Përparim Hysi: Një “qyqe” qan mbi monumentin e heroit

31.08.2026, 06:54 PM (GMT+1)

Një “qyqe” qan mbi monumentin e heroit

In memoriam, HAVZI NELA

Nga Përparim Hysi

Përshtypja ime për librin:

Diktaturat i kanë frikë POETËT! Gjatë diktaturës komuniste në SHQIPËRI, janë burgosur dhe janë pushkatuar POETË; që nga TRIFON XHAGJIKA e më tej: GENC LEKA e VILSON BLLOSHMI. Lista e të burgosurve edhe më e gjatë: FREDERIK RRESHPJA, PANO TAÇI; VISAR ZHITI e, për mos vazhduar më tej.

I vetmi POET që u var në shekullin XX-të në botë, është HAVZI NELA. Litari nuk vari Poetin, por lirinë e fjalës së lirë, nga e cila frikësohej.

Lexuesi që nuk di plotësisht se kush ka qenë HAVZI NELA, duhet të lexojë këtë libër, të shkruar me shpirt nga BAJAME HOXHA (ÇELIKU). Tek e lexoj vetëm për informim, arrij në një përfundim. Lexoj këtë dhe më duket se ajo “qyqja” mitologjike që bën “ku-ku”, duke shprehur dhimbjen për vëllanë, është kjo BAJAMJA që vë kujen dhe e qan me lot shpirti.

Se poezia del nga shpirti dhe mos kujtoni se janë pak lotë. Një det i tërë me plot 268 faqe. Kushdo që lexon, mbushet me mornica dhe ndjen dhimbje. BAJAMJA qan me lotë për “vëllanë”, se ka të njëjtën ADN shpirtërore me HAVZI NELËN.

BAJAMES ia vranë fëmijërinë; ia vranë rininë; ia vranë dhe dashurinë, por jo vetëm nuk u përul, por, bijë e një familjeje me gene ATDHETARI, jo vetëm çau midis vuajtjeve dhe persekutimit dhe, si ajo fara elite që çan gurin e buis, jo vetëm buisi, por lulëzoi fuqishëm, duke u bërë një zë i fuqishëm në LETËRSINË SHQIPE, sa me poezinë dhe po aq me prozën.

Nëse do dëgjohej mendimi im për librin, duhet të ndodhë kështu: mu tek busti i MARTIRIT HAVZI NELA duhet “betonuar” dhe maketi i këtij libri, si dëshmia më madhore për të treguar se HAVZI NELËN e kemi “gjallë” dhe na frymëzon me guximin e paepur.

BAJAME! Ato “lotët” e tu përmes vargjeve, ma rritën tensionin dhe veç të uroj vetëm të mira!

Të përqafoj,

Përparimi

Tiranë, 26 gusht 2026