Isuf B. Bajrami: Mbi Plagët e Tokës, Dielli Nuk Perëndoi

Mbi Plagët e Tokës, Dielli Nuk Perëndoi

Nga Isuf B. Bajrami

Kur Dielli të kthehet

I.

Ishte një natë e turbullt shekullore,

pa hënë, pa yje, pa agim,

një natë që kishte harruar mëngjesin

dhe mbi supet e dheut

kishte vënë heshtjen si gur.

Nëpër atë terr të gjatë

ecën breza të tërë,

me këngën të mbyllur në gjoks,

me emrin e atdheut në buzë

dhe me lirinë si një ëndërr

që s'guxonin ta thoshin me zë.

Por nata, sado e gjatë,

nuk është përjetësi.

II.

Pastaj erdhën rrebeshet.

Erërat u ngritën nga malet,

qielli u ça nga bubullimat,

dhe toka, e lodhur nga prangat,

filloi të fliste me zërin e bijve të saj.

Erdhën fortunat,

jo për të shuar dritën,

por për ta çarë terrin.

Në çdo gur

mbeti një betim,

në çdo plagë

një copë lirie,

në çdo varr

një amanet:

Mos e lini agimin të vdesë!

III.

Dhe një ditë—

në horizontin e përgjakur të historisë

u shfaq Dielli.

Jo si një dritë e zakonshme,

por si një flamur i zjarrtë

mbi një tokë që kishte qarë shumë.

Liria hyri nëpër dyer,

u ngjit nëpër male,

u ul në oborre,

u fut në shkolla

dhe në sytë e fëmijëve

që më në fund

mund ta shihnin qiellin

pa frikë.

Por liria nuk është vetëm

të rrëzosh një pushtues.

Liria është edhe

të mos bëhesh rob

i vetvetes.

IV.

Dhe ja ku jemi sot.

Institucionet heshtin,

dyert mbeten të mbyllura,

fjalët përplasen si gurë

nëpër muret e Kuvendit,

ndërsa qytetari

pret.

Pret një zë.

Pret një vendim.

Pret një shtet që ecën.

Por në vend të punës

vijnë bllokadat,

në vend të përgjegjësisë

vijnë arsyetimet,

në vend të shërbimit

vjen loja e pushtetit.

Dhe populli?

Populli lodhet.

Ai që dikur priti dekada për liri,

s'duhet të presë pafund

për një institucion

që di të punojë.

V.

Por atëherë—

mbi qiellin tonë

erdhi Eklipsi.

Dielli ishte ende aty,

por dikush ia zuri dritën.

Jo me tanke.

Jo me pranga.

Por me lakmi,

me korrupsion,

me pazare të errëta,

me heshtje të blera

dhe me zëra që quhen dije

por nuk mbajnë as peshën

e një pyetjeje të sinqertë.

Pseudointelektualët

veshën petkun e së vërtetës,

ndërsa e vërteta

mbeti jashtë derës.

Disa e ngatërruan demokracinë

me të drejtën për ta ndalur demokracinë.

Disa e harruan

se opozita është kontroll i pushtetit,

jo peng i shtetit.

Dhe qytetari,

i ulur përballë ekranit,

pyeti me vete:

Për këtë dritë

a u derdh gjithë ai gjak?

VI.

Por mos u trembni nga eklipsi.

Sepse eklipsi

nuk e vret Diellin.

Vetëm ia fsheh fytyrën

për pak kohë.

Dhe kur hija largohet—

Dielli kthehet.

Jo si më parë.

Por më i fuqishëm.

Më i madh.

Më i pastër.

Sepse tashmë

e di çfarë është nata.

Dhe një popull që e ka njohur terrin

nuk duhet të pajtohet

me gjysmë drite.

VII.

Le të kthehet Dielli

mbi institucionet tona.

Le t'i hapë dyert e mbyllura,

t'i shkrijë akujt e inateve,

t'i djegë fijet e pazareve,

t'i ndriçojë dokumentet e fshehura

dhe fytyrat që fshihen pas fjalëve të mëdha.

Le të jetë demokracia

më shumë se një fjalë.

Le të jetë

një mënyrë jetese.

Një votë që respektohet.

Një ligj që vlen për të gjithë.

Një Kuvend që punon.

Një qeveri që përgjigjet.

Një opozitë që kundërshton

pa e penguar shtetin.

Dhe një qytetar

që nuk ndihet më i harruar.

VIII.

Sepse kjo tokë

ka paguar shumë shtrenjtë

për të mos jetuar në errësirë.

Këtu,

nata ka qenë shekullore.

Këtu,

rrebeshet kanë lënë plagë.

Këtu,

fortunat kanë marrë bijtë tanë.

Këtu,

Dielli ka lindur me gjak.

Prandaj askush

nuk ka të drejtë

ta kthejë agimin në muzg.

Askush.

IX.

Dhe nëse sot

mbi ne rëndon një eklips,

nesër—

do të vijë drita.

Do të zbresë nga malet,

do të hyjë në qytete,

do të zgjojë rrugët,

do të prekë shkollat,

do të ndriçojë institucionet

dhe do të ulet butë

mbi fytyrën e qytetarit.

Atëherë do ta kuptojmë:

Dielli nuk ishte larguar kurrë.

Ne vetëm

për një çast

harruam ta shikonim.

Dhe kur të kthehet plotësisht,

le të mos gjejë më një popull

që pret.

Le të gjejë një popull

që ndërton.

Një Kosovë

që nuk frikësohet nga e ardhmja,

që nuk robërohet nga e kaluara,

që nuk shitet për pushtet,

që nuk hesht para padrejtësisë—

por ecën.

E lirë.

Demokratike.

Me kokën lart.

Dhe nën atë Diell të ri,

le të shkruhet mbi qiell:

"Nata ishte e gjatë,

por nuk ishte e përjetshme.

Eklipsi ishte i rëndë,

por Dielli ishte më i fuqishëm.

Dhe kjo tokë—

më në fund—

do të mësojë të jetojë

nën dritën e saj."

Vendi i Lekës, 14.08.2026