Etiketë: Gjon Marku

Gjon Marku: Mikpritja si institucion i së drejtës dokësore shqiptare

Ndër institucionet më të rëndësishme të së drejtës dokësore shqiptare, mikpritja zë një vend të veçantë për nga funksioni juridik, shoqëror dhe moral që ka ushtruar në jetën e bashkësive tradicionale shqiptare. Ajo përbën një nga shtyllat themelore mbi të cilat është ndërtuar organizimi i marrëdhënieve ndërnjerëzore në shoqërinë...

Gjon Marku: Po, besa, po, ka derë të mirë

Ishte një ditë e nxehtë vere. Në krye të arës së madhe, aty ku burrat e katundeve mblidheshin prej brezash për të kuvenduar, ishte ngritur një tribunë e thjeshtë prej dërrasash. Përballë saj rrinin ulur dhjetëra burra. Disa mbanin duart mbi gjunjë, të tjerë shikonin herë tokën e herë malet përreth. Askush nuk fliste...

Tefë Topalli: Cikli 'Mirdita - Intervista' i Gjon Markut si burim për historinë, kulturën dhe identitetin e Mirditës

Gjon Marku, shkrimtari, publicisti, eseisti, studiuesi dhe etnografi, ka ndjekur një rrugë krejt të veçantë për realizimin e librave të tij "Mirdita intervista". Ai ka menduar që hapësirën e Mirditës ta vërë në vështrimin e njerëzve të shquar, intelektualë e krijues nga i gjithë vendi, nëpërmjet intervistave, duke vjelë në...

Gjon Marku: Dom Dodë Koleci – meshtar, atdhetar dhe dijetar në shërbim të motos “Atdhe e Fe”

Në historinë e klerit katolik shqiptar gjenden figura të shquara që, krahas misionit meshtarak, dhanë një kontribut të rëndësishëm në zhvillimin e kulturës, gjuhës dhe ndërgjegjes kombëtare shqiptare. Ndër to zë një vend të veçantë Dom Dodë Koleci, meshtari mirditor që e vuri dijen dhe përkushtimin e tij në shërbim të fesë dhe të atdheut, duke mishëruar në mënyrë domethënëse moton e njohur të klerit katolik shqiptar: "Atdhe e Fe"...

Gjon Marku: Dom Anton Kçira - kur meshtaria bëhet shërbim ndaj kombit

Historia e klerit katolik shqiptar nuk është vetëm histori e jetës fetare. Në periudha të ndryshme të historisë sonë, meshtarët kanë qenë njëkohësisht mësues, shkrimtarë, mbrojtës të gjuhës, organizatorë të jetës kombëtare dhe zë i ndërgjegjes së popullit. Nga Pal Engjëlli e Gjon Buzuku deri te Pjetër Bogdani, At Gjergj Fishta e Dom Ndre Mjeda, kleri shqiptar ka krijuar një traditë ku shërbimi ndaj Zotit është ndërthurur me shërbimin ndaj kombit...

Gjon Marku: Dom Pjetër Melgusha (1868–1941)

Historia e Kishës Katolike në Shqipëri është e mbushur me figura të shquara meshtarësh, të cilët krahas misionit ungjillor luajtën një rol të rëndësishëm në jetën shoqërore, kulturore dhe kombëtare të vendit. Në trevat e Veriut, ku për shekuj me radhë kleri katolik ishte një nga institucionet më të qëndrueshme të jetës publike, veprimtaria e meshtarëve shpesh kapërcente kufijtë e shërbesës fetare, duke u...

Gjon Marku: Dom Prend Suli dhe tradita e klerikëve studiues në Mirditë

Në historinë e kulturës shqiptare, sidomos gjatë gjysmës së dytë të shekullit XIX dhe gjysmës së parë të shekullit XX, Kisha Katolike luajti një rol të pazëvendësueshëm në ruajtjen dhe kultivimin e dijes. Në radhët e klerit katolik u formua një brez personalitetesh që, krahas misionit fetar, u morën me gjuhën, historinë, folklorin, etnografinë dhe arsimin kombëtar. Emra si Shtjefën Gjeçovi...

Gjon Marku: Anton Çetta – ndërmjet kërkimit folklorik dhe misionit kombëtar të pajtimit

Historia e kulturës shqiptare të shekullit XX njeh një varg personalitetesh që veprimtarinë shkencore e kanë ndërthurur me angazhimin e drejtpërdrejtë në jetën shoqërore dhe kombëtare. Ndër këto figura një vend të veçantë zë Anton Çetta, studiues i folklorit, mbledhës i traditës gojore shqiptare dhe veprimtar i shquar i lëvizjes kombëtar...

Mikel Gojani: Një roman me realizëm të fortë dhe ngarkesë emocionale

Letërsia dhe publicistika shqiptare kanë njohur shumë autorë që me përkushtim kanë kontribuar në ruajtjen dhe pasurimin e kulturës kombëtare. Ndër ta zë një vend të rëndësishëm shkrimtari, publicisti dhe studiuesi mirditor Gjon Marku, i cili me krijimtarinë e tij ka lënë gjurmë të dukshme në letërsinë, publicistikën dhe studimet kulturore shqiptare...

Gjon Marku: Roza Anagnosti – një bijë e Mirditës në elitën e artit shqiptar

Në historinë e kulturës shqiptare ka figura që, me talentin dhe veprën e tyre, kanë kapërcyer kufijtë e krahinës, qytetit apo kohës ku jetuan, duke u shndërruar në vlera kombëtare. Ndër këto personalitete zë vend të veçantë Roza Anagnostit një nga aktoret më të shquara të teatrit dhe kinematografisë shqiptare. Pak njihet fakti se rrënjët e saj familjare lidhen me Mirditën, krahinë që...

Gjon Marku: Marie Paluca Kraja - zëri që bashkoi shpirtin shqiptar me skenën botërore

Në historinë e kulturës shqiptare ka emra që nuk mbeten thjesht pjesë e kujtesës artistike, por shndërrohen në simbol të një epoke. Një ndër këto figura është Marie Paluca Kraja (1911–1999), artistja që i dha zë jo vetëm këngës lirike shqiptare, por edhe shpirtit të një kombi që kërkonte të afirmonte identitetin e vet kulturor në skenat e botës...

Gjon Marku: Gjon Mark Kapidani - simfonia e një jete në shërbim të artit dhe kombit

Ka artistë që identifikohen me veprat që krijojnë dhe ka të tjerë që bëhen vetë pjesë e historisë kulturore të një kombi. Gjon Mark Kapidani i përket kësaj kategorie të dytë. Për më shumë se gjysmë shekulli ai jetoi me muzikën dhe për muzikën, duke lënë pas një trashëgimi që shtrihet nga krijimtaria kompozicionale te pedagogjia, nga dirigjimi te formimi shpirtëror e kulturor...

Gjon Marku: Bik Ndoja midis traditës dhe kujtesës kulturore

Në universin e muzikës popullore shqiptare, rrallë hasen zëra që kapërcejnë kufijtë e interpretimit dhe shndërrohen në kujtesë kolektive. Bik Ndoja është një ndër ta dhe përbën një nga ato nyje ku kuptimi përqendrohet dhe rrezaton njëkohësisht, duke i dhënë shpirt këngës qytetare shkodrane dhe duke mbetur gjithmonë pranë popullit të tij. Në një lexim kritik të muzikës popullore shqiptare...

Gjon Marku: Jeta, arti dhe trashëgimia e një aktori autodidakt në teatrin shqiptar

Historia e teatrit shqiptar të shekullit XX është e lidhur ngushtë me veprimtarinë e një brezi artistësh që, edhe pse nuk kishin kryer studime të mirëfillta akademike në fushën e artit dramatik, arritën të krijojnë personalitete të rëndësishme skenike dhe të vendosin themelet e institucioneve teatrore shqiptare. Ndër këta emra një vend të...

Petrit Bezhani: Gjon Marku - Antologji e mendimit të sotëm për Mirditën

Në historinë e botimeve shqiptare kushtuar krahinave me identitet të fortë kulturor e historik, libri Antologji e mendimit të sotëm për Mirditën zë një vend të veçantë. Kjo vepër e studiuesit dhe shkrimtarit Gjon Marku paraqitet si një enciklopedi...

Mark Tirta: Gjergj Fishta në optikën studimore të Gjon Markut

Në vitin 2024, studiuesi dhe autori Gjon Marku sjell në vëmendjen e lexuesit librin e tij studimor "Gjergj Fishta – shkrimtari me vetëdije të lartë kombëtare", kushtuar njërit ndër figurat më të rëndësishme të urdhrit françeskan, një personaliteti që ka lënë gjurmë jo vetëm në jetën kulturore...

Tefë Topalli: Kombi i pagëzuar

Thonë... por nuk e ka shkruar askush deri më sot (sepse do ta kishte gjurmuar Gjon Marku), dhe me siguri do të na vërtetonte se i takon Mirditës fjala e urtë më sipër! Pra, ky shkrimtar, publicist e poet, prozator e etnolog, vjen e bëhet pré e intervistave me gazetarë, klerikë; biseda me tema të ndryshme: nga filatelia, Kanuni...

1 2
Në Fokus