Xhemaledin Salihu: Shqiptarëve të Luginës së Preshevës i nevojitet një status politik i veçantë dhe i qëndrueshëm

SHQIPTARËVE TË LUGINËS SË PRESHEVËS I NEVOJITET NJË STATUS POLITIK I VEÇANTË DHE I QËNDRUESHËM

Më 25 dhe 26 maj 2026, në Serbi, në Luginë të Preshevës dhe në Kosovë qëndruan Kongresmenët Amerikanë: Keith Self  dhe Suhas Subramanyam.

Në Serbi erdhën dhe u interesuan për të drejtat e pakicës kombëtare shqiptare.

Më 26 maj 2026, në Preshevë qëndruan dy Kongresmen Amerikanë: Keith Self,  dhe Suhas Subramanyam dhe u pritën në Këshillin Kombëtar Shqiptar nga z. Enkel Rexhepi, kryetar, nga z. Shaip Kamberi, deputet popullor ne Parlamentin e Serbisë dhe nga z. Ragmi Mustafa, zëvendëskryetar i komunës së Preshevës.

Në Këshillin Kombëtar Shqiptar, Kongresmenët në takim  u njoftuan mbi çështjet diskriminuese për Shqiptarët e Luginës së Preshevës, në Republikën e Serbisë, duke filluar me Pasivizimin e adresave të Shqiptarëve, me mosnjohjen e diplomave të diplomuarëve në Universitetin e Prishtinës, me mospërfaqësimin e Shqiptarëve në institucione republikane, edhepse është nënshkruar një marrëveshje, e cila tashti nuk zbatohet nga Serbia, me varfërimin dhe moszhvillimin e komunave Preshevë, Bujanovc dhe Medvegjë, të cilat janë më të varfura në Serbi dhe me të ardhura personale më të ulëta në Serbi, ndërsa komuna e Stari Gradit në Beogradit I ka shumë fish më të larta. Edhe brenda rrethit të Pçinjës, komuna e Preshevës dhe Bujanovcit I kanë të ardhurat më të ulëta.

Pasta u cekën mungesa e investimeve, bllokimi I mjeteve për Këshillin Kombëtar Shqiptar, mbi centralizimin e shtetit në çdo institucion sidomos në arsimin fillor dhe të mesëm, ku për organet qeverisëse të shkollave vendos Ministria e Arsimit të Republikës së Serbisë. Pra, u tha se moszbatimi I Planit 7 Pikësh dhe I Planit Aksional për integrimin e Shqiptarëve janë diskriminues dhe dëshmi të forta që Serbia nuk po I zbaton këto Plane, të nënshkruara për zbatim.

Poashtu Kongresistëëve iu rrëfya personalisht edhe Teuta Fazliu, shqiptare e pasivizuar nga Bujanoci, e cila rastin e saj e paska dërguar në Gjykatën e Strazburgut.

Nga ky takim, Shqiptarët mbeten të shpresojnë se Kongresistët do ta detyrojnë Qeverinë e Serbisë të ndalojë diskriminimin e Shqiptarëve, në të gjitha këto fusha të cekura më lartë.

Kjo është një dëshmi se klasa politike e Luginës së Preshevës ka marrë përsipër që sëbashku me Kongresmenët e SHBA-së ta çoje deri në fund çështjen e Shqiptarëve të Luginës, në zgjidhje fatlume për ta.

Poashtu, Kongresmenët u pritën nga znj. Ardita Sinani, kryetare e komunës së Preshevës  dhe z. Arbër Pajaziti, kryetar i komunës së Bujanocit.

Mirëpo edhepse shpresojmë se këto çështje do të zgjidhem me SHBA-në, Kongresmenët Keith Self,  dhe Suhas Subramanyam dhe klasën tonë politike, kërkohet që këtë vullnet ta shpreh edhe Qeveria e Serbisë që në të ardhmenë mos të ketë diskriminim ndaj Shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Ndoshta është që më së miri, pos theksimit të çështjeve diskriminuese është dashur, nga klasa jonë politike të kërkohet që në fund të bisedimeve në mes Qeverisë së Serbisë, SHBA-së apo Ndërkombëtarëve dhe Luginës së Preshevës, të nënshkruhet një marrëveshje për NJË STATUS POLITIK I VEÇANTË DHE I QËNDRUESHËM me Qeverinë e Serbisë, i cili do të ketë mbështetje kushtetuese dhe ligjore në Republikën e Serbisë, sepse përndryshe qeveritë dhe politikanët ndërrohen, sigurisht që edhe qasja ndërron dhe ndryshon ndaj këtij diskriminimi dhe çështjeve të pazgjidhura për pakicen shqiptare në Serbi. Sipas mendimit tim është dashur që kjo kërkesë të shtrohet para Kongresistëve Amerikanë.

Apo të kërkohen zgjidhja të tjera, më e mirja është që çështja ë Shqiptarëve me Serbinë  të zgjidhet në mënyrë demokratike sipas një marrëveshjeje përfundimtare, duke e zbatur Referendumin e 1 e 2 marsit 1992.