Etiketë: kritikë letrare

Prend Buzhala: Diskursi kritik i Brahim Avdylit ndërmjet estetikës, kujtesës dhe angazhimit

Brahim Avdyli, me disa vëllime të botuara gjatë viteve të fundit, po shquhet edhe si autor i ligjërimeve diskursive, sikundër janë vëllimet “Sondazhe për Kosovën dhe kufirin e saj”, vepër shkencore, materiale e publicistike, SHB “Lena Grafik”, Prishtinë, 2019; “Bota shpirtërore në krijimet e veçanta”, kritikë letrare e historike për të gjitha territoret shqipfolëse...

Prend Buzhala: Roman humanist mbi njeriun, dinjitetin dhe vlerat njerëzore

Ramiz Selimi vjen me romanin "Hijet e shpresës" i katërti me radhë, si pjesë e tetralogjisë romanore. Së bashku me romanet "Rrënjët e kujtesës", "Dëshirë e djegur" dhe "Shpirti i plagosur", ndërton një tërësi epike rrëfimesh e një projekti më të gjerë letrar. Si, deri më tash, ndërton një tetralogji romanore, e cila paraqet në mënyrë të plotë përvojat historike, shoqërore...

Qazim Shehu: Një roman psiko-social me tonalitet dramatik

Gjon Marku është një autor i njohur dhe mjaft aktiv në botimin e veprave letrare (poezi dhe prozë), si dhe të veprave studimore me peshë, të cilat arrijnë të kapin tematika të ndryshme nga lashtësia gjer më sot dhe që paraqesin interes të shtuar me monografitë e botuara, librat me intervista apo gjurmime të tjera. Ai është edhe...

Llesh Ndoj: Përballë pasqyrës së thyer të kohës

Të shkruash për personin dhe personalitetin e Ndue Dragushës është një punë krejt e lehtë. Portreti i tij, gjuha e ëmbël e komunikimit njerëzor, mirësia që shfaq në të gjithë qënien e tij, të bën shpejt për vete. Ndërsa të shkruash për veprimtarinë e tij, atë njerëzore, profesionale, botuese, intelektuale e krijuese në tërësi, nuk është e...

Sadik Reçi: Udhëtim në krijimtarinë e Vilhelme Vrana Haxhirajt

“Mjeshtre e madhe e Penës”, znj. Vilhelme Vrana Haxhiraj, hyri me guxim në portën e letërsisë shqiptare, në kohën që vendit i duhej talenti dhe personalitet i saj. I duhej atdheut, si njeri që jetoi e sakrifikoi gjithë jetën në padrejtësinë dhe ndëshkimin e diktaturës, në emër të luftës së klasave. Ishte fat për ne që doli në...

Albert Vataj: Gruaja dhe zakonet shqiptare në “Bardha e Temalit” të Pashko Vasës

Romani “Bardha e Temalit” i Pashko Vasës, është një vepër e rrallë dhe e rëndësishme në letërsinë shqiptare, jo vetëm për vlerat artistike, por edhe për rolin e saj në afirmimin e identitetit kulturor shqiptar në Europë. Pashko Vasa (Albanus Albano) e shkroi romanin në gjuhën frënge, me titullin “Bardha de Témal”, Scènes de la vie albanaise, botuar në Paris më 1890 nga shtëpia...

Mehmet Kraja: Filmi, letërsia, shkrimtari i vetëmburrur

Në një shkrim të disa ditëve më parë një shkrimtar i Shqipërisë nxori një konstatim që tërhoqi vëmendjen e lexuesve të portaleve dhe të mediave sociale në Kosovë (unë e lexova te “Panorama”, 6 shtator 2026). Ai shkroi për filmin shqiptar, e quajti të shëmtuar, shkroi për aktorët kosovarë që nuk iu përshtaten roleve të fshatarëve...

Xhelal Zejneli: Bodleri dhe simbolizmi

Poezia e Bodlerit "Albatrosi", është një metaforë e fuqishme për fatin e dyfishtë të artistit në shoqëri. Bodler e krahason poetin me albatrosin e madhërishëm që i mbizotëron lartësitë qiellore dhe me stuhitë përplaset. Marinarët e gjuajnë dhe e lëshojnë mbi kuvertën e anijes. Në  moçalet e tokës, mbreti i qiejve të kaltër bëhet...

Idris Dermyshi: Një libër i vogël për ngërçet e mëdha të njeriut

Nuk e di nëse shkrimi im mund t’i shtojë ndonjë grimcë njohjeje a vlerësimi madhështisë së Vivrës, si: intelektuale,poete,shkrimtare, veprimtare…, me 63 libra të botuar e 33 çmime të fituara , brenda e jashtë vendit. Jeta e Vilhelme Vrana Haxhiraj qe një udhëtim i gjatë mes dhimbjes së...

Xheladin Mjeku: Retrospektiva e një vjershërimi

Profili artistik i Dibran Demakut është ndërtuar fillimisht gjatë përvojës së tij jetësore në Kosovë, sa ishte i punësuar gazetar në Programin për Fëmijë të Televizionit të Prishtinës, për t’u pasuruar më tej edhe në mërgim. Puna e vazhdueshme me fëmijë, atij i dha njohuri të thella të psikologjisë, botëkuptimit dhe...

Xhelal Zejneli: Shkrimtarë të mëdhenj që nuk u vlerësuan me çmimin “Nobel”

Gjatë historisë, ka ndodhur që Akademia Suedeze t’i anashkalojë edhe gjigantët e letërsisë botërore. Paulo Koelho është një prej shkrimtarëve më të lexuar në botë. Veprat e tij janë botuar në dhjetëra vende të botës dhe janë shitur në miliona kopje. Megjithëkëtë, ai nuk është vlerësuar me çmimin “Nobel”. Përse vallë?! Braziliani nuk është fitues i...

Albert Vataj: Çfarë kanë thënë për Franz Kafkën?

Në galerinë e mendjeve më të ndriçuara të shekullit XX, Franz Kafka qëndron si një enigmë që nuk pranon të zgjidhet. Ai është një nga ata shkrimtarë të rrallë që, sa më shumë i lexon, aq më pak bindesh se e ke kuptuar; dhe pikërisht në këtë pamundësi përfundimtare të të kuptuarit qëndron madhështia e tij. Kafka nuk të jep përgjigje...

Gjon Marku: Deni Llanaj - 'Menorah'

Ka libra që zbehen nga kujtesa sapo mbyllet faqja e fundit, dhe ka të tjerë që vazhdojnë të jetojnë gjatë në mendjen e lexuesit, sepse personazhet e tyre bëhen pjesë e reflektimeve të përditshme. Pikërisht kësaj kategorie i përket romani "Menorah" i shkrimtarit Deni Llanaj - një vepër që nuk të fton thjesht të ndjekësh...

Llesh Ndoj: Qenësia dhe poetika - korniza letrare apo letërsia në kornizë

Të diskutosh me profesor doktor Anton Nikë Berishën, qoftë edhe përmes telefonit, ke fatin që në pak çaste, të mësosh prej tij atë që ndoshta nuk do të mund ta kishe mësuar as përmes cikleve të gjata të leksioneve universitare, e kjo jo thjesht e vetëm për letërsinë, por edhe për jetën në tërësi, për besimin, për rolin që ka dija në jetën...

Adil Fetahu: Ikja nga burgu dhe nga identiteti

Fabula e romanit të Ibrahim Kadriut: ‘’Ikja si shpëtim’’,  është ikja i një të riu shqiptar nga burgu ‘’Zabela’’ i qytetit të Pozharevcit (Serbi), e më pastaj ikja edhe nga identiteti i vet personal (në Shqipëri). Kryeprotagonisti i romanit, Mal Coli, nuk u burgos për ndonjë ideal, por e zuri taksirati që u përfshi në protesta, edhe herën e parë në Prishtinë, edhe herën e dytë në Tiranë...

Hajdar Paçarada: Sofra pa Troha – Kritikë estetike dhe filozofike mbi poezinë e Nijazi Idrizit

Poezia "Sofra pa Troha" e Nijazi Idrizit është një tekst i thellë simbolik ku Shëngjergji, si fillim i pranverës, nuk mbetet vetëm një shenjë kalendarike e natyrës, por shndërrohet në një gjendje shpirtërore të lirisë, kujtesës dhe kthimit. Në këtë poezi, atdheu nuk paraqitet si koncept i ftohtë gjeografik, por si një trup...

Dorian Koçi: Pse duhet ta lexojmë Andon Zako Çajupin?

Nuk ka dyshim se ekziston një lidhje shumë e ngushtë midis lëvrimit të një gjuhe dhe letërsisë së kultivuar. Në këtë drejtim, letërsia shqipe, e bazuar mbi një gjuhë që ende nuk kish standardizuar alfabetin e vet, me një trashëgimi të paktë me autorë dhe tekste, nuk mund të arrinte kulme të barasvlefshme me ato të letërsive të...

Ndue Dragusha: 'Toka që skuq yjet'

Libri me poezi “Toka qe skuq yjet” vjen tek ne si një një koleksion i pasur dhe i larmishëm poetik, ku emocioni, përjetimi personal dhe kujtesa janë motorët kryesorë të krijimtarisë së poetit Llesh Ndoj, autori i këtij libri me poezi. Nuk ishte befasi në formën dhe numrin e librave të shtuar të këtij autori, por befasia qëndron...

Kadri Tarelli: Letërsi që flet, këndon e dëgjon shqip

Pak ditë më parë, në fillim Qershori, 2026, doli në qarkullim libri “Ka ndodhur e do të ndodhë”. Ese. Publicistikë. 5, të shkrimtares së mirënjohur vlonjate Vilhelme Vrana Haxhiraj. Me këtë libër të fundit plotësohet seria e 72 librave, të botuara në 30 vjet krijimtari, që nga viti 1996-2026. Përjetohet e shijohet si letërsi që flet, këndon dhe dëgjon shqip...

Ndue Dragusha: I lirshëm, i thellë, i guximshëm dhe zë origjinal

Nëse do të më duhej ta përshkruaja me një fjali portretin e intelektualit dhe shkrimtarit te njohur Llesh Ndoj, poet, studjues, gazetar e shkrimtar tashmë i njohur në Lezhë e më tej, këto janë të parat gjëra që më vijnë ndërmend rreth punës së tij shumëdimensionale: i lirshëm në poezi, i thellë në studime...

Shefqet Dibrani: Dashuria si Univers i Metaforës Erotike

Në vëllimin “KASAFORTA EROTIKE” të Muhamet Halilit, motivi i poezisë erotike është ngritur në simbolikë ekzistenciale. Poeti arrin të ndërtojë një poezi mjaft të realizuar ku trupi dhe shpirti nuk ndahen. Ata ecin paralelisht si dy lumenj që derdhen në të njëjtin destinacion...

Në Fokus