Ilir Çumani: Fotografia që u bë simbol i varfërisë në Amerikën e vitit 1936

27m më parë

FOTOGRAFIA QË U BË SIMBOL I VARFËRISË NË AMERIKËN E VITIT 1936

Nga Ilir Çumani

Një imazh autentik, por me një histori që, me kalimin e viteve, është zbukuruar me elemente të pakonfirmuara.

Ka fotografi që nuk plaken kurrë dhe njëra prej tyre është kjo, e realizuar në vitin 1936, e cila edhe sot vazhdon të prekë miliona njerëz në mbarë botën.

Në të shihet një baba i ulur në një kasolle të thjeshtë prej druri, duke punuar me duar, ndërsa dy fëmijët e tij të vegjël e vështrojnë me vëmendje. Në sfond qëndron nëna e familjes, e heshtur, në pragun e derës. Një skenë e thjeshtë, por që përmbledh dhimbjen, dinjitetin dhe luftën për mbijetesë të mijëra familjeve amerikane gjatë viteve të Depresionit të Madh.

Në rrjetet sociale, fotografia shoqërohet shpesh me një histori prekëse. Thuhet se babai po u ndërtonte këpucë fëmijëve nga një arkë druri portokajsh, sepse nuk kishte mundësi t’ua blinte. Më tej pretendohet se nëna ndihej e turpëruar nga prania e fotografit dhe se mbishkrimi “California Oranges” në arkë simbolizonte ëndrrën e familjes për të emigruar në Kaliforni.

Por, sa e vërtetë është kjo histori?

Sipas arkivave historike amerikane, fotografia është autentike. Ajo është realizuar nga fotografi i njohur Russell Lee, një prej dokumentuesve më të rëndësishëm të jetës së amerikanëve gjatë Depresionit të Madh.

Lee punonte për Farm Security Administration (FSA), programi federal që dokumentonte kushtet e rënda të jetesës së familjeve rurale të goditura nga kriza ekonomike dhe katastrofa ekologjike e njohur si Dust Bowl.

Megjithatë, studiuesit theksojnë se shumë prej detajeve emocionale që qarkullojnë sot në internet nuk mbështeten nga dokumentacioni origjinal.

Nuk ekziston asnjë dokument zyrtar që provon se babai po ndërtonte këpucë nga arka e portokajve, se nëna ndihej e turpëruar nga fotografi apo se mbishkrimi mbi arkë kishte një domethënie simbolike për familjen.

Po kështu, edhe pretendimi se “60 për qind e fëmijëve të Dust Bowl nuk kishin këpucë” nuk mbështetet nga statistikat zyrtare të kohës.

Megjithatë, mungesa e këtyre provave nuk e zvogëlon aspak fuqinë e fotografisë.

Vitet 1930 ishin ndër periudhat më të vështira në historinë e Shteteve të Bashkuara. Kriza ekonomike, thatësirat dhe stuhitë e pluhurit shkatërruan fermat, detyruan miliona njerëz të braktisnin shtëpitë e tyre dhe lanë familje të tëra pa punë, pa ushqim dhe pa mjete jetese.

Në shumë zona rurale, prindërit improvizonin rroba, lodra dhe madje edhe këpucë për fëmijët, duke përdorur dru, karton, gomë të vjetër dhe materiale të tjera të ricikluara. Varfëria ishte një realitet i përditshëm.

Prandaj, edhe pse historia që shoqëron këtë fotografi është pjesërisht e romantizuar, realiteti që ajo përfaqëson është plotësisht i vërtetë.

Kjo fotografi mbetet një dëshmi e jashtëzakonshme e sakrificës së prindërve, e dinjitetit njerëzor përballë varfërisë dhe e përpjekjes së pandërprerë për t’u siguruar fëmijëve një jetë më të mirë.

Njëkohësisht, ajo na kujton edhe një mësim të rëndësishëm për kohën që jetojmë: emocionet mund të na prekin thellë, por faktet historike duhet të verifikohen gjithmonë. Vetëm kështu nderojmë si të vërtetën, ashtu edhe njerëzit që kanë jetuar atë histori.