Speciale

Sabile Basha: Prof. Ymer Berisha – përmendorja që mungon në Prishtinë

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (10)

Në punimin “Humbjet ekonomike – barrë e rëndë për punëtorët” paraqitet një panoramë e kthjellët e varfërisë strukturore dhe e shtrenjtimit të vazhdueshëm të jetesës, të cilat, në fund të viteve ’80, po shndërroheshin në përvojë të përditshme...

Sabile Basha: Aeroplanin që e prisja të zbriste në oborrin tonë të vogël

Kur isha e vogël, qielli i fshatit tim Koretin, ishte për mua si një faqe e kaltër dhe e pafund, ku rrallëherë shkruhej ndonjë shenjë e pazakontë. Vetëm ndonjëherë, shumë rrallë, mbi atë hapësirë të qetë shfaqej ndonjë aeroplan, dhe ardhja e tij dukej si një ngjarje e veçantë, pothuajse si një festë e papritur në mes të ditës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (9)

Në panoramën e përvojave shoqërore të shqiptarëve në ish-Jugosllavi, kurbeti shfaqet si një nga plagët më të thella, më të gjata dhe më të dhimbshme, jo vetëm në kuptimin ekonomik, por edhe në atë njerëzor, kulturor dhe identitar. Ai nuk përkufizohet thjesht si lëvizje e lirë e individëve drejt vendeve të punës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare ( 8 )

Në punimin me titull domethënës “Papunësia – sëmundje e pashërueshme në shoqërinë jugosllave”, papunësia në Kosovë paraqitet jo si një luhatje e zakonshme e tregut të punës, por si një gjendje kronike, e përsëritur dhe e rrënjosur thellë në strukturën ekonomike e politike të Kosovës. Autori e trajton këtë fenomen si pasojë

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (7)

Në pjesën vazhduese të broshurës me titull “Humbjet në ekonomi – dukuri të krizës së thellë” theksohej se një nga shenjat më të dukshme të krizës së rëndë ekonomike në Kosovë ishte rritja e humbjeve në shkallë të gjerë. Kjo diagnozë nuk lidhet vetëm me menaxhimin e përditshëm të ndërmarrjeve apo me luhatje të përkohshme të

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (6)

Në vijim të trajtimit të tij, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e shpërndarjes dhe akumulimit drejt një panorame më të gjerë, ku kriza shfaqet si gjendje e përgjithshme e sistemit. Ai shkruan për krizën ekonomike që, sipas tij, e kishte kapluar Jugosllavinë në tërësi, por që u ndje me intensitet të veçantë në

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5a)

Duke u mbështetur në të dhënat zyrtare, autori e materializon argumentin e tij mbi shpërndarjen sekondare jo me formulime të përgjithshme, por me tregues të matshëm që synojnë ta bëjnë të prekshme peshën reale të detyrimeve federative mbi ekonominë e Kosovës. Ai thekson se pjesëmarrja e mjeteve të ndara nga të

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5)

“Shpërndarja sekondare” paraqitet si punimi pasues që, sipas autorit, meriton vëmendje të veçantë, sepse e zgjeron analizën nga mekanizmat e shpërndarjes që veprojnë në vetë aktin e prodhimit e të çmimeve (shpërndarja primare), drejt atyre mekanizmave që funksionojnë pas krijimit fillestar të të ardhurave-pra, në fazën e

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (4)

Në punimin “Fondi – lak në fytin e ekonomisë së Kosovës”, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e përgjithshëm të investimeve te një instrument i posaçëm institucional, i cili—sipas interpretimit të broshurës—është përdorur si mjet i dyfishtë, në pamje të jashtme si politikë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (3)

Në pjesën e titulluar “Struktura e rëndë ekonomike e Kosovës”, e ndërton argumentin mbi një premisë themelor- raporti i qendrës politike të Beogradit ndaj Kosovës paraqitet si i ngarkuar me armiqësi dhe i orientuar kundër interesave shqiptare, çka—sipas autorit—nuk mbetet vetëm...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (2)

Në punimin “Strategjia e politikës ekonomike”, autori anonim e vendos analizën e tij në një kornizë historiko-politike që nis nga viti 1945 e në vazhdim, duke e trajtuar politikën ekonomike jo si sektor teknik i planifikimit, por si instrument pushteti. Në këtë qasje, ekonomia dhe politika...

Sabile Basha: Serbia ndërmjet përballjes me historinë dhe domosdoshmërisë për distancim nga programet dhe elaboratet antishqiptare

Askush nuk e pranon humbjen lehtë, e aq më pak një humbje që i dhemb krenarisë, mitit dhe pretendimit të ngritur për dekada të tëra. Sidomos atëherë kur dihet, pa mjegull e pa zbukurime, se humbësja e vërtetë ka qenë Serbia. Pikërisht për këtë arsye, kujtesa jonë nuk guxon të zbehet, as vetëdija jonë të mpaket...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (13)

Historia nuk i njeh fitoret si fund i betejave, por vetëm si një stacion në rrugën e gjatë të lirisë. Edhe pas vitit 1999, kur Kosova çliroi veten nga zinxhirët e okupimit serb, Serbia nuk ndaloi së thururi plane dhe strategji për ta kthyer fatin e saj mbrapsht. Nuk ishin më tanke dhe paramilitarë që...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (12)

Historia e popullit shqiptar në Kosovë nuk është shkruar vetëm me mundin dhe sakrificat e popullit të tij, por edhe me përpjekjet e pareshtura të armiqve për ta zhbërë atë. Në prag të shekullit të ri, kur bota po përpiqej të ndërtonte ura paqeje, Beogradi përgatiti skenarë të errët për të realizuar...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (11)

Në historinë e errët të Ballkanit, aty ku kufijtë janë vizatuar dhe rivizatuar me duar të etura për pushtet, aty ku historia është përdorur si mjet sundimi dhe akademitë e dijes janë shndërruar në kështjella ideologjike, lindi një dokument që nuk kërkonte të ndriçonte rrugën drejt së vërtetës, por ta...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (10)

Në historinë e errët të mendësisë shoviniste, ku ambiciet për dominim janë gdhendur me gjuhën e ftohtë të strategjisë dhe synimet pushtuese janë mbështjellë me petkun e politikave shtetërore, lindin libra që nuk janë thjesht faqe të shkruara, por dokumente të zymta të një...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (9)

Në historinë e Ballkanit, ku hartat janë parë shpesh jo si kufij të së drejtës, por si fusha lakmie politike, dalin herë pas here dokumente që zbulojnë fytyrën e errët të projekteve shtetërore. Një prej tyre lidhet me emrin e Ivan Vukotiqit, në kontekstin e zhvillimeve të vitit 1939...

Sabile Basha: Kur gënjeshtra bëhet dokument

Ditë më parë shkrova për historinë dhe për atë ligj të saj të pashkruar, por të pamëshirshëm- se ajo nuk na fal, as kur gabimet tona duken të vogla, as kur përpiqemi t’i fshehim pas arsyetimesh të vona. Sepse historia ka një kujtesë të gjatë dhe një gjykim të heshtur...

Sabile Basha: Historia nuk fal!

Ne shqiptaret, nuk kemi nevojë ta zbukurojmë historinë, sepse ajo nuk është një përrallë që kërkon stoli, as një kujtim i lehtë që mund të vishet me ngjyra sipas dëshirës sonë. Historia është e rëndë, shpesh e dhembshme, herë krenare e herë e përgjakur, por mbi të gjitha ajo është e vërtetë. Dhe pikërisht për këtë arsye...

Reagim ndaj ekspozitës që mohon gjenocidin e Serbisë në Kosovë!

Që nga themelimi i saj, Qendra “Gjenocidi në Kosovë – plagë e hapur” ka tërhequr vërejtjen rreth interpretimeve të pasakta dhe përdorimit të gabuar të terminologjisë për të përkufizuar krimet që kanë ndodhur në Kosovë gjatë luftës së viteve 1998–1999...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (8)

Në historinë e errët të Ballkanit, mes figurave që hodhën themelet e një politike të mbështetur mbi përjashtimin dhe dhunën, Stefan Moljeviçi mbetet një nga ideologët më të egër të Serbisë së Madhe. Ai nuk ishte një politikan i zakonshëm dhe as një shkrues i thjeshtë strategjish...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (7)

Në rrëzë të kodrave të Bosnjës, në qytetin e vogël të Rudës, më 6 janar 1888, lindi një njeri që do të gdhendte me penën e tij hije të errëta mbi historinë e një rajoni të tërë. Stevan Moljeviq, një emër që thjesht nuk përfaqëson vetëm një individ, por mishëron një ideologji të skajshme, një vizion...

Sabile Basha: 27 vite pas – ku jemi dhe kah po shkojmë

Shumë herë i jam kthyer me shkrim 24 marsit të atij viti që nuk shuhet nga kujtesa, 1999-s, ditës kur historia mori frymë ndryshe dhe kur qielli mbi Kosovë u mbush me jehonën e një përmbysjeje të madhe. Ishte një çast i rrallë, kur toka dukej sikur dridhej nën peshën e ngjarjes...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (6)

Në historinë e Ballkanit, ku kufijtë janë vizatuar shpesh me gjakun e popujve të shtypur dhe ku ideologjitë nuk kanë mbetur vetëm në letër, por janë shndërruar në politika të dhunshme, Vasa Çubrilloviqi mbetet një nga figurat më famëkëqija. Ai nuk ishte thjesht historian apo akademik...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (5)

Në mozaikun e letërsisë ballkanike, ku kultura, historia dhe tragjedia njerëzore ndërthuren si fijet e një pëlhure të lashtë, Ivo Andriqi qëndron si një figurë komplekse: një shkrimtar i talentuar, një mjeshtër i narrativës historike, por njëkohësisht edhe një njeri i lidhur me mendësinë e...

Sabile Basha: Doli nga shtypi libri më i ri “Unë në kohë”

Pak ditë më parë, nga shtypi doli libri im i fundit “Unë në kohë”, një vepër që vjen si një rrëfim i kthjellët, i ndjerë dhe thellësisht njerëzor. Ky libër nuk paraqitet thjesht si një botim i zakonshëm, por si një dëshmi e gjallë, ku fjala bëhet kujtesë, përvoja bëhet mësim dhe e kaluara shndërrohet në dritë për të tashmen dhe të ardhmen...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (4)

Vlladan Gjorgjeviqi lindi në vitin 1844, në një kohë kur Serbia po përpiqej të krijonte konturet e shtetësisë së saj, por njëkohësisht ushqente ëndrrat e një zgjerimi territorial përtej kufijve të saj natyrorë. Ai nuk ishte vetëm një politikan, por edhe një mendje që përdori penën për të...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (3)

Në vazhdim, do të përmend vetëm disa nga këto programe që, si një zinxhir i mallkuar, e mbajtën të robëruar një komb të tërë, duke lënë plagë që historia nuk mund t’i fshijë.Serbët u bënë fqinjë me shqiptarët shumë shekuj më parë, por jo si miq, as si bashkudhëtarë të historisë, por si një valë...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (2)

Ne nuk kemi qenë vetëm viktima të një politike të egër, por edhe dëshmitarë të një sistemi të pamëshirshëm që na ka vënë vazhdimisht në provë. Dhe pikërisht për këtë arsye, të vërtetën tonë duhet ta tregojmë me zërin e fortë të historisë, që ajo të mos mbetet as e shtrembëruar nga ata që duan ta...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (1)

Duhet ta them hapur se, në udhëtimet e mia shkencore nëpër faqet e historisë, kam hasur në dokumente që rrëqethin, në fjalë që nuk janë vetëm rreshta të shkruar, por plagë të hapura mbi kujtesën kolektive. Kam lexuar shumë nga programet dhe elaboratet politike serbe...

1 2 3 4 5
Në Fokus