon Zako Çajupi (Sheper, Shqipëri, 1866 – Heliopolis, Egjipt, 1930), poeti klasik Mjeda, është urë që lidh kulturën e Rilindjes të fundit të shekullit XIX me krijimtarinë letrare të periudhës së pavarësisë...

Fejzulla Berisha: Arbëreshët e Italisë – paradigma e vazhdimësisë historike dhe identitare

Komunitetet arbëreshe të Italisë përbëjnë një nga fenomenet më të rëndësishme historike dhe kulturore të diasporës shqiptare. Për më shumë se pesë shekuj, ato kanë ruajtur gjuhën, kujtesën historike, traditat, besimin, folklorin dhe vetëdijen kombëtare, duke krijuar një model të rrallë të vazhdimësisë identitare jashtë territorit etnik shqiptar. Ky studim synon të analizojë formimin historik të...

Frank Shkreli: Besa nuk është slogan – është ndërgjegjja morale e kombit

Në historinë e popujve ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit. Ato janë simbole të identitetit, të karakterit dhe të ndërgjegjes së një kombi. Edhe për shqiptarët, ka fjalë që nuk janë thjesht pjesë e fjalorit, por përfaqësojnë shtyllat morale mbi të cilat është ngritur identiteti kombëtar i shqiptarëve. Dy prej tyre janë Rilindja dhe Besa...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe vlerat që i mbrojnë

Shqiptarët - Dënojnë ideologjinë totalitare dhe staliniste; - Dënojnë bolshevizmin dhe stalinizmin; - Nuk e mbështesin sistemin dhe regjimin e pas Luftës së Dytë Botërore dhe distancohen prej tij; - Janë kundër qeverisjes autoritare, autokrate, tiranisë dhe despotizmit; - Janë kundër sistemit monist; - Mbështesin pluralizmin politik dhe demokracinë parlamentare...

Isuf B. Bajrami: Kur Fuqitë e Mëdha vendosën për Ballkanin - Pasojat e Traktatit të Berlinit për shqiptarët

Më 13 korrik 1878, pas një muaji negociatash të zhvilluara në Berlin, përfaqësuesit e shtatë Fuqive të Mëdha nënshkruan traktatin që do të riformësonte hartën politike të Ballkanit. Për Gjermaninë, Britaninë e Madhe, Austro-Hungarinë, Rusinë, Francën, Italinë dhe Perandorinë Osmane, objektivi ishte rivendosja e ekuilibrit të...

Kalosh Çeliku: “Taçi Vojvoda” i Tetovës

Vështirë, e kam Sot ta dorëzoj Lapsin Kryengritës me Dy tyta, para se mejdanin. Luftën me Penë për Shtet Etnik Shqiptar, parashikimin e Rilindasëve Shqiptar për Ditën e Nesërme. Aqmëpak, si shkrimtar shqiptar. Që, do të thotë, Sot: Lufta, vazhdon ende me Penën me Dy tyta. Jo! Ditën e Sotme: Aspak, nuk është lehtë ta tejkalosh Kaçakun...

Lekë Mrijaj: Lidhja Shqiptare e Prizrenit në veprën “Epizode historike” të Atë Paulin Margjokajt

Këndvështrimi i Atë Paulin Margjokajt mbi Lidhjen Shqiptare të Prizrenit, i shtrirë në faqet 2–15 të veprës, e paraqet këtë ngjarje jo si një akt të vetëm politik, të përfunduar me Kuvendin e 10 qershorit 1878, por si një proces historik të ndërlikuar. Në këtë proces u ndërthurën rreziku i copëtimit të trojeve shqiptare...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët - Lidhjet e hershme me Perëndimin

Shqiptarët janë ndër popujt më të vjetër të gadishullit ilirik. Janë bijë të ilirëve, ndërsa shqipja – bijë e ilirishtes. Shqipja është ndër gjuhët më të vjetra të gadishullit.Prej shekullit V deri në shekullin III para erës sonë, ilirët ngritën shtetet e tyre përgjatë Adriatikut, derisa ranë pre e pushtimit romak...

Dorian Koçi: Pse duhet ta lexojmë Andon Zako Çajupin?

Nuk ka dyshim se ekziston një lidhje shumë e ngushtë midis lëvrimit të një gjuhe dhe letërsisë së kultivuar. Në këtë drejtim, letërsia shqipe, e bazuar mbi një gjuhë që ende nuk kish standardizuar alfabetin e vet, me një trashëgimi të paktë me autorë dhe tekste, nuk mund të arrinte kulme të barasvlefshme me ato të letërsive të...

Asllan Dibrani – Luani: Qendra Kulturore Shqiptare po - maskimi i xhamisë me emër kulture jo

Të nderuar qytetarë, bashkatdhetarë, intelektualë, artistë dhe njerëz të ndërgjegjes kombëtare, Pas reagimit publik të Asociacionit të Kulturës Shqiptare Islame në Piza, e ndiej për detyrë morale, kulturore dhe kombëtare të shpreh një qëndrim të hapur, të qartë dhe të pa maskuar...

Avzi Mustafa: Një roman i kujtesës kërçovare

Fillimisht më lejoni të them se jam shumë i nderuar që m’u dha rasti të jem recensent e të them disa fjalë mbi romanin e Remzi Muratit “Lamtumirë Bukuresht”. Remziun e njoh që kur ishte nxënës i klasës së tretë, kur ai vinte në Shkollën Qendrore “Rexhë Rushit Zajazi”, bashkë me babanë e tij, i cili ishte punëtor në atë...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët nuk duhet të lejojnë përmbysjen e sistemit të vlerave

- Shqiptarët janë pasardhës të ilirëve dhe janë një ndër popujt më të lashtë të gadishullit; - Gjuha shqipe është bijë e ilirishtes dhe është një ndër gjuhët më të vjetra të Evropës; - Shqipja i takon familjes së gjuhëve indoevropiane (indogjermane) dhe është gjuhë e veçantë, d.m.th. nuk ka motër. Të tilla janë edhe greqishtja dhe armenishtja...

Isuf B. Bajrami: Lidhja e Prizrenit - Zgjimi i ndërgjegjes kombëtare dhe rruga historike drejt sovranitetit shtetëror shqiptar

Lidhja e Prizrenit (1878) përbën një nga momentet më të rëndësishme në historinë politike shqiptare dhe në procesin e formësimit të ndërgjegjes së tyre kombëtare. Ajo nuk duhet kuptuar thjesht si një ngjarje e izoluar historike, por si një proces kompleks politik, shoqëror dhe diplomatik, i cili u zhvillua gjatë një periudhe kur...

Fritz Radovani: Kush ishin ata shqiptarë?!

Ti i shpirtit t’em dishiri!: Dishir me të vertetë i shpirtit të Poetit, i cilli i kushton jeten deri në ditë të vdekjes idealit kombtar. Vështirë se mund të na permendë historija e leteraturës botnore ndonji emen qi t’ia ketë kushtue krejt veprimin  e vet letrar perlimit t’idesë kombtare si Fishta. Frymzue prej këtij ideal...

Fritz Radovani: Dy figura botnore shqiptare

Në Shqipninë plakë janë gurrat e lumejëve dhe të prrojeve, e janë edhe shpellat e errta të maleve tona ku edhe sot gurgullojnë vijat e pashterrshme të Gjakut të Shqiptarëve, e prap sot, nuk thirren “kufijë” të Shqipnisë së Gjergj Kastriotit! Janë shtatoret e Trimit të Krujës, të ngrituna nder Shtetet ma të njohuna të globit, e prap...

Viron Kona: Jam shqiptar dhe s’të harroj

Naim, kombi të bekoi, stërnip të Skënderbeut, me vargjet ti frymëzove, rilindjen e mëmëdheut.  Lartësove emrin shqiptar, vlerat edhe madhështinë, gjithë popullit i kujtove, heronjtë dhe lashtësinë...

Frank Shkreli: Kur një komb harron gjigantët e vet

Naim Frashëri i mësoi shqiptarët ta duan Shqipërinë si atdhe shpirtëror. Ai ngriti gjuhën shqipe në nivelin e një gjuhe kulture dhe i dha shqiptarëve ndjenjën se ishin një komb i vetëm. Në një kohë robërie dhe padijeje, ai mbolli shpresë, vetëdije dhe dritë.  Fishta, nga ana tjetër, u dha shqiptarëve epikën kombëtare, forcën morale dhe krenarinë e qëndresës. Me “Lahutën e Malcis”...

Hamdi Hysuka: Aty ku bashkohen historia, kultura dhe shpirti shqiptar

Naim Frashëri është figura më përfaqësuese e Rilindjes Kombëtare Shqiptare. U lind në 25 Maj të vitit 1846 në fshatin Frashër dhe ndërroi jetë më 20 tetor 1900. Jetoi në Frashër deri në moshën 19-vjeç. Më pas, i detyruar, emigroi jashtë atdheut. Zjarrin e mallit dhe të dashurisë për Atdhe e përjetësoi nëpërmjet vargjeve, që edhe...

Gani Mehmetaj: A po bëhet feja e shqiptarit bakllava turke e hurma arabe?

Shpesh kur duan ta barazojnë fenë  myslimane me fenë katolike, disa nga mosdija, të tjerët nga djallëzia, thonë se edhe krishterimin e morëm me dhunë. Por historia e krishterimit dhe historia e islamizimit të shqiptarët ishte ndryshe. Krishterimi u përhap paqësisht në Gadishullin Ilirik, u shtri më parë se sa në Romë, sepse rruga...

Fritz Radovani: I paharrueshmi Luigj Gurakuqi – Hero i Kombit

“Burrit vërtetë burrë, L. Gurakuqit, i cili me kulturën e neltë shpirtnore, mishnoi, madhnoi, përjetoi urtinë, besë e burrni shqiptare, tue mbetë përherë shembull shqiptari me kulturë, simbol i bashkimit kombëtar, idealist i shkëlqyeshëm në vorfni”, – dedikimi i veprës “Andrra e Prêtashit” kushtue Luigj Gurakuqit...

Në Fokus