“A July Day in Muskoka” – Libri i ri i Kristaq Turtullit publikohet në gjuhën angleze

Doli nga shtypi në Amerikë, në gjuhën angleze, libri “A July Day in Muskoka” (“Një ditë korriku në Muskoka”), i autorit Kristaq Turtulli.

Ky botim përmbledh dhjetë novela, të shkruara përgjatë një periudhe prej rreth 50 vitesh, ndër të cilat: “Pianisti”, “Lulja e fundit”, “Zhgënjimi”, “Apologjia e veteranit”, “Hijet e së djeshmes”, “Rrëfen përgjuesi i dosjes blu”, “Eja, vajzë e vogël”, “Nëna dhe gjarpri”, “Mes zhurmës dhe qetësisë”, si dhe novela të tjera.

Për të sjellë më pranë lexuesit vlerat dhe veçantinë e këtij botimi, po përcjellim më poshtë analizën e librit nga editori Bryan Henry Fox:

Një vend ku dhimbja bëhet art, ku trauma bëhet letërsi, ku heshtja më në fund fillon të flasë.

Libri me novela: Një Ditë Korriku në Muskoka i shkrimtarit të mirënjohur, është një reflektim i qetë, por i fuqishëm mbi bashkëjetesën, njerëzimin dhe shpresën - një histori në të cilën bukuria natyrore e Kanadasë dëshmon për lidhjet universale që na bashkojnë të gjithëve.

Në zemër të veprës së tij qëndrojnë të thyerit, ata që kanë parë sistemet t'i shtypin, t'i gjymtojnë, t'i shkëpusin nga vetja dhe nga ata që duan. Megjithatë, çuditërisht, ata kurrë nuk portretizohen si të mundur. Ata durojnë. Ata durojnë me plagë, me boshllëk,

me faj dhe me dashuri të pathënë. Rrëfimet e Turtulli-t na çojnë në vende ku frika bëhet frymëmarrje, ku shpresa është një luks dhe ku një njeri i braktisur flet me vete për të mos humbur mendjen. Dhe është pikërisht atje, në cepat më të errët të jetës, që ai gjen dritën e artit.

Proza e tij është e thellë, e trazuar, e papërpunuar në ndjenja dhe e trazuar në shpirt, po aq e shqetësuar sa vetë jeta. Fjalitë e tij të gjata dhe dredha-dredha i bëjnë jehonë frymëmarrjes së dikujt që nuk mund të gjejë qetësi, ritmit të mendimeve që refuzojnë të qetësohen, trokitjes nervore të gishtërinjve në një tavolinë plastike në një dhomë të huaj. Kristaq Turtulli shkruan me një autenticitet të rrallë, pothuajse si çeliku, duke krijuar figurën njerëzore përmes hundëve që dridheshin, përmes dridhjeve që përshkojnë gjymtyrët, përmes heshtjes që nuk është më heshtje, por një ulërimë e padukshme.

Personazhet e tij jetojnë midis dy botëve: e kaluara që thërret si mallkim, dhe e tashmja që i përball ata me veten e tyre. Nga njëra anë qëndron atdheu, dhimbja, internimi, arratisja, dhuna e sistemit. Nga ana tjetër qëndron bota e re, bota e lirë, ku hip në një aeroplan pa frikë dhe ulet në një vend ku askush nuk të ndëshkon për kalimin e një kufiri. Ky kontrast i dhimbshëm, ndonjëherë i formësuar në një xhelozi të qetë, i jep veprës së Turtullit një thellësi të jashtëzakonshme njerëzore.

Shkrimi i tij mbledh zërat e të heshturve, zëra që më në fund kanë gjetur një mënyrë për të folur. Këto janë histori që godasin pa mëshirë, por me dinjitet. Sepse Turtulli nuk shkruan për t'u ankuar; ai shkruan për të dëshmuar. Jo për të gjykuar, por për të kuptuar. Jo për të mbyllur plagët, por për t'i treguar botës se ato ekzistojnë.

Një Ditë Korriku në Muskoka që mbani në duar është më shumë sesa një përmbledhje historish apo kujtimesh. Është një akt dëshmie, një kronikë e një brezi të humbur, një dëshmi e shpirtit shqiptar në përballjen e tij me absurditetin historik. Me një stilolaps të ndjeshëm, të mprehtë dhe të sinqertë, Kristaq Turtulli na fton në botën e të plagosurve, të të përulurve, por kurrë të shuarve. Në një vend ku dhimbja bëhet art, ku trauma bëhet letërsi, ku heshtja më në fund fillon të flasë.

Ky libër, Një Ditë Korriku në Muskoka, është një udhëtim. Një udhëtim përmes kujtimeve të thyera, zërave të harruar dhe dritës së ringjallur. Është një udhëtim që ia vlen ta bësh.

Bryan Henry Fox, editor i librit dhe i romanit në gjuhën angleze; Hani me dy porta

In an age when the human voice is often drowned by the noise of the modern world, Kristaq Turtulli on the emerges with a voice unlike any: A July Day in Muskoka other: a voice gathered from the depths of memory, from the wounds of history, and from silences that carry the weight of stones. His writing is not merely storytelling; it is the confession of a life marked by suffering, questions, and a stubborn glimmer of light, an unending search for what it means to be human at the edges of existence.

A July Day in Muskoka is a comination of novellas that also capture the serene beauty of the Canadian landscape, the shimmering waters of Lake Muskoka, and the quiet rhythm of life shared by locals and summer visitors. Nature is not merely a setting but a living presence, reflecting the inner worlds of those who gather along the lake during the warm days of July.

Among the vacationing families are several Muslim Pakistani families, bringing with them their traditions, beliefs, and the joyful energy of their children. What begins as an ordinary summer day is suddenly shattered when a child goes missing in the lake's waters.

In the face of danger, cultural, religious, and ethnic boundaries dissolve. Locals, immigrants, and visitors unite in a desperate effort to save the child. The novella becomes a moving portrayal of human solidarity, compassion, and the shared instinct to protect life, regardless of difference.

A July Day in Muskoka is a quiet yet powerful reflection on coexistence, humanity, and hope — a story in which the natural beauty of Canada bears witness to the universal bonds that unite us all.

At the heart of his work stand the broken ones, those who have watched systems crush them, cripple them, tear them away from themselves and the ones they love. Yet, remarkably, they are never portrayed as defeated. They endure. They endure with scars, with emptiness, with guilt, and with unspoken love. Turtulli's narratives lead us into places where fear becomes breath, where hope is a luxury, and where an abandoned man speaks to himself to avoid losing his mind. And it is precisely there, in the darkest corners of life, that he finds the light of art.

His prose is deep, turbulent, raw in feeling and unsettled in spirit, as restless as life itself. His long, winding sentences echo the breath of someone who cannot find rest, the rhythm of thoughts that refuse to quiet, the nervous tapping of fingers on a plastic table in a foreign room. Kristaq Turtulli writes with a rare, almost steel-like authenticity, crafting the human figure through trembling nostrils, through the shiver that travels across the limbs, through the silence that is no longer silence but an invisible scream.

His characters live between two worlds: the past that calls like a curse, and the present that confronts them with themselves. On one side stands the homeland, the pain, the internment, the escape, the violence of the system. On the other stands the new world, the free world, where one boards an airplane without fear and lands in a place where no one punishes you for crossing a border. This painful contrast, at times shaped into a quiet jealousy, gives Turtulli's work an extraordinary human depth.

His writing gathers the voices of the silenced, voices that have finally found a way to speak. These are stories that strike without mercy but with dignity. For Turtulli does not write to complain; he writes to bear witness. Not to judge, but to understand. Not to close wounds, but to show the world that they exist.

A July Day in Muskoka you hold in your hands is more than a collection of stories or recollections. It is an act of testimony, a chronicle of a lost generation, a testament to the Albanian soul in its confrontation with historical absurdity. With a pen that is sensitive, sharp, and sincere, Kristaq Turtulli invites us into the world of wounded, the humbled, but never the extinguished. Into a place where pain becomes art, where trauma becomes literature, where silence finally begins to speak.

This book, A July Day in Muskoka, is a journey. A journey through fractured memories, forgotten voices, and resurrected light. It is a journey worth taking.

– Bryan Henry Fox, Editor