Etiketë: Bardhosh Gërvalla

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (53)

Në përmbyllje të thirrjes, organizatorët i jepnin marshit protestues edhe një dimension të thellë ceremonial, moral dhe kombëtar, duke njoftuar se, pas përfundimit të protestës, pjesëmarrësit do të drejtoheshin drejt varreve të dëshmorëve për t’i nderuar me lule dhe kurora. Ky veprim nuk paraqitej si një gjest...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (51)

Me një ndjenjë përgjegjësie shkencore dhe me kujdes të veçantë vazhdoja të shfletoja dosjen me dokumente, duke e ditur se çdo fletë e saj mund të përmbante një dëshmi të re për historinë e rezistencës shqiptare. Çdo dokument që dilte para syve të mi kërkonte vëmendje të plotë, sepse përtej fjalëve të shkruara fshiheshin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (49)

Pas kësaj analize politike dhe thirrjeve mobilizuese, dokumenti vazhdon me një pjesë të veçantë, të titulluar me shkronja të mëdha “NJOFTIMI”. Vetë përdorimi i këtij titulli tregon se autorët synonin të kalonin nga argumentimi politik në dhënien e informacionit konkret për një veprimtari të organizuar. Megjithatë, edhe kjo...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (46)

Gjatë viteve të hulumtimeve të mia në arkiva të ndryshme, kam pasur rastin të ndeshem me një numër të madh dokumentesh të dorës së parë, të cilat përbëjnë dëshmi autentike të një periudhe ndër më të ndërlikuarat të historisë sonë kombëtare. Secili prej këtyre burimeve arkivore, qoftë një raport administrativ...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (32)

Një element i rëndësishëm i kësaj pjese të “Kushtrimit” është përpjekja për ta paraqitur demonstratën si zërin e atyre që nuk mund të flasin vetë. Demonstruesit nuk paraqiten si individë që mbrojnë interesat personale, por si përfaqësues të një populli të tërë që kërkon rikthimin e të drejtave të mohuara. Në këtë kuptim...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (20)

Në figurën e Jusufit, Kadriut dhe Bardhoshit, atdheu nuk ishte një ide abstrakte. Ishte Kosova e plagosur, ishte populli që vuante, ishin minatorët, studentët dhe familjet shqiptare që jetonin nën frikë e shtypje. Dhe ata kishin zgjedhur ta donin atë atdhe jo me fjalë boshe, por duke e vënë jetën në shërbim të tij. Por traktshkruesit shkonin edhe më tej. Ata shkruanin...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (19)

Në mesin e gjithë atyre fletëve të zverdhura nga koha, mes trakteve, thirrjeve dhe apeleve që mbanin ende erën e një epoke të trazuar, gjeta edhe një trakt tjetër, të mbushur me një frymë të fortë qëndrese dhe krenarie kombëtare. Ai nuk ishte thjesht një tekst politik, ishte një zë që vinte nga thellësia e mërgimit shqiptar...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (18)

Në mesin e shumë fletëve të zverdhura nga koha, të ruajtura me kujdes në zarfin e përmendur më lart, gjendej edhe një dokument i veçantë, i mbushur me frymë atdhetarie dhe mall për vendlindjen. Ishte një thirrje drejtuar mërgimtarëve shqiptarë, bijve dhe bijave të Kosovës që jetonin larg trojeve të tyre, nëpër qytetet dhe fabrikat e Evropës...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (17)

Dhimbja për ta ishte e thellë, sepse ata ishin pjesë e një brezi që jetonte mes mallit për atdheun dhe shpresës për liri. Dhe kur ranë, dukej sikur një copë e shpirtit shqiptar u rrëzua bashkë me ta. Por edhe në vdekje, ata mbetën simbol i lidhjes së fortë mes Kosovës dhe mërgatës — një lidhje që nuk mund ta këpuste as dhuna, as frika dhe as vrasjet politike...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (10)

Trakti kujtonte me mall, respekt dhe admirim edhe fjalët e tyre atdhetare, të cilat kishin lënë gjurmë të pashlyeshme në ndërgjegjen e mërgatës shqiptare. Sa kuptimplota dhe frymëzuese ishin ato shprehje! Fjalët e tyre nuk paraqiteshin si slogane të zakonshme politike apo si thirrje të zbrazëta propagandistike, por si...

Sabile Basha: Roli i mërgatës shqiptare në kujtesën historike të Kosovës (9)

Në mesin e gjithë atyre fletëve të zverdhura nga koha, mes trakteve, thirrjeve dhe apelëve që mbanin ende erën e një epoke të trazuar, gjeta edhe një trakt tjetër, të mbushur me një frymë të fortë qëndrese dhe krenarie kombëtare. Ai nuk ishte thjesht një tekst politik; ishte një zë që vinte nga thellësia e mërgimit shqiptar, një...

Në Fokus