Jahja Drançolli: Disa relike muzikore të Universitetit të Durresit (Studium Generale) zbulohen në Split të Kroacisë!

Disa relike muzikore të Universitetit të Durresit (Studium Generale) zbulohen në Split të Kroacisë!

Nga Jahja Drançolli

Në fillim të viteve 1990, në shtypin e përditshëm të Kosovës, si dhe në revistën “Buletini” të Fakultetit të Filozofisë (1993), u botua një studim i imi me titull “Universiteti i Durresit” (me literaturë referuese), i cili ishte rezultat i një pune të gjatë kërkimore jo vetëm në arkivat publike italiane dhe kroate, por edhe në arkivat kishtare të urdhrit dominikan, urdhri që themeloi Universitetin e Durresit rreth vitit 1380.

Ka dy arsye pse po e rikthehem çështjen në fjalë, e cila tani është përqafuar nga shkenca më serioze evropiane, veçanërisht shkenca kroate dhe ajo kosovare.

Gjatë zhvillimit të tij historik, Universiteti i Durresit (rreth vitit 1380), për shkak të sulmeve osmane, u detyrua të tërhiqej përmes Raguzës, Splitit dhe qendrave të tjera dalmate për të arritur në Zarë dhe për të themeluar këtu Studium Generale ose Universitetin e Zarës me Rektorin e Parë, Gjonin e Durresit (1396).

Ka dy arsye pse po e rishqyrtoj çështjen në fjalë, e cila tashmë është përqafuar nga shumica e shkencës serioze europiane, veçanërisht shkenca kroate dhe ajo kosovare.

Arsyeja e parë është se në vitet në vijim dita-ditës po dalin rezultate të reja, siç është rasti i relikteve muzikore të zbuluara në Split, duke hedhur dritë mbi këtë qendër të rëndësishme universitare. Arsyeja tjetër është se Universiteti i Zarës, pak kohë më parë, në faqen e internetit të universitetit (në anglisht dhe kroatisht), postoi historinë e universitetit, e cila përputhet plotësisht me rezultatet shkencore që vërtetojnë fuqimisht ekzistencën e Universitetit të Durrsit si i pari i këtij lloji në Ballkan.