Editorial

Blerim Latifi: Një sqarim për miqtë dhe një mesazh për talibanët shqipfolës

Blerim Latifi: Melodia e fyellit dyjar shqiptar si kolonë zanore në filmin "Odiseu"

Melodia e fyellit dyjar shqiptar si kolonë zanore në filmin "Odiseu" të Christopher Nolanit. Nuk mund të gjendej një tingull që do t’u përngjante më shumë tingujve të kohës homerike sesa tingulli i këtij fyelli. Në vazot antike greke, perëndesha Athina paraqitet duke i rënë një vegle të ngjashme, aulosit të lashtë, një instrument me dy tuba frymorë që i përket së njëjtës familje...

Blerim Latifi: Çarja e radhës në LDK

U nisën me flamurin e bashkimit të së djathtës, dhe ja ku janë sot, në fillim të një çarje tjetër të madhe të partisë. Kjo çarje ka arsye që nuk kërkojnë shumë mund për t’u kuptuar: ata në LDK që kanë vuajtur më së shumti sulmet nga pushteti i binomit Kurti–Osmani, nuk mund të bëheshin brenda natës mikpritës të kthimit të Vjosa Osmanit në LDK...

Blerim Latifi: Fati i shtëpive të zotave të qiellit varet gjithmonë nga zotat e tokës

Pashë disa pamje nga vizita e presidentit francez në Xhaminë e Umajadëve në Damask, i shoqëruar nga lideri i ri sirian, Ahmed al-Sharaa. Historia e kësaj faltoreje është një shembull i rrallë për të kuptuar se si qytetërimet, fetë dhe perandoritë nuk kanë ndërtuar gjithmonë duke e fshirë të shkuarën, por shpesh duke u ngritur mbi trashëgiminë e njëra-tjetrës...

Blerim Latifi: Lindsey Graham ishte një mik i shquar i Kosovës

Paska vdekur senatori amerikan Lindsey Graham. Qëndrimet e tij politike pasqyronin pothuajse plotësisht ato që edhe sot përbëjnë bazat e interesave tona kombëtare. Ai ishte një mbështetës i fuqishëm i ndërhyrjes së NATO-s në vitin 1999, një përkrahës i palëkundur i pranisë ushtarake amerikane në Ballkan, një zë...

Blerim Latifi: Mësimi i harruar i Homerit

Stefan Cvajgu, në librin e tij të shkëlqyer “Bota e së djeshmes – Kujtimet e një europiani”, përshkruan entuziazmin që pushtoi turmat në fillim të Luftës së Parë Botërore. Njerëzit niseshin drejt frontit sikur po shkonin në një festë ose në një aventurë të shkurtër, me bindjen se lufta do të mbaronte shpejt dhe se do të ktheheshin triumfalisht në shtëpi. Por lufta zgjati mbi katër vite, duke e kthyer...

Blerim Latifi: Pse laboratorët e mëdhenj të inteligjencës artificiale po punësojnë kaq shumë filozofë?

Ky është titulli domethënës i një artikulli të fundit të revistës The Economist. Vetë nëntitulli e shpjegon arsyen: "Kjo teknologji sjell një mori problemesh të ndërlikuara – pikërisht llojin e problemeve që filozofët i kanë gjithmonë për zemër." Ky zhvillim shënon një kthesë ironike në historinë e mendimit modern. Qysh nga vdekja e filozofit më të madh të modernitetit, Hegelit...

Blerim Latifi: Marc Bloch dhe e drejta zakonore shqiptare

Një ngjarje e veçantë u shënua këto ditë në Francë kur, pas shumë vitesh, dyert e Panteonit u hapën për t’i bërë vend nderi Marc Bloch-ut, në nekropolin ku prehen emrat më të mëdhenj të kulturës franceze dhe perëndimore. Marc Bloch ishte një historian francez, i cili, si anëtar i rezistencës antifashiste kundër pushtimit nazist, u arrestua dhe u ekzekutua...

Blerim Latifi: Arbëreshët ruajnë gjuhën dhe shpirtin shqiptar prej shekujsh

Një fotograf shqiptar në Itali u ndal për të fotografuar dy ushtarë që po bënin roje para një ndërtese. Gjatë bisedës me ta, ai mbeti i habitur kur kuptoi se njëri prej ushtarëve fliste shqip rrjedhshëm. I surprizuar nga shqipja e tij, fotografi e pyeti se sa vite kishte që jetonte në Itali. “Kam lindur këtu, jam arbëresh”, iu përgjigj ushtari...

Blerim Latifi: Shqiptari që proteston për botën, por hesht për lagjen e vet

Në vitin 2007, Komuna e Tetovës mori vendim që disa rrugë të qytetit të emërtoheshin “Iliria”, “Dëshmorët e Kombit” dhe “Dervish Cara”. Gati njëzet vjet më vonë, Gjykata Kushtetuese e Maqedonisë së Veriut e shfuqizoi atë vendim, duke rikthyer emrat e vjetër të këtyre rrugëve, përfshirë edhe emrin e Titos...

Blerim Latifi: 30 vjet nga hapja e Zyrës Informative të SHBA-së në Kosovë dhe ngritja e flamurit amerikan në Prishtinë

Qenkan bërë plot 30 vite nga ajo ditë kur në një shtëpi në Prishtinë u ngrit flamuri amerikan, me ç’rast u hap Zyra Informative e SHBA-së në Kosovë. Njeriu duhet ta ketë jetuar atë kohë për ta ndjerë peshën e plotë të atij akti simbolik. Viti 1996 ishte ndër vitet më të zymta në Kosovën e sunduar nga regjimi fashist i Milosheviqit...

Blerim Latifi: Edgar Morin - 'Ndërhyni me trupa tokësorë në Kosovë'

Në moshën 105-vjeçare, Edgar Morin, qenka shuar, duke lënë pas një trashëgimi filozofike prej 90 veprash. Deri vonë, ai vazhdonte të shkruante, të merrte pjesë në debatet publike dhe të komentonte ngjarjet e ditës. Një mendje briliante që dukej sikur kishte thyer ligjet e biologjisë...

Blerim Latifi: Letër vajzës së vogël nga Vushtrria

Dje e pashë një vajzë të vogël në një tubim elektoral të Vetëvendosjes në Vushtrri. Ajo doli në podium dhe recitoi një poezi ku mallkonte ata që i shitën fabrikat e kohës së socializmit. I quajti “më të zinj se skllavi”. Ata që ia kishin mësuar ato vargje me gjasë kanë dashur të thonë “sllav”, por nuk kanë ditur se “sllav” dhe...

Blerim Latifi: Mjerimi i gjuhës

“Kufijtë e gjuhës sime janë kufijtë e mendjes sime”, thotë Ludwig Wittgenstein, një nga më të mëdhenjtë e filozofisë bashkëkohore. Gjuha dhe mendimi nuk janë të ndara nga njëra-tjetra. Gjuha është mediumi ku ndodh të menduarit. Nuk ka mendim jashtë gjuhës. Nuk ka lëvizje të mendimit jashtë strukturave gjuhësore...

Blerim Latifi: Puthja e dorës së liderit!

Brezi ynë, këtu në Kosovë, ka një "privilegj" të cilin nuk besoj se e kanë pasur brezat e kaluar dhe vështirë se do ta kenë ata që do të vijnë pas nesh. Ky është privilegji i të jetuarit dhe përjetuarit, në një farë mënyre, të krejt epokave të historisë njerëzore njëkohësisht. Ne kemi mundësinë që, krahas kohës sonë moderne, të përjetojmë ende gjurmë të...

Blerim Latifi: Kombet i duan heronjtë e tyre të vdekur

Po lexoja një analizë mbi luftën e Iranit. Mes tjerash, autori përdorte konceptin e njohur si “Kurthi i Tukididit”. Thashë me vete: pse të mos i hyj një rileximi të plotë të veprës madhështore të Tukididi, Historia e Luftës së Peloponezit? Sot kësaj vepre i njihen merita si një ndër tekstet themeltare të shkencës politike...

Blerim Latifi: Nga kryengritja te shteti - Drenica dhe fundi i logjikës së rebelimit

Branislav Nushiq, në librin e tij Kosova, shkruante këtu e 124 vjet më parë se Drenica ishte një krahinë ku pushteti osman nuk ia dilte të vendoste autoritetin e vet. Sipas tij, popullsia e saj i ishte kundërvënë shndërrimit të Drenicës në njësi administrative normale të Perandorisë. Në Llaushë ishte ngritur selia e kajmekamit dhe ishin ndërtuar objektet shtetërore...

Blerim Latifi: Personazhet mbeten të njëjtit, por maskat ndërrohen vazhdimisht

Prej të gjitha “kafshëve politike”, militantët janë më të vëmendshmit. Ata e hetojnë të parët çdo lëvizje në frontin politik dhe të parët i riorientojnë sulmet me artilerinë e fyerjeve digjitale dhe duartrokitjet...

Blerim Latifi: Ai quhej Tahir Meha

Baba u kishte thënë në shtëpi se atë ditë do të vonohej më shumë se zakonisht pas kthimit nga puna në Mitrovicë. Do të ndalej në Klisyrë për të pre dru. Zbriti nga autobusi në Vojtesh dhe u ngjit në malin e Klisyrës. Sopatën e gjeti në vendin ku e kishte lënë, të mbuluar dushk, dhe pa humbur kohë filloi punën...

Blerim Latifi: Kur sulmohet kujtesa e UÇK-së, sulmohet vetë historia jonë

Nuk është ndonjë memorial i harruar nga shekujt, i lënë në mëshirën e kohës dhe të natyrës. Është memorial i luftës së fundit, luftës së Ushtrisë Çlirimtare e Kosovës, e vetmja luftë çlirimtare që pati sukses në krejt historinë e përpjekjeve tona për liri...

Blerim Latifi: Nata e zjarreve

Nuk mbaj mend shumë gjëra nga koha e komunizmit. Kur ai ra në vitin 1989, unë isha veç dhjetë vjeç. Në mesin e atyre gjërave që më kujtohen është nata e zjarreve, e cila binte më 30 prill, pra në pragun e Ditës së Punëtorëve, ditë që në vendet e...

Blerim Latifi: Një ndarje tragjike për të cilën gjuha njerëzore mezi gjen fjalë

Atë mëngjes të 12 prillit 1999, ushtarët serbë po ktheheshin edhe një herë në Prekaz. Katundi, i kthyer krejtësisht në gërmadhë, ende u dukej i pamposhtur. Një ditë më herët, një njësi ushtarake serbe kishte rënë në pritën e UÇK-së në rrugën Mitrovicë–Skenderaj, dhe tani ata po vinin për t’u hakmarrë...

Blerim Latifi: Një natë para se të futeshim në frontin e Kosharës…

– Merreni nga një copë nga paketa e cigareve dhe shkruajeni në të emrin, mbiemrin tuaj, vendlindjen tuaj dhe futeni në xhepin e djathtë të uniformës, sepse nëse bie puna me ju tërheq, na duhet ta dimë identitetin tuaj.Fjalët e tij na ranë si rrufe. Ato na paralajmëronin se...

Blerim Latifi: Toka nga sytë e hapësirës: mes dijes dhe iluzioneve njerëzore

Këto janë pamjet më të reja të planetit tonë, Tokës, të fotografuara nga ekuipazhi i misionit Artemis II, i cili po udhëton drejt orbitës së Hënës.Për shekuj me radhë, njerëzit, të pafuqishëm për t’u shkëputur nga Toka, e përfytyronin atë në mënyra nga më të ndryshmet, kryesisht si qendër të universit...

Blerim Latifi: Tërmetet brenda NATO-s dhe komoditeti ynë i budallëm

Trump paska deklaruar se po shqyrton mundësinë e daljes së SHBA-së nga NATO. Kjo deklaratë vjen si pasojë e mosmarrëveshjes së thellë midis SHBA-së dhe shteteve europiane rreth luftës me Iranin. Fuqitë kryesore europiane të NATO-s jo vetëm që kanë kundërshtuar pjesëmarrjen e...

Blerim Latifi: Rrëfimi për një student nga Prekazi, policët serbë dhe hienat e kujtesës

Ka qenë nëntori i vitit 1997. Ditë e premte. Kisha gati tri javë pa shkuar në shtëpi dhe atë fundjavë vendosa ta kaloja atje. Mora çantën studentore dhe u nisa drejt stacionit të autobusëve. Gjithmonë udhëtoja me kujdes të shtuar rrugëve të Prishtinës. Arsyeja dihej: të shmangia takimin...

Blerim Latifi: Kujtesa e mrekullisë dhe betejat e sotme

Sot, kujtesa e kësaj mrekullie dhe mirëmbajtja e rrjedhojave të saj ende është përcaktuese për ekzistencën e shtetit të Kosovës. Dhe kjo mirëmbajtje mbetet një betejë e përditshme. Një betejë kundër propagandës së Serbisë dhe kundër subversioneve të saj në Kosovë, të cilat, përmes talibanëve shqipfolës dhe sherr-budallëve të lleftizmit ekstrem, përpiqen ta kthejnë këtë popull kundër shpëtimtarëve të tij...

Blerim Latifi: Poetët, profetët dhe filozofët

Poetët dhe profetët ishin në origjinë një gjë e vetme; epokat e mëpastajme i kanë ndarë, shkruan romantiku gjerman Novalis.Tekstet profetike janë plot poezi dhe poetët tradicionalisht janë mbështetur mbi idenë e frymëzimit, e cila në thelb është religjioze...

Blerim Latifi: Kur urrejtja bëhet patologji e mendjes

Ekzistojnë rryma brenda Islamit sunit që nuk i pranojnë shiitët si muslimanë. I konsiderojnë ose idhujtarë, ose jobesimtarë, ose të devijuar. Këto pikëpamje hasen shpesh mes vehabistëve dhe salafistëve.Kam parë në shumë raste komente në rrjete sociale, në gjuhën shqipe, nga njerëz që i ndajnë këto qëndrime...

Blerim Latifi: Sa talente të vajzave dhe grave janë vrarë në heshtje në Kosovë?

Pyetja është: Sa talente të vajzave dhe grave janë vrarë në heshtje në Kosovë, sepse nuk patën fatin si Luana Bajrami, me suksesin e së cilës sot mburremi pa meritë?Ky vend u çlirua nga Serbia dhe i shpëtoi gjenocidit, por vazhdon të vuajë shumë nga fantazmat e mesjetës, të cilat...

Blerim Latifi: Rrëfimi për një imam radikal, një inxhinier liberal dhe një filozof ëndërrimtar

Kthimi i Khomeinit nga mërgimi në Paris në shkurt të vitit 1979 shënon një nga momentet më dramatike të historisë politike të shekullit XX.Ai u prit në Teheran nga miliona njerëz, që besonin se kjo ngjarje shënonte fundin e një regjimi autoritar dhe lindjen e një rendi të ri më të drejtë...

1 2 3 4 5
Në Fokus