Speciale

Sabile Basha: Gratë dhe Besimi i Sovranit

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (2)

Në trakt, një vëmendje e veçantë i kushtohej ardhjes së presidentit amerikan Ronald Reagan në Bon. Ai përshkruhej me gjuhën polemike të kohës si “kauboji Regan”, simbol i politikës agresive amerikane dhe i strategjisë së armatimit bërthamor që në sytë e demonstruesve kërcënonte paqen botërore. Në ato vite...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (1)

Teksa po lëvizte disa materiale të vjetra, të strehuara dikur në heshtje nga koha dhe kujtesa, djali im, Agoni, më thirri me një ngazëllim të veçantë në zë. Në duar mbante një zarf të vjetër, të zverdhur nga vitet, sikur mbi të të kishte rënë pluhuri i një epoke të largët. Me kureshtje dhe entuziazëm më tha se gjatë rregullimit kishte...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (14)

Në përmbyllje të broshurës, autori përpiqet ta vendosë të gjithë argumentimin e mëparshëm në një kornizë të përmbledhur, duke i radhitur në mënyrë të shkurtër arsyet, shkaqet dhe pasojat e zhvillimit të dobët ekonomik të Kosovës. Në thelb, përfundimi e shtrin tezën se prapambetja ekonomike nuk ishte një gjendje...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (13)

Teksti me titull “Vullkani i protestës” ndërton një figurë të fuqishme për të shpjeguar gjendjen shoqërore dhe psikologjike të shqiptarëve të Kosovës në një realitet ku pabarazia, shtypja dhe shfrytëzimi nuk ishin thjesht nocione teorike, por përvoja konkrete që depërtonin në jetën e përditshme. Metafora e “vullkanit”...

Sabile Basha: Zgjedhjet, liria dhe e ardhmja demokratike e Kosovës

Më kthehet shpesh në kujtesë ajo kohë e zgjedhjeve të para parlamentare, si një faqe e hapur rishtas në historinë tonë politike, ku çdo gjë dukej ende e brishtë, por e mbushur me shpresë dhe kujdes të veçantë. Ishte një periudhë kur fjala kishte...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (12)

Në trajtesën “Propaganda shoviniste e Beogradit nxit urrejtjen në mes punëtorëve”, vëmendja vendoset mbi një mekanizëm të njohur të pushtetit politik, përdorimin e propagandës për ta zhvendosur konfliktin nga sfera e problemeve reale sociale dhe ekonomike te sfera e përplasjes etnike...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (11)

Në punimin me titull “Kushtet e vështira të punës rrezikojnë shëndetin dhe jetën e punëtorëve”, vëmendja përqendrohet te një dimension thelbësor i realitetit social-ekonomik, fakti se puna, e cila në parim duhet të garantojë dinjitet, siguri dhe...

Sabile Basha: Në emër të çlirimtarëve dhe kohës që nuk fal

Idhulli im, gjyshja ime e dashur, ishte si një dritë e ngrohtë që nuk shuhej kurrë në kujtesën time. Zëri i saj kishte një butësi të rrallë, por brenda atyre fjalëve të thjeshta fshihej një mençuri që vetëm vitet dhe zemra e pastër mund ta lindin. Ajo më thoshte shpesh: “Nono, njerëzit që nuk kanë gjëra të mira për të të dhënë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (10)

Në punimin “Humbjet ekonomike – barrë e rëndë për punëtorët” paraqitet një panoramë e kthjellët e varfërisë strukturore dhe e shtrenjtimit të vazhdueshëm të jetesës, të cilat, në fund të viteve ’80, po shndërroheshin në përvojë të përditshme...

Sabile Basha: Aeroplanin që e prisja të zbriste në oborrin tonë të vogël

Kur isha e vogël, qielli i fshatit tim Koretin, ishte për mua si një faqe e kaltër dhe e pafund, ku rrallëherë shkruhej ndonjë shenjë e pazakontë. Vetëm ndonjëherë, shumë rrallë, mbi atë hapësirë të qetë shfaqej ndonjë aeroplan, dhe ardhja e tij dukej si një ngjarje e veçantë, pothuajse si një festë e papritur në mes të ditës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (9)

Në panoramën e përvojave shoqërore të shqiptarëve në ish-Jugosllavi, kurbeti shfaqet si një nga plagët më të thella, më të gjata dhe më të dhimbshme, jo vetëm në kuptimin ekonomik, por edhe në atë njerëzor, kulturor dhe identitar. Ai nuk përkufizohet thjesht si lëvizje e lirë e individëve drejt vendeve të punës...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare ( 8 )

Në punimin me titull domethënës “Papunësia – sëmundje e pashërueshme në shoqërinë jugosllave”, papunësia në Kosovë paraqitet jo si një luhatje e zakonshme e tregut të punës, por si një gjendje kronike, e përsëritur dhe e rrënjosur thellë në strukturën ekonomike e politike të Kosovës. Autori e trajton këtë fenomen si pasojë

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (7)

Në pjesën vazhduese të broshurës me titull “Humbjet në ekonomi – dukuri të krizës së thellë” theksohej se një nga shenjat më të dukshme të krizës së rëndë ekonomike në Kosovë ishte rritja e humbjeve në shkallë të gjerë. Kjo diagnozë nuk lidhet vetëm me menaxhimin e përditshëm të ndërmarrjeve apo me luhatje të përkohshme të

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (6)

Në vijim të trajtimit të tij, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e shpërndarjes dhe akumulimit drejt një panorame më të gjerë, ku kriza shfaqet si gjendje e përgjithshme e sistemit. Ai shkruan për krizën ekonomike që, sipas tij, e kishte kapluar Jugosllavinë në tërësi, por që u ndje me intensitet të veçantë në

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5a)

Duke u mbështetur në të dhënat zyrtare, autori e materializon argumentin e tij mbi shpërndarjen sekondare jo me formulime të përgjithshme, por me tregues të matshëm që synojnë ta bëjnë të prekshme peshën reale të detyrimeve federative mbi ekonominë e Kosovës. Ai thekson se pjesëmarrja e mjeteve të ndara nga të

Sabile Basha: Prof. Ymer Berisha – përmendorja që mungon në Prishtinë

Sa herë që i bie udhëve të Prishtinës, më pushton një ndjenjë e heshtur mungese, sikur këto rrugë, këto sheshe dhe këto hapësira të qytetit mbartin mbi vete një zbrazëti që nuk mund të fshihet lehtë. Është një mungesë që nuk lidhet vetëm me gurin, bronzin apo mermerin, por me kujtesën, me mirënjohjen dhe me detyrimin

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (5)

“Shpërndarja sekondare” paraqitet si punimi pasues që, sipas autorit, meriton vëmendje të veçantë, sepse e zgjeron analizën nga mekanizmat e shpërndarjes që veprojnë në vetë aktin e prodhimit e të çmimeve (shpërndarja primare), drejt atyre mekanizmave që funksionojnë pas krijimit fillestar të të ardhurave-pra, në fazën e

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (4)

Në punimin “Fondi – lak në fytin e ekonomisë së Kosovës”, autori e zhvendos vëmendjen nga mekanizmat e përgjithshëm të investimeve te një instrument i posaçëm institucional, i cili—sipas interpretimit të broshurës—është përdorur si mjet i dyfishtë, në pamje të jashtme si politikë...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (3)

Në pjesën e titulluar “Struktura e rëndë ekonomike e Kosovës”, e ndërton argumentin mbi një premisë themelor- raporti i qendrës politike të Beogradit ndaj Kosovës paraqitet si i ngarkuar me armiqësi dhe i orientuar kundër interesave shqiptare, çka—sipas autorit—nuk mbetet vetëm...

Sabile Basha: Anatomia e krizës dhe demonstratat e 1981-it si artikulim i kërkesave kombëtare (2)

Në punimin “Strategjia e politikës ekonomike”, autori anonim e vendos analizën e tij në një kornizë historiko-politike që nis nga viti 1945 e në vazhdim, duke e trajtuar politikën ekonomike jo si sektor teknik i planifikimit, por si instrument pushteti. Në këtë qasje, ekonomia dhe politika...

Sabile Basha: Serbia ndërmjet përballjes me historinë dhe domosdoshmërisë për distancim nga programet dhe elaboratet antishqiptare

Askush nuk e pranon humbjen lehtë, e aq më pak një humbje që i dhemb krenarisë, mitit dhe pretendimit të ngritur për dekada të tëra. Sidomos atëherë kur dihet, pa mjegull e pa zbukurime, se humbësja e vërtetë ka qenë Serbia. Pikërisht për këtë arsye, kujtesa jonë nuk guxon të zbehet, as vetëdija jonë të mpaket...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (13)

Historia nuk i njeh fitoret si fund i betejave, por vetëm si një stacion në rrugën e gjatë të lirisë. Edhe pas vitit 1999, kur Kosova çliroi veten nga zinxhirët e okupimit serb, Serbia nuk ndaloi së thururi plane dhe strategji për ta kthyer fatin e saj mbrapsht. Nuk ishin më tanke dhe paramilitarë që...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (12)

Historia e popullit shqiptar në Kosovë nuk është shkruar vetëm me mundin dhe sakrificat e popullit të tij, por edhe me përpjekjet e pareshtura të armiqve për ta zhbërë atë. Në prag të shekullit të ri, kur bota po përpiqej të ndërtonte ura paqeje, Beogradi përgatiti skenarë të errët për të realizuar...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (11)

Në historinë e errët të Ballkanit, aty ku kufijtë janë vizatuar dhe rivizatuar me duar të etura për pushtet, aty ku historia është përdorur si mjet sundimi dhe akademitë e dijes janë shndërruar në kështjella ideologjike, lindi një dokument që nuk kërkonte të ndriçonte rrugën drejt së vërtetës, por ta...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (10)

Në historinë e errët të mendësisë shoviniste, ku ambiciet për dominim janë gdhendur me gjuhën e ftohtë të strategjisë dhe synimet pushtuese janë mbështjellë me petkun e politikave shtetërore, lindin libra që nuk janë thjesht faqe të shkruara, por dokumente të zymta të një...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (9)

Në historinë e Ballkanit, ku hartat janë parë shpesh jo si kufij të së drejtës, por si fusha lakmie politike, dalin herë pas here dokumente që zbulojnë fytyrën e errët të projekteve shtetërore. Një prej tyre lidhet me emrin e Ivan Vukotiqit, në kontekstin e zhvillimeve të vitit 1939...

Sabile Basha: Kur gënjeshtra bëhet dokument

Ditë më parë shkrova për historinë dhe për atë ligj të saj të pashkruar, por të pamëshirshëm- se ajo nuk na fal, as kur gabimet tona duken të vogla, as kur përpiqemi t’i fshehim pas arsyetimesh të vona. Sepse historia ka një kujtesë të gjatë dhe një gjykim të heshtur...

Sabile Basha: Historia nuk fal!

Ne shqiptaret, nuk kemi nevojë ta zbukurojmë historinë, sepse ajo nuk është një përrallë që kërkon stoli, as një kujtim i lehtë që mund të vishet me ngjyra sipas dëshirës sonë. Historia është e rëndë, shpesh e dhembshme, herë krenare e herë e përgjakur, por mbi të gjitha ajo është e vërtetë. Dhe pikërisht për këtë arsye...

Reagim ndaj ekspozitës që mohon gjenocidin e Serbisë në Kosovë!

Që nga themelimi i saj, Qendra “Gjenocidi në Kosovë – plagë e hapur” ka tërhequr vërejtjen rreth interpretimeve të pasakta dhe përdorimit të gabuar të terminologjisë për të përkufizuar krimet që kanë ndodhur në Kosovë gjatë luftës së viteve 1998–1999...

Sabile Basha: Programet dhe elaboratet serbe antishqiptare (8)

Në historinë e errët të Ballkanit, mes figurave që hodhën themelet e një politike të mbështetur mbi përjashtimin dhe dhunën, Stefan Moljeviçi mbetet një nga ideologët më të egër të Serbisë së Madhe. Ai nuk ishte një politikan i zakonshëm dhe as një shkrues i thjeshtë strategjish...

1 2 3 4 5
Në Fokus