Xhelal Zejneli: Qëndrimi parimor i Kosovës dhe mosmirënjohja e Zelenskit
QËNDRIMI PARIMOR I KOSOVËS DHE MOSMIRËNJOHJA E ZELENSKIT
Në konferencën e përbashkët për shtyp
me Vuçiqin, Zelenski për Kosovën
deklaroi: “Politika e Kievit ndaj Kosovës
nuk ka ndryshuar. Ukraina e respekton integritetin territorial dhe sovranitetin
e Serbisë. Qëndrimi i Ukrainës
bazohet në respektimin e të drejtës ndërkombëtare dhe të integritetit
territorial.”
* * *
Zelenski qenka mosmirënjohës dhe
bukëshkalë. Ai e injoroi luftën shekullore të shqiptarëve për lirinë dhe
pavarësinë e Kosovës. E injoroi luftën heroike çlirimtare të Ushtrisë
Çlirimtare të Kosovës kundër pushtuesve, okupatorëve, kolonialistëve, çetnikëve
serbomëdhenj. Ai s’ka as njohuri themelore për historinë, për politikën dhe për
të drejtën ndërkombëtare. Me vokacion është aktor
komedish. Ai duhet ta dijë se krimet serbe në Kosovë i parandaloi NATO-ja
me në krye ShBA-në, duke ndërhyrë kundër forcave ushtarake, policore dhe
paramilitare pushtuese serbe. Me deklaratën e vet për Kosovën, ai e shpërfill
aleancën veri-atlantike. Për ta futur Ukrainën në NATO, e futi vendin e vet në
luftë me një fuqi globale. Aktori komik
nuk e di fare qëndrimin e drejtësisë ndërkombëtare për Kosovën.
Më 22 korrik 2010, Gjykata
Ndërkombëtare e Drejtësisë (GjND) në Hagë miratoi mendim këshillimor se “deklarata
për shpalljen e pavarësisë së Kosovës më 17 shkurt 2008 nuk e ka shkelur të
drejtën ndërkombëtare të përgjithshme.” Mendimi u aprovua me
votim. 10 gjyqtarë ndërkombëtarë e mbështetën atë, kurse 4 sish votuan kundër.
Zelenski me qëndrimin kundër Kosovës,
shpërfill 121 vendet e botës që e kanë njohur pavarësinë e saj. Të mbështesësh
kryekriminelin Vuçiq dhe të shkelësh mbi gjakun e luftëtarëve shqiptarë të
lirisë, është gabim historik i pafalshëm.
Ky mosmirënjohës duhet ta dijë:
- Kosova e dënoi agresioni rus në
Ukrainë, që ditën e parë të invadimit;
- Kosova e ka mbështetur luftën e
Ukrainës për çlirim, pavarësi dhe demokraci;
- Kosova e ka mbështetur kauzën
ukrainase, me aq sa ka mundur, edhe nëpër forumet ndërkombëtare;
- Kosova ua çeli dyert nënave dhe
fëmijëve ukrainas që ditën e sulmeve raketore ruse;
- Në përputhje me
politikën e jashtme të BE-së, Kosova i vuri Rusisë sanksione. Në anën tjetër, Serbia është i vetmi shtet i BE-së që nuk i ka vënë sanksione Moskës.
* * *
Në luftën midis
Ukrainës dhe Rusisë, i tërë kombi shqiptar është me Kievin, ndërkaq të gjithë serbët,
pa përjashtëm, janë në anën e Rusisë. Në krah
të ushtrisë së Putinit luftojnë edhe shumë mercenarë serbë. Ata luftojnë për vëllezërit rusë mu pranë istikameve të
ushtarëve të Koresë së Veriut.
Qëndrimi mosmirënjohës dhe bukëshkalë i
Zelenskit është bizar, grotesk, i turpshëm dhe i pakuptimtë. Ai e injoron
luftën e popullit shqiptar kundër hordhive të egra barbare serbo-çetnike, në
një kohë kur vetë Ukraina zhvillon luftë për liri. Çfarë paradoksi, kontradikte.
kundërthënieje!
* * *
Qëndrimi antikosovar i kryetarit të
Ukrainës u dënuar ashpër nga tërë kombi shqiptar në rajon dhe në diasporë. Nga
qendra e Prishtinës u hoq flamuri i Ukrainës. Në Beograd s’ka asnjë flamur
ukrainas, ka flamuj rusë. Kundër prononcimit të aktorit ukrainas reaguan edhe
ministri i Jashtëm i Kosovës, Glauk
Konjufca (Prishtinë, 1981- ) dhe ministri i Jashtëm i Shqipërisë, Ferit Hoxha (Koplik, Malësi e Madhe,
1967- ).
Deklaratën e Zelenskit në Beograd e ka
kritikuar edhe deputeti ukrainas Oleksy Oleksijovich
Goncharenko (Odesë, 1980- ). Ai është anëtar i delegacionit të Ukrainës në
Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës dhe kryetar i Komitetit të
APKE-së për Migracion, Refugjatë dhe Persona të Zhvendosur Brenda Vendit.
Deklarata e Zelenskit u kritikua edhe
nga kreu i opozitës shqiptare, Sali
Berisha (Viçidoll, Shqipëri, 1944- ).
Mosmirënjohja e
Zelenskit ndaj Shqipërisë – Rrallë
shtete në botë e kanë mbështetur Ukrainën sa Shqipëria. Tirana zyrtare e ka
denigruar agresionin rus në shumë forume ndërkombëtare. Më 20 shtator 2023,
kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama (Tiranë,
1964- ), në Organizatën e Kombeve të Bashkuara e mbrojti fuqishëm Ukrainën dhe
dënoi ashpër invadimin rus të këtij vendi. Midis tjerash, ai tha: “Agresioni rus është i pajustifikuar dhe i
paprovokuar.”
* * *
Shqipëria dhe Kosova janë dy shtete të vogla dhe
ekonomikisht jo mjaft të zhvilluara. Duke qenë të tilla, ato nuk duhet të
implikohen gjithaq në konfliktet apo në luftërat e të mëdhenjve. Në raste të
tilla, shqiptarët në shkallë kombi duhet të jenë më të matur dhe më të
përmbajtur.
Shqipëria duhet të tregohet e matur dhe e përmbajtur edhe me
shtetet, anëtare të BE-së apo të NATO-s, të cilat ende nuk e kanë njohur
Kosovën, si Spanja, Rumania, Greqia, Sllovakia dhe Qiproja.
Marrëdhëniet diplomatike me Serbinë, Shqipëria duhet t’i ulë
në shkallë konsulli, kurse çeljen eventuale të njëfarë konsullate serbe në
Shkodër, duhet ta pezullojë sakaq. Nuk çilet zyrë diplomatike për një grusht
serbësh, shumë prej të cilëve as që e dinë se ç’janë.
* * *
Vonimi i krijimit të institucioneve shtetërore në Kosovë, i
Kuvendit, i Qeverisë dhe i Presidencës e vë në dyshim autoritetin e saj në
arenën ndërkombëtare.
Nuk është vështirë të lihet pas dore një shtet që nuk ia del
të ngrihet në shtet. Shqiptarët duhet t’i tregojnë botës se janë popull
historik, popull politik dhe popull shtetformues.
Problemet me të cilat ballafaqohet Shqipëria shkojnë në dëm
të saj po edhe të Kosovës.
* * *
Kryetari i Ukrainës, Volodimir Zelenski (Volodymyr
Zelenskyy, 1978- ) dhe ai i Serbisë, Aleksandar
Vuçiq, brenda më pak se një muaji takohen dy herë: në samitin Evropa
Juglindore – Ukraina, të mbajtur në Kiev në korrik 2026 dhe takimi në Beograd i
datës 8 gusht 2026. Kjo ishte vizita e
parë e Zelenskit në Beograd, që nga fillimi i invadimit të Rusisë në vitin
2022. Zelenski ndodhet në atë funksion që nga vitit 2019.
Ndonëse kandidate për anëtarësim në BE, Serbia krahas
Bjellorusisë, është i vetmi vend evropian që nuk i ka vënë sanksione Rusisë për
sulmin ndaj Ukrainës. Në këtë pikëpamje, politika serbe nuk është në përputhje me
politikën e jashtme të BE_së.
Sipas pohimeve të shërbimeve
sekrete ruse, lloje të caktuara armësh
dhe municioni të eksportuara nga Serbia, kanë përfunduar në duart e ushtrisë
ukrainase.
Në korrik të vitit në vazhdim,
Vuçiqi ishte i pranishëm në samitin “Evropa Juglindore – Ukraina”. Ai nuk e
nënshkroi deklaratën e përbashkët me të cilën kërkohej forcimi i çdo lloj
trysnie ndaj Rusisë. Para kësaj, erdhi për vizitë në Beograd kryetari i Kuvendit të Ukrainës, Ruslan Stefançuk (Ruslan Stefanchuk,
1975- ). Vizita e tij në Beograd ngjalli reagimin e ashpër të Rusisë.
Kur vijnë në Beograd zyrtarë
shtetërorë të lartë, në rrugët nëpër të cilat kalojnë ata, një ditë më parë
varen flamujt e tyre. Këtë herë, në rrugët nëpër të cilat kaloi Zelenski, nuk
kishte flamurë ukrainas. Beogradi nuk dëshiron të prishet me Rusinë. Ri në dy
karrige. As mediumet pro-qeveritare të Serbisë nuk dhanë shumë lajme për këtë
vizitë. Zyrtarët e lartë që vijnë për vizitë në Beograd, në aeroport rëndom i
pret Vuçiqi. Zelenskin e priti ministrja e energjetikës. Pra, jo Vuçiqi. Kur e
vizitoi Serbinë Vladimir Putini (1952-
), ai u prit me nderimet më të larta.
Sipas Vuçiqit, ai dhe mysafiri i
tij do të bisedojnë për rrugën evropiane të Ukrainës dhe të Serbisë,. Në takim
do të flitet edhe për çështje dypalëshe (bilaterale) si dhe për bashkëpunimin energjetik. Lidhur me
sanksionet ndaj Rusisë, ai tha: “Serbia e
ka përcaktuar politikën e vet pothuajse para pesë vjetëve.” Me fjalë të
tjera, Serbia nuk ka ndërmend t’i vendosë sanksione Rusisë.
Në Twitter, Zelenski shkruan: “Ukraina është e gatshme të punojë në mënyrë
konstruktive në dobi të të dyja palëve, kundrejt respektimit të ndërsjellë.
Do të bisedojmë për zgjerimin e lidhjeve
ekonomike midis vendeve tona, për marrëdhëniet me BE-në, për lëmenjtë e tjerë
që mund të jenë në dobi të popujve tanë si dhe për çështjet e sigurisë.”
Mund të kenë biseduar edhe për
bashkëpunimin në lëmin e industrisë mbrojtëse. Çështje të caktuara për të cilat
mund të kenë folur dy kryetarët, nuk bëhen shpalosen për publikun.
Që nga fillimi i invadimit rus,
nëpërmjet shteteve të treta, Serbia ka eksportuar në Ukrainë armë dhe municion. Ky lloj i tregtisë ka zgjatur deri
në vitin 2025.
Serbia dhe Ukraina theksojnë se
e respektojnë integritetin territorial të ndërsjellë ngase Kievi nuk e ka
njohur Kosovën, kurse Beogradi aneksimin rus të Krimesë në vitin 2014 dhe të
katër rajoneve të tjera të Ukrainës të pushtuara nga Rusia.
Serbia në njërën anë e çon mirë
me Rusinë, në anën tjetër, ka tre vjet që i ndihmon Ukrainës. Pra, Serbia rri
në dy karrige!
Dy kryetarët e lartpërmendur
janë takuar disa herë nëpër samitet e shteteve të ndryshme evropiane. Vuçiqi
ishte për vizitë në Ukrainë në qershor të vitit 2025, një muaj pasi mori pjesë
në Paradën ushtarake në Moskë. Udhëheqjes ukrainase, Vuçiqi u ofroi ndihmë për
rimëkëmbjen e rajoneve të goditura nga lufta. Ai thotë: “Me ardhjen në Odesë, Serbia nuk e ka tradhtuar Rusinë.”
Në maj të vitit 2014, Zonja e
Parë e Ukrainës Olena Zelenska (1978-
) e vizitoi Beogradin, bashkë me shefin e atëhershëm të diplomacisë, Dmitri Kuleba (Dmytro Kuleba, 1981- ). Kryetarja
e Kuvendit të Serbisë Ana Bërnabiq (1975-
) u takua me Zelenskin në Kiev në nëntor të vitit 2025, ndërsa në vitin 2026 u
takua me kryetarin e Kuvendit të Ukrainës, Ruslan
Stefançuk (1975- ). Që prej
invadimit rus të Ukrainës, Zelenski shpesh është takuar me liderët evropianë.
Ai mban kontakte edhe me shtetet që janë
të afërta me Rusinë, si Armenia, Azerbajxhani dhe Sllovakia.
Të Tjera
