Etiketë: Sabile Basha

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (9)

Në mesin e gjithë atyre fletëve të zverdhura nga koha, mes trakteve, thirrjeve dhe apelëve që mbanin ende erën e një epoke të trazuar, gjeta edhe një trakt tjetër, të mbushur me një frymë të fortë qëndrese dhe krenarie kombëtare. Ai nuk ishte thjesht një tekst politik; ishte një zë që vinte nga thellësia e mërgimit shqiptar, një...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës ( 8 )

Në ato vite, për shqiptarët e Kosovës, Një Maji nuk ishte vetëm festë punëtorësh. Ishte ditë reflektimi për fatin e tyre si popull i shtypur dhe si klasë punëtore e shpërndarë nëpër botë. Ishte ditë kur mërgimtari e ndiente edhe më fort largësinë nga atdheu, por edhe nevojën për t’u bashkuar me të tjerët në protesta dhe demonstrata...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (7)

Trakti fillonte me një nga thirrjet më të njohura të lëvizjes punëtore ndërkombëtare, një fjali që për dekada kishte jehuar nëpër protesta, revolucione dhe tubime politike anembanë botës: “Proletarë të të gjitha vendeve, bashkohuni!” Që në këtë hyrje ndihej fryma ideologjike e kohës, por njëkohësisht edhe përpjekja...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (6)

Është mjaft domethënëse dhe njëkohësisht prekëse se, mes gjithë atyre shkrimeve, trakteve dhe dokumenteve të zverdhura nga koha, gjeta edhe një trakt tjetër të shpërndarë nga Lëvizja për Republikën Shqiptare në Jugosllavi. Ai trakt mbante mbi vete jo vetëm frymën politike të kohës, por edhe dhimbjen e heshtur të...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (6)

Është mjaft domethënëse dhe njëkohësisht prekëse se, mes gjithë atyre shkrimeve, trakteve dhe dokumenteve të zverdhura nga koha, gjeta edhe një trakt tjetër të shpërndarë nga Lëvizja për Republikën Shqiptare në Jugosllavi. Ai trakt mbante mbi vete jo vetëm frymën politike të kohës, por edhe dhimbjen e heshtur të

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (5)

Shkruhej se Fazli Grajçevci, bashkë me revolucionarë të tjerë shqiptarë, kishte kërkuar me këmbëngulje dhe pa u trembur që popullit shqiptar në Jugosllavi t’i njihej e drejta e Flamurit Kombëtar. Sot kjo kërkesë mund të duket e thjeshtë, pothuajse elementare. Por në atë kohë ajo ishte një akt i madh guximi dhe sfide...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (4)

Përveç protestave nëpër rrugët e qyteteve evropiane, mërgimtarët shqiptarë organizonin edhe mbrëmje përkujtimore, të mbushura me emocione, mall dhe dhimbje për heronjtë e rënë të kombit. Ato nuk ishin thjesht tubime formale apo takime të zakonshme të diasporës, ishin çaste të shenjta kujtese...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (3)

Vëllezërit Gërvalla dhe Kadri Zeka – shtyllat e demonstratave shqiptare në mërgim - Sot, kur lexohen këta rreshta, ato duken si një përzierje e dhimbjes, idealizmit dhe guximit njerëzor. Në to dëgjohet jehona e një kohe kur demonstrata ishte më shumë se protestë — ishte akt besnikërie ndaj atdheut, ndaj të rënëve dhe ndaj shpresës se...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (2)

Në trakt, një vëmendje e veçantë i kushtohej ardhjes së presidentit amerikan Ronald Reagan në Bon. Ai përshkruhej me gjuhën polemike të kohës si “kauboji Regan”, simbol i politikës agresive amerikane dhe i strategjisë së armatimit bërthamor që në sytë e demonstruesve kërcënonte paqen botërore. Në ato vite...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Sabile Basha: Gratë dhe Besimi i Sovranit

Që në fillim të këtij shkrimi dua ta bëj të qartë një gjë: nuk e ndiej veten të rreshtuar nën flamurin e feminizmit, as të lidhur pas një ideologjie që ndan njerëzit në kampe të kundërta. Besimi im shkon përtej kufijve të emrave dhe përkufizimeve, ai mbështetet te barazia si një vlerë njerëzore, e pastër dhe universale...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (14)

Në përmbyllje të broshurës, autori përpiqet ta vendosë të gjithë argumentimin e mëparshëm në një kornizë të përmbledhur, duke i radhitur në mënyrë të shkurtër arsyet, shkaqet dhe pasojat e zhvillimit të dobët ekonomik të Kosovës. Në thelb, përfundimi e shtrin tezën se prapambetja ekonomike nuk ishte një gjendje...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (13)

Teksti me titull “Vullkani i protestës” ndërton një figurë të fuqishme për të shpjeguar gjendjen shoqërore dhe psikologjike të shqiptarëve të Kosovës në një realitet ku pabarazia, shtypja dhe shfrytëzimi nuk ishin thjesht nocione teorike, por përvoja konkrete që depërtonin në jetën e përditshme. Metafora e “vullkanit”...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (12)

Në trajtesën “Propaganda shoviniste e Beogradit nxit urrejtjen në mes punëtorëve”, vëmendja vendoset mbi një mekanizëm të njohur të pushtetit politik, përdorimin e propagandës për ta zhvendosur konfliktin nga sfera e problemeve reale sociale dhe ekonomike te sfera e përplasjes etnike...

Sabile Basha: Në emër të çlirimtarëve dhe kohës që nuk fal

Idhulli im, gjyshja ime e dashur, ishte si një dritë e ngrohtë që nuk shuhej kurrë në kujtesën time. Zëri i saj kishte një butësi të rrallë, por brenda atyre fjalëve të thjeshta fshihej një mençuri që vetëm vitet dhe zemra e pastër mund ta lindin. Ajo më thoshte shpesh: “Nono, njerëzit që nuk kanë gjëra të mira për të të dhënë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (10)

Në punimin “Humbjet ekonomike – barrë e rëndë për punëtorët” paraqitet një panoramë e kthjellët e varfërisë strukturore dhe e shtrenjtimit të vazhdueshëm të jetesës, të cilat, në fund të viteve ’80, po shndërroheshin në përvojë të përditshme...

Sabile Basha: Aeroplanin që e prisja të zbriste në oborrin tonë të vogël

Kur isha e vogël, qielli i fshatit tim Koretin, ishte për mua si një faqe e kaltër dhe e pafund, ku rrallëherë shkruhej ndonjë shenjë e pazakontë. Vetëm ndonjëherë, shumë rrallë, mbi atë hapësirë të qetë shfaqej ndonjë aeroplan, dhe ardhja e tij dukej si një ngjarje e veçantë, pothuajse si një festë e papritur në mes të ditës...

Në Fokus