Editorial

Xhelal Zejneli: Ndre Mjeda

Xhelal Zejneli: Fjalimi i Hygosë në funeralin e Balzakut

Më 18 gusht të viti 1850 vdiq në moshën 51-vjeçare shkrimtari francez Onore dë Balzak (Honoré de Balzac). Fjalimin e varrimit e mbajti Viktor Hygo (Victor Hugo, 1802-1885). Fjalimi i Hygos ishte tronditës. Ai tha se Balzaku ka qenë pjesë e brezit të fuqishëm të shkrimtarëve të shekullit XIX dhe se emri i tij do të mbetet...

Xhelal Zejneli: Adem Demaçi – metaforë e qëndresës

Më 26 korrik 2018, në orën 17 e 50 minuta ndërroi jetë shkrimtari, publicisti dhe veprimtari i çështjes shqiptare – Adem Demaçi. Lindi në Prishtinë në vitin 1936. Prindër të tij janë nëna Nazife dhe babai Zeqiri. Shkollën e Lartë Pedagogjike e kreu në Shkup. Vijoi studimet për shkenca juridike në Prishtinë. Studio letërsinë...

Xhelal Zejneli: Politika nuk është punë diletantësh

Temat politike duhet dalluar prej temave partiake apo ndërpartiake. Në botën shqiptare ka një numër të madh partish politike. Numër të madh partish në Shqipëri, në Kosovë, në Kosovën lindore (Preshevë, Bujanoc, Medvegjë), në Maqedoni, në Mal të Zi. Parti ke edhe në radhët e çamëve. Duhet dalluar animin...

Xhelal Zejneli: 101-vjetori i lindjes së Martin Camajt

Martin Camaj lindi në Temalit të Dukagjinit, në Alpet e veriut më 13 ose 21 korrik të vitit 1925. Vdiq në Munih, më 12 mars 1992. Është shkrimtar, gjuhëtar dhe filolog. Ka qenë i treti prej shtatë fëmijëve të Kolë Camës dhe Terezës. Prindërit ishin nga Shllaku. Më 1935 u vendos në Shkodër ku ndoqi shkollimin në Kolegjin Saverian...

Xhelal Zejneli: Deklarata e ministres serbe për dëbimin e shqiptarëve nga Kosova, dëshmi se Beogradi nuk ka hequr dorë nga politika serbomadhe

Snezhana Paunoviq (Pejë, 1975- ) është ekonomiste, nënkryetare e Partisë Socialiste të Serbisë, deputete dhe nënkryetare e Kuvendit të Serbisë. Në televizionin e sipërthënë ajo ka deklaruar: “Po të isha Milosheviq, Kosovën do ta kisha pastruar etnikisht”. Në frymën e shqipes, deklarata e saj lexohet kësisoj: “Po të kisha qenë në pozitën e Milosheviqit...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe vlerat që i mbrojnë

Shqiptarët - Dënojnë ideologjinë totalitare dhe staliniste; - Dënojnë bolshevizmin dhe stalinizmin; - Nuk e mbështesin sistemin dhe regjimin e pas Luftës së Dytë Botërore dhe distancohen prej tij; - Janë kundër qeverisjes autoritare, autokrate, tiranisë dhe despotizmit; - Janë kundër sistemit monist; - Mbështesin pluralizmin politik dhe demokracinë parlamentare...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët - Lidhjet e hershme me Perëndimin

Shqiptarët janë ndër popujt më të vjetër të gadishullit ilirik. Janë bijë të ilirëve, ndërsa shqipja – bijë e ilirishtes. Shqipja është ndër gjuhët më të vjetra të gadishullit.Prej shekullit V deri në shekullin III para erës sonë, ilirët ngritën shtetet e tyre përgjatë Adriatikut, derisa ranë pre e pushtimit romak...

Xhelal Zejneli: Përmendjet më të hershme të shqiptarëve dhe të shqipes

Në analet e historisë së dokumentuar, shqiptarët kanë hyrë në gjysmën e dytë të shekullit XI. Në “Historinë” e tij të shkruar më 1079-1080, historiani bizantin Mihaelis Ataliates (Michaelis Attaleiates, rreth vitit 1020 – pas vitit 1085)* qe i pari që përmendi se Albanoi kishin marrë pjesë në një kryengritje kundër...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe gjeopolitika

Rusia, Turqia dhe Kina kanë pretendime gjeopolitike në rajonin e Ballkanit. Këto tre shtete duan të arrijnë interesa gjeostrategjikë në rajonin e Evropës Juglindore. Pretendimet e tyre të përkujtojnë kohën e luftës së ftohtë midis Perëndimit dhe Lindjes. Moska, Ankaraja dhe Pekini synojnë të krijojnë zonat e veta të interesit dhe sferat e veta të ndikimit...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe Amerika

Më 4 korrik 1776 u shpall pavarësia e ShBA-së. Me Dokumentin e Pavarësisë - të ratifikuar - 13 kolonitë e Amerikës së Veriut shpallën pavarësinë nga Britania e Madhe. I pari president, në vitet 1789-1797, ishte Xhorxh Uashingtoni (George Washington, 1732-1799)...

Xhelal Zejneli: Njohja ndërkombëtare e Kosovës

Më 17 shkurt 2008, në një seancë të jashtëzakonshme ceremoniale të Parlamentit, Kosova e shpalli pavarësinë e saj. Për deklaratën e pavarësisë votuan të 109 përfaqësuesit e pranishëm. Po atë mbrëmje, qeveria e Serbisë mori vendim për anulimin e asaj deklarate si një "akt i paligjshëm i institucioneve të përkohshme në...

Xhelal Zejneli: Asnjë universitet shqiptar nuk është përfshirë në listën e 1.000 më të mirëve në botë

Në listën e 1.000 universiteteve më të mira të botës, të renditura sipas rangimit të Shangait për vitin 2025 nuk figuron asnjë universitet i botës shqiptare. Përse?! Arsimi universitar është një prej hallkave të zinxhirit të sistemit të arsimit. Hallka të këtij vargu janë: arsimi parashkollor, arsimi fillor, arsimi i mesëm – gjimnazet, arsimi i mesëm profesional, arsimi i lartë...

Xhelal Zejneli: Akademia e Shkencave dhe kriza politike, sociale dhe morale

Akademitë e shkencave janë institucione më të larta shkencore dhe artistike kombëtare që i tubojnë intelektualët kryesorë. Detyra kryesore të tyre janë nxitja, organizimi dhe zbatimi i kërkimeve shkencore, nxitja e zhvillimit të arteve, kujdesi për ruajtjen e trashëgimisë kulturore dhe dhënia e këshillave strategjike organeve shtetërore...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe orientimi strategjik

Më 9 gusht 2019 mediumet shqiptare njoftuan se më 15 korrik të vitit në vazhdim është zhvilluar ceremonia e vendosjes së një pllake përkujtimore në një nga zonat e parkut të liqenit artificial të Tiranës. Kjo pllakë përkujtimore apo ky memorial përmban emrat e 251 të rënëve gjatë tentativës së grushtit të shtetit në Turqi që ndodhi në 15 korrik 2016. Ceremonia e vendosjes së kësaj pllake është realizuar me...

Xhelal Zejneli: Interesi meskin dhe idealizmi kombëtar

Shumë krijues bashkëkohorë kanë shkruar për historinë shqiptare të dhimbshme dhe të përsëritur. Kanë shpalosur mungesën e substancës së formuar të qenies. Në këtë kuadër, në vizionin e tyre, as e ardhmja nuk është shpresëdhënëse. Ky vizion i tyre tingëllon aktual edhe sot, në sistemin pluralist të hapësirave shqiptare, si dhe në Kosovën e lirë, demokratike dhe të pavarur. Në këto tridhjetë vitet e pluralizmit...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët nuk duhet të lejojnë përmbysjen e sistemit të vlerave

- Shqiptarët janë pasardhës të ilirëve dhe janë një ndër popujt më të lashtë të gadishullit; - Gjuha shqipe është bijë e ilirishtes dhe është një ndër gjuhët më të vjetra të Evropës; - Shqipja i takon familjes së gjuhëve indoevropiane (indogjermane) dhe është gjuhë e veçantë, d.m.th. nuk ka motër. Të tilla janë edhe greqishtja dhe armenishtja...

Xhelal Zejneli: Politikanët e papërgjegjshëm dhe oportunizmi i inteligjencies shqiptare

Vrasje, plagosje, vetëvrasje, vjedhje, rrëmbime, reketime, korrupsion, mitë, ryshfet, shantazhe, imoralitet, shkurorëzime apo ndarje bashkëshortësh, divorce, jetimore, probleme sociale, probleme ekonomike, papunësi, shpërngulje masive, lënia e fshatrave, mungesë rrugësh dhe infrastrukture nëpër fshatra, lënia e bujqësisë, lënia e blegtorisë, shndërrimi i tokave pjellore në djerrina...

Xhelal Zejneli: Ballkani dhe kundërthëniet e fuqive të mëdha

Gadishulli i Ballkanit - Në literaturën kroate thuhet se fjala turke ballkan ka  kuptimin e vargmaleve pyjore. Në lashtësi, një kodër në Evropën jugore është quajtur Haemus e që lexohet Hemus. Bullgarët e kanë quajtur Stara planina (Mali i Vjetër). Më vonë, me këtë emër është quajtur i tërë gadishulli...

Xhelal Zejneli: Lufta hibride

Lufta hibride ose lufta speciale është një strategji ushtarake që mund të përfshijë elementë të luftës konvencionale, kërcënimin e forcës ushtarake, terrorizmin, aktivitetet paraushtarake, operacionet informative, luftën ekonomike dhe luftën kibernetike. Edhe pse metodat e luftës hibride, të tilla si propaganda...

Xhelal Zejneli: Quo vadis, Maqedonia?!

Që nga viti 1990 e këndej, Maqedonia ka qenë një vend me numër tejet të madh incidentesh. Pothuajse s’ka pasur vit të ketë kaluar pa incidente. Incidentet në Maqedoni janë përshkuar nga dhuna, nga ndërhyrjet policore dhe nga ndërhyrjet e njësive speciale të forcave “të rendit”. Shumë incidente kanë përfunduar me rrahje...

Xhelal Zejneli: Robert Elsie – njeriu që ia solli botës Shqipërinë

Robert Elsie (Vancouver, Kanada, 29.06.1950 – Berlin, 02.10.2017). Studioi filologjinë klasike dhe gjuhësinë në Universitetin e Kolumbisë Britanike (University of British Columbia). Diplomoi në vitin 1972. Po atë vit erdhi në Evropë me një bursë studimesh. I vazhdoi studimet e larta në Universitetin e Lirë të Berlinit...

Xhelal Zejneli: Defensiva e faktorit politik shqiptar në Maqedoni

Strategjia e Gruevskit është të shkaktojë defensivën e politikës shqiptare. Pra, në një anë i kemi kërkesat e faktorit politik shqiptar, në anën tjetër i kemi vendimet nacionaliste maqedonase, me përmbajtje antishqiptare. Faktori politik shqiptar, i ballafaquar me vendimet nacionaliste të VMRO-së, tanimë ndodhet në dy fronte...

Xhelal Zejneli: Statusi politik dhe juridik i shqiptarëve në Maqedoni

Një kastë politike që e ka mendjen në kolltukë, me qëllim pasurimi personal apo të grupit dhe të koniunkturës, e lë popullin e vet larg lirisë. Një popull që e voton partinë, qoftë edhe atë që vjedh, vetëm për një vend pune, ai popull është larg lirisë. Sot e kësaj dite shumë shqiptarë nuk e dinë në janë shqiptarët në Maqedoni...

Xhelal Zejneli: Shqiptarët dhe rrethimi tragjik i tyre

Shqiptarët janë ndër popujt e rrallë në botë, në mos të vetmit që janë të ndarë në gjashtë copa: Shqipëri, Kosovë, Kosovë lindore (Preshevë, Bujanoc, Medvegjë), Maqedoni, Mal i Zi dhe Çamëri. Kosova lindore (Preshevë, Bujanoc, Medvegjë) ndodhet nën administrimin e Serbisë. Shqiptarët kanë diasporë të madhe...

Xhelal Zejneli: Opera “Mrika” – Gur themeli i artit skenik shqiptar

Opera shqiptare “Mrika” e kompozitorit Prenk Jakova (1917--1969), me libret të poetit Llazar Siliqi (Shkodër, 1924 – 2001), u shfaq në 1 dhjetor 1958 në Teatrin Migjeni të Shkodrës. Ishte operë në katër akte. U vu në skenë nga regjisori dhe dramaturgu shkodran Andrea Skanjeti (Shkodër, 1906 - Shkodër, 1992). Bazë...

Xhelal Zejneli: Çështja shqiptare në Maqedoni – Ridefinimi i Maqedonisë

Në Jugosllavinë e Versajës, shqiptarët nuk njiheshin si komb. Politika kolonialiste e Beogradit dhe e Shkupit, mbi shqiptarët në Maqedoni vazhdoi edhe pas vitit 1945, përkundër demagogjisë politike dhe ideologjike të LKJ-së (Lidhjes së Komunistëve të Jugosllavisë), e cila thoshte se ndërton politikën e...

Xhelal Zejneli: Nuk është shkollë, shkolla

Në të cilën, gjatë çdo pushimi, hyjnë në zyrën e arsimtarëve pesë-gjashtë nxënës për të parë orarin e mësimeve, për të pyetur në ‘humbin’ diçka dhe për të bërë zëvendësimin e orëve apo bashkimin e klasave...

Xhelal Zejneli: Rasti i Kumanovës

Tragjedia e Kumanovës është akt i dhimbshëm për shqiptarët kudo që janë. Faktori politik shqiptar në Maqedoni si dhe autoritetet e Kosovës, brenda këtyre 11 vjetëve nuk kanë bërë asgjë për t’u ndihmuar viktimave të tragjedisë së lartpërmendur. Bashkimi Demokratik për Integrim, derisa ishte në qeveri, lidhur me të dënuarit e...

Xhelal Zejneli: 'Hamleti' - Shekspir

"Tragjedia Hamleti, Princ i Danimarkës" (The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark) është një tragjedi epike e Shekspirit. Shkurtimisht njihet me emrin “Hamleti.” Është shkruar rreth viteve 1599-1601. Trajton hakmarrjen, çmendurinë dhe ekzistencën njerëzore. Princi Hamlet kërkon të vërtetën për vrasjen ...

Xhelal Zejneli: Shqipëria është vend demokratik dhe jo tiranik

Më 27 prill të vitit 2026, në Gjykatën e Posaçme Kundër Korrupsionit (GJKKO) në Tiranë, u paraqit Ilir Meta. Ish-presidenti i cili gati dy vjet ndodhet në paraburgim, u shfaq dukshëm i dobësuar dhe me shenja lodhjeje...

1 2 3 4 5
Në Fokus