Gani Pllana: Prof. Dr. Ekrem Beqiri – një erudit dhe figurë poliedrike

PROF. DR. EKREM BEQIRI NJË ERUDIT DHE FIGURË POLIEDRIKRE

Prof. dr. Ekrem Beqiri lindi më 11 maj 1944 në Pejë. Shkollën e mesme e kreu në gjimnazin e Pejës në vitin 1962 me rezultate shumë të larta.

Studimet e larta i kreu në Fakultetin e Teknologjisë dhe Metalurgjisë në Universitetin e Beogradit në Beograd (1962-1967), në drejtimin e Inxhinierisë kimike, duke mbrojtur punimin e diplomës me titull: “Aplikimi i metodës së diferencave të fundme në zgjidhjen e problemeve të inxhinierisë kimike” në Universitetin e Beogradit në vitin 1967.

Pas kryerjes së studimeve universitare, në vitin 1968 është punësuar në Shkollën e Lartë Teknike në Mitrovicë, së pari si asistent, kurse në vitin 1969 në cilësinë e pedagogut të Shkollës së Lartë, duke vijuar më tej në Shkollën e Lartë Ekonomike-Komerciale në Pejë, po ashtu si pedagog.

Studimet pasuniversitare i vazhdoi në Fakultetin e Teknologjisë dhe Metalurgjisë në Universitetin e Beogradit (1969-1972), në drejtimin e Inxhinierisë kimike, duke mbrojtur punimin e magjistraturës, me titull: “Veçoritë fluido-dinamike të shtresës së fontanuar konike sferat e qelqit-uji”, në vitin 1972.

Që nga viti 1972 është angazhuar në Fakultetin e Xehetarisë dhe Metalurgjisë, ku në vitin 1983 punësohet në këtë fakultet, duke patur titullin “Docent” për lëndën “Operacionet teknologjike”.

Punimin e doktoratës e ka përgatitur gjithashtu në Fakultetin e Teknologjisë dhe Metalurgjisë në Universitetin e Beogradit, me titull: “Modeli fluido-dinamik i vrushkullit turbulent bosht-simetrik në shtresën e fluidizuar” dhe e ka mbrojtur në vitin 1982.

Titujt/gradat shkencore: “Inxhinier i diplomuar i Inxhinierisë kimike” (1967), “Docent” (1983), “Profesor i asociuar” (1987), “Profesor” (2001).

Karriera pedagogjike

Pas përfundimit të studimeve të larta u emërua si pedagog në Shkollën e Lartë Teknike në Mitrovicë në muajin tetor 1968 deri në muajin tetor 1975.

Nga muaji tetor 1972 deri në muajin tetor 1982 ka vijuar punën si pedagog bashkëpunëtor dhe profesor i asociuar, në Fakultetin e Teknologjisë dhe Metalurgjisë në Mitrovicë.

Në periudhën tetor 1975 deri në muajin qershor 1982 ka punuar si profesor në Shkollën e Lartë Ekonomiko-komerciale në Pejë.

Njohuri të gjuhëve të huaja: serbokroatisht, anglisht dhe frëngjisht.

Mobiliteti i prof. dr. Ekrem Beqirit

·       1966 (dy muaj: korrik-gusht): Për qëllime të ndryshme profesionale, nëpërmes IASTE ka qëndruar në Poloni;

·       1974 (gjashtë muaj): Qëndrim studimor në Institutin e Fakultetit Politeknik në Napoli, Itali;

·       1987-1988: Studime pasdoktorature, bursist i fondacionit Fulbraight-it në Institutin Politeknik Rensslear, Troy, New York, USA.

Pozitat udhëheqëse në Universitet dhe anëtarësimi në organizata profesionale

1.     Udhëheqës i Studimeve Pasuniversitare në Fakultetin e Minierave dhe Metalurgjisë, Mitrovicë;

2.    Instituti RIINVEST, Nënkryetar i Këshillit Kërkimor;

Fondacioni Soros në Kosovë, Kryesues

Konsulent-kualifikimet kryesore:

·       Inxhinieri e proceseve dhe mjedisit;

·       Analizë socio-demografike;

·       Analizë e arsimit;

·       Zhvillim i kapaciteteve njerëzore;

·       Çështje të të drejtave të njeriut;

·       Konsultim dhe zhvillim i komunitetit (1997-2001).

Udhëheqës i ekipit RIINVEST / UNDP

Udhëheqës i ekipit për Raportet e Paralajmërimit të Hershëm për Kosovën, në kuadër të një projekti të rëndësishëm që trajtonte stabilitetin politik, stabilitetin ekonomik, marrëdhëniet ndëretnike dhe sigurinë publike (janar 2002- dhjetor 2006), Prishtinë, Kosovë.

Fushat e ekspertizës në RIINVEST Institute, Prishtinë

·       Inxhinieri kimike;

·       Teknologji kimike;

·       Proceset teknologjike;

·       Arsimi universitar dhe kërkimi shkencor;

·       Veprimtaria shkencore.

RIINVEST / Fondacioni SOROS

·       Udhëheqës i ekipit të projektit “Ndihmë për Agjencinë Kundër Korrupsionit të Kosovës”. Qëllimi i projektit ishte mbështetja e Agjencisë Kundër Korrupsionit të Kosovës (AKK) në procesin e themelimit të saj dhe në vlerësimin e gjendjes aktuale të korrupsionit në Kosovë (janar 2006-shtator 2006), Prishtinë, Kosovë.

RIINVEST / Ministria e Energjisë dhe Minierave

·       Udhëheqës i ekipit të projektit “ESTAP III – Plani për Zhvillim dhe Pjesëmarrje të Komunitetit në Sektorin e Minierave”. Ky projekt është mbështetur financiarisht nga Banka Botërore dhe ka synuar arritjen e përfitimeve të balancuara për palët e ndryshme të interesit në sektorin e minierave të Kosovës (shtator 2006-shtator 2007), Prishtinë, Kosovë.

Veprimtaria botuese e prof. dr. Ekrem Beqirit

Tekste dhe dispensa universitare

1.     Beqiri, B.: “Kursi i lartë i transmetim të nxehtësisë”: Dispensë, Prishtinë, 1966.

2.    Beqiri, E.: “Operacionet teknologjike I- Operacionet mekanike”, Prishtinë, 1977.

3.    Beqiri, E.; Ivoviq, S.: “Teknologjia me njohjen e mallit”, Botues: SHLEK, Pejë, 1978.

4.    Beqiri, E.: “Operacionet difuzive”, Botues: ETMM të Kosovës, Prishtinë, 1988.

5.    Beqiri, E.: “Rrymimi turbulent i fluidit të shtypshëm”: Dispensë, Prishtinë, 1997.

6.    Beqiri, B.: “Operacionet teknologjike II- Operacionet teknike”, Prishtinë, 1999.

Punime shkencore

1.     Vukoviq, S. ; Beqiri, E.: “Veçoritë e shtresës së fontanuar konike sferat e qelqit-uji”, KJKA, Lubjanë, 1972.

2.    Beqiri, E.: ”Shpërndarja e shpejtësive të vrushkullit turbulent në shtresën e fluidizuar”, BSHKT të Kosovës, Prishtinë, 1982.

3.    Beqiri, E.; Vukoviq, S.: “Shpërndarja e shpejtësisë maksimale të vrushkullit bosht-simetrik në shtresën e fluidizuar”, Kongresi i VII-të i Kimisë dhe Teknologjisë, Novi Sad, 1983.

4.    Beqiri, E.: “Mundësitë potenciale të kontributit të inxhinierisë kimike në zhvillimin e ekonomisë së vogël”, Simpoziumi i II-të i Inxhinierisë Kimike, Beograd, 1984.

5.    Beqiri, E.: “Modeli i bartjes së energjisë termike ndërmjet vrushkullit turbulent dhe shtresës së fluidizuar”, Këshillimi i II-të i Kimistëve dhe Teknologëve të Kosovës, Prishtinë, 1984.

6.    Beqiri, E.; Vukoviq, S.: “Shpërndarja radiale e presionit dinamik të fazës fluide të vrushkullit turbulent në shtresën e fluidizuar”, Revista: XEMK, Prishtinë, 1985.

7.    Beqiri, L.; Beqiri, E.: “Ndikimi i shkallës së aktivizimit të bentonitit të Karaqevës në absorbimin e blu-metilenit”,  Revista: XEMK, Prishtinë, 1986.

8.    Beqiri, E.; Bytyqi, Sh.: “Modeli i konvertimit katalitik të rendit të parë në reaktorin me shtresë të fluidizuar”, Këshillimi i III-të i Kimistëve dhe Teknologëve të Kosovës, Prishtinë, 1986.

9.    Beqiri L.;. Beqiri, E.: “Përcaktimi i përafërt i përbërjes mineralogjike të bentonitit nëpërmjet korrelacionit të analizës rentgenografike”, Këshillimi i III-të i Kimistëve dhe Teknologëve të Kosovës, Prishtinë, 1986.

10.Vukoviq, S.; Beqiri, E.: “Shpërndarja e shpejtësisë maksimale të fazës fluide të vrushkullit bosht-simetrik në shtresën e fluidizuar”, Revista: XEMK, Prishtinë, 1986.

11.  Beqiri, E.: “Analiza teorike e ndikimit të vrushkullt në shtresën e fluidizuar”, Revista: XEMK, Prishtinë, 1986.

12. Beqiri, E.: “Resurset natyrore dhe njerëzore në funksion të zhvillimit të ardhshëm kombëtar”, Shekulli XXI, Gjonlekaj Publ, New York, 1986.

13. Beqiri, E.: “Fenomenet e bartjes së energjisë termike në vrushkullin turbulent”, Kongresi i II-të i Inxhinierisë Kimike, Dubrovnik, 1987.

14. Beqiri, E.; Vukoviq, S.: “Modeli i bartjes së nxehtësisë nga vrushkulli turbulent në shtresën e fluidizuar”, Revista: XEMK,, Prishtinë, 1987.

15. Beqiri, L.; Beqiri, E.: “Përcaktimi i llojeve të montmoriloniteve në bentonitet e Kosovës”, Kongresi i VIII-të i Kimistëve dh Teknoogëve, Prishtinë, 1988.

16. Beqiri, E.; Littman, H.:  “Struktura fluido-dinamike e hapësirës fillestare të shtresës së fontanuar”, Kongresi i VIII-të i Kimistëve dhe Teknologëve, Prishtinë, 1988.

17. Beqiri, E.: “Qasje teorike e zgjerimit të vrushkullit turbulent në shtresën e fluidizuar”, Kemija u industriji, Zagreb, 1988.

18.Rugova, M.; O. Leci, O.; E. Beqiri, E.:” The heavy metals monitoring in the river Sitnica and some aspects of discrepancy between expected and obtained results”, VII International Conference on Chemistry for Protecion of the Environment, Poland, 1989.

19. Beqiri, E.; Leci, O.; Daci, N.: “Mathematical model for the self-purification capability of the river Sitnica”, VII International Conference on Chemistry for Protection of the Environment, Poland, 1989.

20.                   Beqiri, E.; Daci, N.; Ahmeti, Xh.: “Modelimi i aftësisë vetë pastruese të rrjedhës së lumit Sitnica”, ENPROKOS, Prishtinë 1990.

21. Beqiri, E.; Vokshi, Sh.: “Pastrimi biologjik i ujërave të ndotura të tharësve të linjitit”, ENPROKOS, Prishtinë 1990.

22.                    Beqiri, E.: “Cilësia e valorizimit të pasurive natyrore të Kosovës”, Konferencë shkencore, 1-2 nëntor 1996, ASHAK, Prishtinë.

23.                    Beqiri, E.: “Aspekte të etikës në biznesin e tanishëm kosovar”, Konferenca e Riinvestit mbi iniciativën private, ndërmarrësinë dhe partneritetin në Kosovë, 30-31 tetor 1997. Prishtinë.

24.                    Beqiri, E.: “Roli i industrisë procesore në nxitjen e zhvillimit të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme”, RIINVEST, Prishtinë, 1998.

25.                    Rizaj, M.; Beqiri, E.: “Potenciali i konsaltingut për nxitjen e zhvillimit teknologjik të ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme”, RIINVEST, Prishtinë, 1998.

26.                    Beqiri, E.: “Çështje të arsimimit dhe aftësimit për biznesin familjar në Kosovë”, RIINVEST, Prishtinë, 1998.

27.                    Beqiri, E.: “Vendosja e demokracisë dhe liberalizimi i ekonomisë-sfidë për shoqërinë kosovare të pasluftës dhe bashkësinë ndërkombëtare”, Simpoziumi i Riinvestit, 2-3 korrik 1999, Prishtinë, 1999.

28.                   Fejzullahu, Xh.; Krasniqi, F.; Beqiri, E.: “Analiza e shkallës së djegies të flakët rrethore simetrike”, Konferenca I e SH.T.SH., Tiranë, dhjetor 1999.

29.                    Beqiri, E.: “Setting up of democracy and liberalization of economy-a challenge for the post-war Kosovar society and international community”, RIINVEST symposium, 2-3 July 1999, Pristina.

30.                   Beqiri, E.: “Socio-demographic features of Kosovar families following the war”, RIINVEST, Pristina 1999.

31. Beqiri, E.: “Reconstruction of Kosova's mining and industry in social ownership”, RIINVEST, Prishtinë, 2000.

32.                    Rizaj, M.; Murati, N.; Beqiri, E.: “Mbrojtja e veshjes zjarrduruese me formimin e shtresës mbrojtëse nga bramca e ngurtë në furrën elektroreduktuese”, ASHAK, Revista: Kërkime nr. 8, Prishtinë, 2000.

33.                    Beqiri, E.: “Reforma e Universitetit të Prishtinës në frymën e Deklaratës së Bolonjës-përparësitë dhe mangësitë”, Mbledhja konstitutive e Unionit të Biznesmenëve kosovarë, Prishtinë, 2000.

34.                    Beqiri, E.: “Zhvillimi i Kosovës nëpërmjet zhvillimit të qëndrueshmërisë teknologjik”, Konferencë shkencore, Prishtinë, 2002.

35.                    Dobruna, B.; Beqiri, E.: “Cost-benefit analiza e menaxhimit të mbetjeve të rrezikshme”, Konferencë shkencore, Prishtinë, 2005.

36.                    Lajqi, V.; Makolli, V.; Beqiri, E.: “Riqarkullimi i aglomerateve mbeturinore gjatë procesit të prodhimit të detergjentit pluhur”, Konferencë skencore, Prishtinë, 2005.

37.                    Rizaj, M.; Kastrati, S.; Peja, F.; Luci, K.; Beqiri, E.: “Metallurgical activity in Kosova till medieval”, Sozopol, Bulgaria, 2005.

38.                   Rizaj, M.; Dushi, A.; Beqiri, E.: “Zgjedhja e materialeve sipas kritereve të riqarkullimit”, Simpoziumi VI-të: Materialet dhe përdorimi i tyre, Tiranë, 2006.

39.                    Rizaj, M.; Terziqi, A.; Beqiri, E.; Kamberaj, N.: “Concentration and distribution characteristics of valuable metals on the shaft furnace slag of ‘Trepça’ corporation”, EMC-2007, Düsseldorf.

40.                   Murati, A. N.; Rizaj, M.; Beqiri, E.; Ibrahimi, I.: “Research on Possible use of the Ferronickel electrical furnaces’ slag for production of construction materials”, 14^th International Metallurgy-Materials Congress, Istanbul, 2008.

41. Rizaj, M.; Terziqi, A.; Beqiri,E.; Kamberaj, N.: “Concentration and distribution characteristics of valuable metals on the shaft furnace slag of ‘Trepça’ corporation”, ERZMETAL, World of Metallurgy, 2/2008, Clausthal-Zeller Feld, Germany.

42.                    Rizaj, M.; Deva, N.; Beqiri, E.; Murati, A. N.: “Substitution of mazuts with coal powder in rotary furnaces of ‘ferronickel’ corporate in Drenas (Kosovo)”, V Congress of the Metallurgists of Macedonia, 0hrid, 2008.

Projekte shkencore

·       1987: “Hulumtaimi i strukturës kristalore-kimike të bentonitit të Kosovës”, Projekt i financuar nga BVI-ja për punë shkencore, anëtar i ekipit, Prishtinë,1987;

·       1987-1988: “Përgatitja e kaolinës së Kamenicës në industrinë e gomës”, Projekt i financuar nga BVI-ja për punë shkencore, anëtar i ekipit, Prishtinë, 1988;

·       1988-1989: “Environmental Project of Kosova”, Projekt i financuar nga UNDP ja, anëtar i ekipit, Prishtinë, 1989.

Përfundim

Prof. dr. Ekrem Beqiri ka qenë një nga profesorët dhe studiuesit më të shquar në fushën e inxhinierisë kimike, teknologjisë dhe arsimit të lartë. Ai ka qenë intelektual shumëdimensional i profilit të lartë, me një kulturë të gjerë, punonte i

Prof. dr. Ekrem Beqiri ka qenë aktiv edhe në fushëveprimet e tjera, ku trajtoi dukuritë e ndryshme të jetës shoqërore dhe politike të Kosovës. Ishte njëri ndër themeluesit e Komitetit Kosovar për Mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut dhe nënkryetar i këtij komiteti; kryetar i Bordit të Fondacionit Kosovar për Shoqëri të Hapur. Ai bashkërendoi punën e intelektualëve kosovarë për hartimin e raportit të parë për zhvillimin njerëzor për UNDP. Më se katër vjet udhëhoqi projektin e rëndësishëm të Sistemit të paralajmërimit të hershëm duke krijuar katërmbëdhjetë raporte RPH me një përkujdesje dhe sukses të jashtëzakonshëm.

Prof. dr. Ekrem Beqiri ka udhëhequr projektin lidhur me ndikimet e shfrytëzimit të xeheve në zhvillimin e komunitetit i punuar për nevojat e Bankës Botërore. Për këtë është vlerësuar shumë lart në promovimin e praktikave të avancuara të përfshirjes aktive të komuniteteve në konsultimet për zhvillimin e minierave dhe në përfitimet nga shfrytëzimi i tyre.

Prof. dr. Ekrem Beqiri u inkuadrua aktivisht në përgatitjen e lartësimit të Universitetit RIINVEST si ideator, bashkëpronar dhe anëtar i Bordit Drejtues.

Prof. dr. Ekrem Beqiri udhëhoqi grupin e ekspertëve për vlerësimin e dëmeve të luftës në Kosovë, në kuadër të ekipit të ekspertëve për ekonomi e financa dhe mori pjesë në njërën nga raundet e bisedimeve në Vjenë lidhur me aspektet ekonomike. Ai ka qenë një nga kontribuuesit më frytdhënës në “Forumi 2015”. Aftësi të shquara ka pasur në fushën e dizajnit, duke fituar në një numër të konsiderueshëm të konkurseve për logo të institucioneve dhe organizatave të ndryshme. Është autor i logos së parë të Institucioneve të Përkohshme Vetëqeverisëse të Kosovës dhe i logos së Trupave të Mbrojtjes të Kosovës.

Bibliografia

1.     Beqiri, E.: “Operacionet teknologjike I- Operacionet mekanike”, Prishtinë, 1977.

2.    Beqiri, E.; Ivoviq, S.: “Teknologjia me njohjen e mallit”, Botues: SHLEK, Pejë, 1978.

3.    Beqiri, E.: “Operacionet difuzive”, Botues: ETMM të Kosovës, Prishtinë, 1988.

4.    Beqiri, E.: “Rrymimi turbulent i fluidit të shtypshëm”: Dispensë, Prishtinë, 1997.

5.    Beqiri, B.: “Operacionet teknologjike II- Operacionet teknike”, Prishtinë, 1999.

6.    Dokumentacion nga Arkivi i Institutit RIINVEST, Prishtinë, 2025.