Blerim Latifi: Edgar Morin - 'Ndërhyni me trupa tokësorë në Kosovë'

“Ndërhyni me trupa tokësorë në Kosovë”

Ngase kishte mbushur mbi një shekull jetë, filluan ta quanin “babëgjyshi intelektual i Francës”

Në moshën 105-vjeçare, Edgar Morin, qenka shuar, duke lënë pas një trashëgimi filozofike prej 90 veprash. Deri vonë, ai vazhdonte të shkruante, të merrte pjesë në debatet publike dhe të komentonte ngjarjet e ditës.

Një mendje briliante që dukej sikur kishte thyer ligjet e biologjisë.

Libri i tij “Të mendohet Europa” është realisht, në mos më i miri, njëri ndër tre-katër librat më të mirë të shkruar mbi idenë e Europës.

Në vitet nëntëdhjetë të shekullit të kaluar, Edgar Morin u bë anëtar i Komitetit të Kosovës në Paris, klubit të intelektualëve francezë që mbronin çështjen e Kosovës në politikën dhe opinionin publik francez, që tradicionalisht anonin nga qëndrimet proserbe.

Në vitin 1999, gjatë ditëve të bombardimeve të NATO-s, kur dukej se Millosheviqi nuk po thyhej prej tyre, Edgar Morin shkruante se “ndërhyrja e shpejtë dhe e fuqishme tokësore është e domosdoshme dhe sa më shumë që vonohet kjo ndërhyrje, rritet rreziku që Kosova të zbrazet krejtësisht nga shqiptarët”.

Ishte ajo kohë kur, derisa ne po mundoheshim të qëndronim dhe të luftonim kundër makinerisë ushtarake serbe që e kishte kthyer Kosovën në tokë të djegur, mendimtarët më të mëdhenj në Perëndim po luftonin me publikun e vendeve të tyre për ta bindur në drejtësinë e kauzës sonë.

__________

Protestat kundër investimit në Zvërnec, nga sa kuptoj, pritet që në ditët në vijim të shtrihen edhe në Europë, fillimisht në Bruksel dhe Milano.

Kjo është një dëshmi po aq e qartë sa drita e diellit se këto protesta janë të nxitura nga faktorë të jashtëm, sepse e ashtuquajtura shoqëri civile në Shqipëri nuk ka kapacitete të tilla organizative.

E thënë shkurt e shqip: po kërkohet që shqiptarët të ngrihen kundër një investimi, pas të cilit qëndron dhëndri i Trumpit. Pra, duhet bërë çmos që amerikanët të pengohen nga një zbarkim ekonomik në bregdetin shqiptar. Njësoj siç u veprua në Kosovë me investimet e ofruara nga amerikanët.

Fort jam i bindur se gjithë kjo është pjesë e një vizioni më afatgjatë antishqiptar: largimi i amerikanëve nga trojet shqiptare, si kusht që serbët të mund të rimarrin Kosovën, ndërsa Shqipëria të mbetet ekonomikisht dhe politikisht e dobët.

Dhe në të gjithë këtë lojë të ndyrë, plehrat lleftiste në Shqipëri dhe Kosovë po e kryejnë me përkushtim të madh këtë punë tradhtie kombëtare. Ashtu siç kanë bërë edhe shumë herë të tjera në të kaluarën.

__________

Shpesh hulumtuesit gjejnë në librat e së shkuarês shenja dhe paralajmërime të kohës sonë. Lista e këtyre librave është e gjatë, por ndoshta njeriu që e pa më qartë atë që po vinte ishte filozofi amerikan Harry Frankfurt. Në esenë e tij të famshme "On Bullshi", ai bëri një dallim të rëndësishëm midis gënjeshtrës dhe bullshit-it.

Gënjeshtari, thotë Frankfurti, është dikush që ende e respekton të vërtetën, sepse përpiqet ta fshehë atë. Ndërsa prodhuesi i bullshit-it, bullshiteri, nuk ka asnjë raport me të vërtetën. Atij nuk i intereson nëse ajo që thotë është e vërtetë apo e rreme. Ai nuk brengoset fare për këtë dallim. Ai jeton përtej së vërtetës dhe gënjeshtrës. Qëllimi i tij i vetëm është efekti i fjalëve, i imazheve, i gjesteve dhe i veprimeve të tij komunikative.

Në këtë pikëpamje, Harry Frankfurt është një paralajmërues i kohës sonë: i një kohe ku hapësira publike është e mbushur me diskurs të prodhuar jo për të shpjeguar realitetin, por për të manipuluar emocionet, për të krijuar përshtypje dhe për të marrë vëmendjen me çdo kusht.

Politika, mediat sociale, teknologjitë e propagandës dhe marketingu funksionojnë gjithnjë e më shumë mbi këtë logjikë. Hiq nuk ka më rëndësi çfarë është e vërtetë. Rëndësi ka çfarë qarkullon, çfarë bëhet virale, çfarë prodhon ndikim të menjëhershëm.

Prandaj eseja e Frankfurtit nuk është thjesht një satirë filozofike mbi gjuhën e kontaminuar. Ajo është një diagnozë e epokës sonë. Një epokë, heroi i së cilës është bullshiteri.