Etiketë: Perandoria Osmane

Gani Mehmetaj: Si u konvertuan shqiptarët e krishterë në myslimanë?

Lexojeni më vëmendje përmbledhjen e kronikave të mëposhtme pastaj mendoni mirë. Kronikat janë të historianëve e kronistëve turq. Ata shënojnë “lavdinë e ushtrisë turke” që vrau mijëra shqiptarë. Me sa urrejtje shkruajnë historianët e kronistët turq kundër grave e fëmijë që u kapen robër, u masakruan, ndërsa kufomat e tyre ua hodhën ujqërve...

Qazim Namani: Zhvillimi i arsimit në tokat shqiptare pas pushtimit nga P. Osmane

Pas pushtimit të Kosovës nga P. Osmane filloi dhe përhapja e arsimit në këto treva më qëllim të edukimit dhe asimilimit të komuniteteve tjera të pushtuara. Ndër shkollat e para që u hapen në Kosovë ishin Mejtepet, në këto shkolla mësohej leximi, dhe këndimi i Kuranit, shkrimi i shkronjave arabe. Medresetë ishin shkolla e mesme dhe e lart për arsimin e klerikëve islam. Një shkollë të...

Zef Mulaj: Feja, shteti dhe identiteti kombëtar

Debati mbi idenë e krijimit të një “Shteti Sovran Bektashi” brenda territorit të Shqipërisë nuk është thjesht një çështje administrative apo diplomatike. Ai prek një nga themelet më të rëndësishme të shtetit modern shqiptar: marrëdhënien ndërmjet shtetit, kombit, fesë dhe identitetit kombëtar...

Lekë Mrijaj: Palush Syla – një figurë e autoritetit shqiptar në dëshmitë austro-hungareze të vitit 1881

Historia shqiptare e shekullit XIX ruan në dokumentacionin diplomatik austro-hungarez një varg figurash vendore, veprimtaria e të cilave nuk është trajtuar sa duhet në historiografinë e deritanishme. Një ndër ta është Palush Syla nga Lubozhda, ( i cili, mbi njëqind vjet më parë, së bashku me familjen e tij, ishte...

Blerim Latifi: Vushtrria, 1671 dhe 2026 - Historia që po përsëritet

Viti 1671. Dioqezën e Shkupit e viziton Shtjefën Gaspri. Ai ka për detyrë të hartojë një relacion për Romën mbi gjendjen e katolikëve në këtë dioqezë, e cila përfshinte territoret që sot janë Kosova dhe Shkupi me rrethinë. Në Prishtinë, ai mëson se katolikët e mbajnë meshën në fshehtësi të plotë, në shtëpi...

Gjon Keka: Unë e kam zgjedhur udhën e Gjergj Kastriotit dhe jo atë të Haxhi Qamilit

Sikur po shihet, sepse deri më sot nuk kam has asnjë popull apo komb që adhuron pushtuesit dhe mbanë ideologjinë fetare të tyre me qejf, madje edhe të shajnë e njollosin e të thonë tana të zezat nëse ia prekë sulltanat, perandorinë otomane dhe ideologjinë e tyre fetare...

Gjon Keka: Harta e rrallë e Arbërisë – Gjergj Kastrioti (Skënderbeu)

Gjatë hulumtimeve të mia e gjeta edhe këtë hartë të rrallë (H.h. Atlas, P.G.D., 1886), ku në brendësi të saj figuron emri i Gjergj Kastriotit. Krahas saj, në përshkrimin përkatës, tregohet për mbretërimin e Gjergj Kastriotit dhe udhëheqjen e shtetit të tij të Arbërit deri në vdekje. Siç dihet mirë, Perandoria Osmane e konsideronte Arbërinë pjesë të saj. Sa herë që...

Xhelal Zejneli: Ballkani dhe kundërthëniet e fuqive të mëdha

Gadishulli i Ballkanit - Në literaturën kroate thuhet se fjala turke ballkan ka  kuptimin e vargmaleve pyjore. Në lashtësi, një kodër në Evropën jugore është quajtur Haemus e që lexohet Hemus. Bullgarët e kanë quajtur Stara planina (Mali i Vjetër). Më vonë, me këtë emër është quajtur i tërë gadishulli...

Albert Vataj: Princ Vidi përballë Haxhi Qamilit, përplasja e dy botëve që vuri në sprovë historike shtetin shqiptar

Përplasja ndërmjet Princ Vilhelm Vidi dhe Haxhi Qamili nuk mund të reduktohet në një episod të zakonshëm të historisë politike shqiptare. Ajo përfaqëson një nga ato momente rrallëherë të përsëritshme në historinë e kombeve, kur dy vizione të papajtueshme të botës përplasen me njëri-tjetrin dhe vendosin për dekada të tëra drejtimin e zhvillimit historik...

Themi J. Tushe: 'Komiteti i Fshehtë i Fierit', hapja e shkollave shqipe dhe mbrojtja me çeta të armatosura

Hapja e disa shkollave fetare në gjuhën greke,  qysh në kohët më të herëshme pranë kishave e  manastireve të Myzeqesë si në Apolloni, Ardenicë, Kolkondas, Shën Pjetër e tjerë, ndërtimi i katedrales së bukur të Shën Gjergjit në qytetin e Fierit më 1782,  përfundimi qendrës së madhe tregëtare me rreth 100 e ca dyqane përball saj...

Syrja Etemi: Abdurrahman Pasha - Shqiptari që luftoi për lavdinë e Sulltanit apo viktimë e etjes për pushtet

Në këto troje të moçme e të stërmoçme shqiptare të Pollogut, akoma po frymon e po na imponohet nami i një protagonisti impenjativ,  i mbështjellur me aureolën e lavdisë dhe harresës – këtu në Pellgun ndërmjet Sharrit dhe Malit të Thatë , i cili, edhe në këtë hapërim,  po vazhdon të dergjet e të lëngojë, sa nga inatçorët e Ballkanit...

Edison Ypi: Rroftë Turku

Ishim rehat me Turkun. Turku erdhi, u ul këmbëkryq mbi shilte, rrotulloi tespiet, thithi nargjilen, bëri qef me hyzmeqarkat, hëngri mish, pilaf, bakllava, kadaif, piu sherbet shege, rrufiti kafe që e blojti me mullirin e vet, dhe pas pesqint vjetësh iku pa zënë gjë me dorë. As shkolla, as rrugë, as ura, as kulla, as hotele, as resorta, as...

Gjon Keka: Poshtërim dhe shkelje e gjakut të pafajshëm arbëror

Ashtu si trojet tona kudo tregojnë gjurmë të gjakut të pafajshëm dardan-arbëror, si dhe simbolet e pushtuesit osman, si ato të xhamive e hamameve, si dhe simbole të tjera që ky pushtues la e që i kanë dhënë asaj formën e saj të tanishme, duke e mbajtur kombin tonë mbi pesë shekuj nën sundim, pastaj duke e lënë vendin tonë...

Në Fokus