Milazim Zeqiraj: Nevoja për bashkëpunim politik dhe sfidat që e presin Kosovën pas zgjedhjeve

Nevoja për bashkëpunim politik dhe sfidat që e presin Kosovën pas zgjedhjeve

Në një demokraci funksionale, krijimi i institucioneve shtetërore është përgjegjësi e partisë fituese, e cila përmes dialogut dhe marrëveshjeve politike me opozitën duhet të sigurojë formimin e institucioneve dhe stabilitetin e vendit.

Gjatë fushatës zgjedhore në Kosovë, shumica e partive politike janë deklaruar në favor të bashkëpunimit për krijimin e institucioneve stabile. Ndërkaq, LVV ka shprehur bindjen se mund t’i krijojë vetë institucionet, pa theksuar nevojën për partnerë politikë. Kjo ngre pyetjen se pse kjo parti është kaq e sigurt për një fitore të tillë dhe nëse kjo bindje mbështetet vetëm në mbështetjen elektorale apo edhe në faktorë të tjerë politikë.

Ka qytetarë që shprehin dyshime se avantazhi i saj lidhet me përdorimin e resurseve shtetërore dhe me mbështetjen e forcave të majta në Evropë. Megjithatë, këto mbeten vlerësime politike që kërkojnë argumentim dhe fakte për t’u mbështetur.

Votuesit presin që pas zgjedhjeve fituesi dhe opozita të gjejnë rrugë bashkëpunimi për t’i dhënë vendit stabilitet politik, funksionim demokratik dhe siguri institucionale. Fituesi i zgjedhjeve nuk duhet t’i interpretojë institucionet dhe Kushtetutën vetëm në bazë të numrave parlamentarë apo interesit politik të momentit. Ai ka përgjegjësi t’i ndërtojë dhe t’i mbrojë institucionet në frymën kushtetuese, duke respektuar ndarjen e pushteteve dhe sigurinë juridike.

Rëndësia e zgjedhjeve

Këto zgjedhje kanë rëndësi të veçantë, pasi Kosova përballet me presion ndërkombëtar për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit. Në kuadër të kësaj marrëveshjeje, Kosovës i kërkohet të garantojë një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb.

Një çështje tjetër që ngjall debat është Ligji për shtetësinë e Kosovës. Sipas kritikëve, ky ligj është miratuar pa u sqaruar dhe detajizuar mjaftueshëm, duke lënë hapësirë për interpretime dhe shqetësime lidhur me pasojat e tij afatgjata.

Kryeministri Albin Kurti shpesh thirret në parimin e sovranitetit në veri të vendit, por mbetet e paqartë për shumë qytetarë pse në vitin 2023 është pranuar Marrëveshja e Ohrit dhe draft-statuti për Asociacionin, të paraparë në kuadër të planit franko-gjerman. Po ashtu, debatet vazhdojnë edhe për ligjin e shtetësisë, për të cilin kërkohet më shumë transparencë dhe sqarim publik.

Deri më tani, Marrëveshja e Ohrit nuk është zbatuar plotësisht. Megjithatë, ekziston pritja që çështja e zbatimit të saj të rikthehet në qendër të vëmendjes menjëherë pas formimit të institucioneve të reja.

Pavarësisht rëndësisë së saj, gjatë fushatës zgjedhore pothuajse asnjë parti nuk e trajton këtë temë. Kur përmendet, paraqitet si problem dhe si rrezik, por rrallë ofrohen zgjidhje konkrete.

Sot, Kosova gjendet përballë dy sfidave të rëndësishme: zbatimit të Marrëveshjes së Ohrit dhe pasojave afatgjata të Ligjit për shtetësinë. Për këto dy çështje me ndikim strategjik në të ardhmen e vendit, qytetarët presin më shumë qartësi, debat publik dhe qëndrime të përgjegjshme nga të gjitha partitë politike.

Me rëndësi është që pas zgjedhjeve të krijohet një koalicion i gjerë, pasi Kosovën e presin punë të mëdha. Pa koordinim me SHBA-të nuk duhet pranuar asnjë marrëveshje që cenon interesin shtetëror.