Isuf B. Bajrami: Kur drejtësia keqpërdoret si armë kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së
KUR DREJTËSIA KEQPËRDORET SI ARMË KUNDËR ISH-PJESËTARËVE TË UÇK-së
Në
mbrojtje të qytetarëve të Republikës së Kosovës, kundër ndjekjeve të motivuara
politikisht dhe për zbatimin rigoroz të Nenit 3 të INTERPOL-it

Arrestimi
i një qytetari të Republikës së Kosovës mbi bazën e një kërkese të autoriteteve
të Serbisë, veçanërisht kur pretendimet lidhen me periudhën e luftës në Kosovë
dhe me veprimtarinë e pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK),
kërkon një reagim serioz, parimor dhe të bazuar në ligj. Ky reagim nuk është
kundër drejtësisë.
Është
një reagim në mbrojtje të drejtësisë.
Ne
besojmë në përgjegjësinë individuale për çdo krim të provuar dhe në të drejtën
e çdo viktime për drejtësi. Por drejtësia nuk duhet të shndërrohet kurrë në
instrument hakmarrjeje, presioni politik apo vazhdim të konfliktit me mjete
juridike.
Asnjë
qytetar nuk duhet të ndiqet, arrestohet apo trajtohet si fajtor vetëm për shkak
të përkatësisë së tij të pretenduar në një formacion të armatosur, pa një akuzë
konkrete, prova individuale dhe një proces të drejtë e të paanshëm.
1. PËRGJEGJËSIA PENALE
ËSHTË INDIVIDUALE
Një
nga parimet themelore të drejtësisë është se përgjegjësia penale i atribuohet
individit për një veprim konkret.
Pjesëmarrja
e një personi në Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës nuk mund, në vetvete, të
shndërrohet në provë të përgjegjësisë penale për një krim të caktuar.
Nëse
ekziston një akuzë konkrete, ajo duhet të identifikojë veprën e pretenduar,
kohën, vendin, rrethanat dhe përgjegjësinë individuale të personit të akuzuar.
Ajo duhet të mbështetet me prova dhe të shqyrtohet nga një autoritet gjyqësor
kompetent, i pavarur dhe i paanshëm.
Përkatësia
nuk është provë. Historia politike nuk është provë. Statusi i luftëtarit nuk
është provë e fajësisë.
Fajësia
duhet të përcaktohet individualisht dhe në përputhje me ligjin.
Ky
parim është në përputhje edhe me praktikën e vetë INTERPOL-it lidhur me
përpunimin e informacionit në sistemet e tij. Repository of Practice i
INTERPOL-it shpjegon se faktet që mbështesin një kërkesë duhet të përputhen me
akuzat dhe të krijojnë një lidhje konkrete ndërmjet sjelljes së pretenduar dhe
individit. Një përshkrim i përgjithshëm i një krimi, i shoqëruar vetëm me
pretendimin e përgjithshëm se një individ ka qenë "i përfshirë", nuk
është i mjaftueshëm; duhet të përcaktohet roli ose veprimtaria konkrete e
individit në informacionin e paraqitur.¹
2. NENI 3 I INTERPOL-it
NUK ËSHTË THJESHT NJË DEKORACION JURIDIK
Vëmendje
e veçantë duhet t'i kushtohet Nenit 3 të Kushtetutës së Organizatës
Ndërkombëtare të Policisë Kriminale – INTERPOL. Neni 3 përcakton:
"Është
rreptësisht e ndaluar që Organizata të ndërmarrë çfarëdo ndërhyrjeje ose
veprimtarie me karakter politik, ushtarak, fetar ose racor."
Kjo
nuk është një dispozitë simbolike. Është një kufizim themelor mbi veprimtarinë
e INTERPOL-it.
INTERPOL-i
e përcakton neutralitetin si një nga parimet që udhëheqin veprimtarinë e tij të
bashkëpunimit policor ndërkombëtar. Kuadri i tij juridik e ndalon shprehimisht
Organizatën të ndërmarrë ndërhyrje ose veprimtari me karakter politik,
ushtarak, fetar ose racor.²
INTERPOL-i
shpjegon gjithashtu se kërkesat për Njoftime dhe Diffusions shqyrtohen për
pajtueshmëri me Kushtetutën e tij, Rregullat për Përpunimin e të Dhënave,
rezolutat e Asamblesë së Përgjithshme dhe Repository of Practice për Nenet 2
dhe 3. Kërkesat që nuk përputhen me Nenin 3 mund të refuzohen.³
Prandaj,
kur një kërkesë për bashkëpunim policor ndërkombëtar lidhet me ngjarje që
burojnë nga një konflikt i armatosur dhe përfshin individë të lidhur me një
organizatë politike ose ushtarake, duhet të shtrohet një pyetje themelore:
A
kemi të bëjmë me ndjekjen penale të një vepre të zakonshme, konkrete dhe
individuale, apo ekziston rreziku që mekanizmat e bashkëpunimit policor
ndërkombëtar të përdoren për qëllime politike ose ushtarake?
Kjo
pyetje nuk mund të anashkalohet.
3. NENI 3 DUHET TË
VLERËSOHET MBI BAZËN E REALITETIT TË ÇËSHTJES, JO VETËM TË ETIKETËS JURIDIKE
Një
çështje nuk mund të karakterizohet automatikisht si çështje e zakonshme penale
vetëm sepse kërkesa paraqitet formalisht duke përdorur terminologji të së
drejtës penale. Praktika e vetë INTERPOL-it kërkon një vlerësim thelbësor të
rrethanave të çështjes.
Repository
of Practice shpjegon se çështjet që përfshijnë aspekte ushtarake kërkojnë një
analizë rast pas rasti. Ai dallon disa situata, përfshirë veprat thjesht
ushtarake, përfshirjen e gjykatave ushtarake, krimet e zakonshme të kryera në
një kontekst ushtarak, aktet e kryera gjatë një konflikti të armatosur dhe
krimet ndërkombëtare që përmbajnë elemente ushtarake.?
Ky
dallim është thelbësor.
Fakti
që një vepër e pretenduar ka ndodhur gjatë një konflikti të armatosur nuk do të
thotë, në vetvete, se çështja është automatikisht me karakter ushtarak sipas
Nenit 3.
Në
të njëjtën kohë, ekzistenca e një etikete të zakonshme penale nuk e eliminon
detyrimin për të shqyrtuar kontekstin ushtarak dhe politik të çështjes.
Prandaj,
pyetja e duhur është:
Cila
është natyra reale e çështjes, cilat janë faktet konkrete dhe a mbizotërojnë
elementet politike ose ushtarake mbi karakterin penal të zakonshëm të sjelljes
së pretenduar?
Ky
vlerësim duhet të bëhet mbi bazën e fakteve të çështjes individuale.
4. LUFTA NË KOSOVË NUK
DUHET TË SHNDËRROHET NË BAZË PËR PËRGJEGJËSI KOLEKTIVE
Lufta
në Kosovë ishte një konflikt i armatosur dhe pretendimet që lidhen me atë
periudhë duhet të trajtohen në përputhje me të drejtën ndërkombëtare të
zbatueshme dhe standardet e përshtatshme gjyqësore.
Megjithatë,
edhe kur pretendohet se janë kryer krime gjatë një konflikti të armatosur,
përgjegjësia duhet të përcaktohet mbi bazën e veprimeve konkrete dhe sjelljes
individuale të personit në fjalë.
Nuk
mund të ketë prezumim se një person është penalisht përgjegjës vetëm sepse ka
qenë pjesëtar i UÇK-së.
As
mekanizmi i bashkëpunimit policor ndërkombëtar nuk duhet të përdoret për të krijuar
përgjegjësi kolektive për ish-pjesëtarët e UÇK-së.
Nëse
një person akuzohet për një krim, provat duhet të paraqiten.
Nëse
ekzistojnë prova individuale, ato duhet të shqyrtohen.
Nëse
ekziston përgjegjësi individuale, ajo duhet të përcaktohet përmes një procesi
të ligjshëm dhe të drejtë gjyqësor.
Por
kur një kërkesë mbështetet kryesisht në përkatësinë e një personi në një
formacion të armatosur, ekziston bazë legjitime për të kërkuar një shqyrtim të
plotë të bazës faktike, qëllimit dhe karakterit të kërkesës.
Çështja
nuk është nëse krimet e kryera gjatë një konflikti duhet të hetohen.
Ato
duhet të hetohen.
Çështja
është nëse individi po ndiqet mbi bazën e provave konkrete për veprime
konkrete, apo nëse përkatësia e tij historike po përdoret si zëvendësim për
provat.
5. KËRKESA DUHET TË
DEMONSTROJË BAZËN KONKRETE PENALE TË PRETENDIMEVE
Nëse
autoritetet serbe pretendojnë se një qytetar i Kosovës dyshohet për një vepër
penale konkrete, kërkesa duhet të identifikojë dhe të mbështesë, në masën e
kërkuar nga kuadri juridik i zbatueshëm: veprën e pretenduar; kur dhe ku
pretendohet se ka ndodhur; veprimin konkret që i atribuohet individit; provat
që e lidhin individin me atë veprim; rrethanat faktike që mbështesin
pretendimin; dhe bazën ligjore mbi të cilën kërkohet bashkëpunimi ndërkombëtar.
Një
formulim i përgjithshëm që e lidh një individ me UÇK-në ose me luftën në Kosovë
nuk është, në vetvete, zëvendësim për provat individuale. Drejtësia kërkon
prova individuale, jo etiketime kolektive.
Kjo
është në përputhje me praktikën e vetë INTERPOL-it, e cila kërkon që faktet që
mbështesin një kërkesë të krijojnë një lidhje konkrete ndërmjet individit dhe
sjelljes së pretenduar kriminale.¹
Vetëm
ekzistenca e një lidhjeje historike, politike, ushtarake ose organizative nuk
mund të përcaktojë automatikisht përgjegjësinë penale personale.
6. EKZISTENCA E NJË RED
NOTICE NUK PËRCAKTON FAJËSINË
Për
hir të saktësisë juridike, duhet bërë një dallim i rëndësishëm lidhur me Red
Notices të INTERPOL-it.
Një
Red Notice është një kërkesë drejtuar autoriteteve ligjzbatuese në mbarë botën
për lokalizimin dhe arrestimin e përkohshëm të një personi në pritje të
ekstradimit, dorëzimit ose një procedure të ngjashme ligjore. Ajo bazohet në
një urdhër arresti ose vendim gjyqësor të lëshuar nga autoritetet gjyqësore të
shtetit kërkues. Shtetet anëtare zbatojnë ligjet e tyre kur vendosin nëse
personi duhet të arrestohet.
Më
e rëndësishmja:
**Një
Red Notice nuk është urdhër-arrest ndërkombëtar.**?
Personi
kërkohet nga shteti kërkues ose tribunali ndërkombëtar, dhe jo nga vetë
INTERPOL-i.
INTERPOL-i
nuk mund ta detyrojë një shtet anëtar të arrestojë një person që është subjekt
i një Red Notice.
Secili
shtet vendos se çfarë efekti juridik i jep një Red Notice dhe nëse autoritetet
e tij kombëtare kanë bazën ligjore për të kryer arrestimin.?
Prandaj,
ekzistenca e një Red Notice nuk duhet të paraqitet si një përcaktim gjyqësor
ndërkombëtar i fajësisë.
INTERPOL-i
është mekanizëm për bashkëpunim policor ndërkombëtar.
Nuk
është gjykatë penale dhe nuk përcakton fajësinë penale.
7. TË DREJTAT THEMELORE
NUK ZHDUKEN PËR SHKAK TË NJË KËRKESE NDËRKOMBËTARE
Çdo
person i ndaluar i ruan të drejtat e tij themelore. Neni 5 i Konventës
Evropiane për të Drejtat e Njeriut mbron të drejtën për liri dhe siguri dhe
përcakton rrethanat në të cilat privimi nga liria mund të jetë i ligjshëm. Ai
garanton gjithashtu të drejtën e personit të ndaluar që ligjshmëria e ndalimit
të tij të shqyrtohet me shpejtësi nga një gjykatë.?
Neni
6 garanton të drejtën për një proces të drejtë dhe publik, brenda një afati të
arsyeshëm, nga një gjykatë e pavarur dhe e paanshme, e themeluar me ligj. Ai
gjithashtu përcakton se çdo person i akuzuar për një vepër penale prezumohet i
pafajshëm derisa fajësia e tij të provohet sipas ligjit.?
Këto
garanci janë veçanërisht të rëndësishme në procedurat që mund të çojnë në
ekstradim ose forma të tjera të transferimit ndërkombëtar.
Prandaj,
një qytetar i Kosovës nuk duhet të trajtohet thjesht si objekt i një kërkese të
huaj.
Ai
duhet të trajtohet si person që gëzon të drejta themelore.
Çdo
vendim lidhur me arrestimin, ndalimin, ekstradimin ose dorëzimin duhet t'u
nënshtrohet garancive juridike dhe kontrollit gjyqësor të kërkuar nga
juridiksioni përkatës dhe standardet ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.
8. KUNDËR PËRDORIMIT TË
DREJTËSISË SI MJET HAKMARRJEJE
Ne
kundërshtojmë çdo përpjekje për ta përdorur drejtësinë si vazhdim të konfliktit
politik dhe ushtarak të së kaluarës.
Nëse
janë kryer krime, ato duhet të hetohen.
Nëse
ekzistojnë prova, ato duhet të paraqiten.
Nëse
ekziston përgjegjësi individuale, ajo duhet të përcaktohet nga një autoritet
gjyqësor i pavarur dhe i paanshëm.
Por
drejtësia nuk mund të përdoret si armë për të ndjekur njerëzit për shkak të
identitetit të tyre, përkatësisë politike, rolit historik ose përkatësisë së
pretenduar në një organizatë të armatosur.
I
njëjti parim duhet të zbatohet pavarësisht nga identiteti i të akuzuarit apo
shteti që paraqet kërkesën.
Ne
nuk pretendojmë se çdo kërkesë e paraqitur nga Serbia është automatikisht
politike.
Një
pretendim i tillë do të ishte vetë një përgjithësim i pajustifikuar.
Megjithatë,
këmbëngulim se asnjë kërkesë nuk duhet të konsiderohet automatikisht e ligjshme
vetëm sepse vjen nga një autoritet shtetëror.
Kërkesa
duhet të shqyrtohet mbi bazën e fakteve, provave, qëllimit, bazës ligjore dhe
rrethanave të përgjithshme të çështjes.
Çdo
indikacion se mekanizmat e bashkëpunimit policor ndërkombëtar po përdoren për
hakmarrje politike duhet, për këtë arsye, t'i nënshtrohet një shqyrtimi serioz
dhe rigoroz juridik.
9. KËRKESA JONË DREJTUAR
INTERPOL-it
I
bëjmë thirrje INTERPOL-it që të sigurojë se çdo kërkesë e paraqitur nga
autoritetet serbe kundër qytetarëve të Kosovës, kur pretendimet lidhen me
periudhën e luftës në Kosovë, të shqyrtohet individualisht, në mënyrë të
paanshme, gjithëpërfshirëse dhe në përputhje me Kushtetutën e INTERPOL-it dhe
rregullat e zbatueshme.
Kërkojmë
veçanërisht vlerësimin e:
a)
nëse ekziston një akuzë penale konkrete dhe individuale;
b)
nëse ekzistojnë informacione dhe prova konkrete që e lidhin individin me
sjelljen e pretenduar;
c)
nëse faktet e paraqitura përputhen me akuzat;
d)
nëse kërkesa përmban elemente politike ose ushtarake;
e)
nëse elementet politike ose ushtarake mbizotërojnë mbi karakterin penal të
zakonshëm të sjelljes së pretenduar;
f)
nëse kërkesa është në përputhje me Nenin 3 të Kushtetutës së INTERPOL-it;
g)
nëse përpunimi i informacionit përkatës është në përputhje me Rregullat e
INTERPOL-it për Përpunimin e të Dhënave;
h)
nëse rrethanat individuale dhe konteksti i çështjes janë shqyrtuar në mënyrë të
mjaftueshme;
i)
dhe nëse të drejtat themelore të personit në fjalë po respektohen.
INTERPOL-i
deklaron se kërkesat për Notices dhe Diffusions i nënshtrohen shqyrtimit
juridik dhe të pajtueshmërisë nga Notices and Diffusions Task Force. Ky
shqyrtim bazohet në Kushtetutën e INTERPOL-it, Rregullat për Përpunimin e të
Dhënave, rezolutat përkatëse të Asamblesë së Përgjithshme dhe Repository of
Practice për Nenet 2 dhe 3.³
INTERPOL-i
gjithashtu deklaron se, kur një Notice ose Diffusion refuzohet për shkak të
mospërputhjes me Nenin 2(1) ose Nenin 3, bashkëpunimi i mëtejshëm përmes
INTERPOL-it nuk lejohet për atë çështje.³
Prandaj,
kërkojmë që këto standarde të zbatohen me rigorozitet, në mënyrë të
njëtrajtshme dhe pa standarde të dyfishta.
10. THIRRJE PËR SHTETET
QË PRANOJNË KËRRESA TË TILLA
U
bëjmë thirrje autoriteteve të çdo shteti ku një qytetar i Kosovës mund të
arrestohet mbi bazën e një kërkese të Serbisë:
Mos
veproni automatikisht.
Shqyrtoni
bazën ligjore.
Shqyrtoni
provat.
Shqyrtoni
natyrën e akuzës.
Shqyrtoni
lidhjen konkrete ndërmjet individit dhe veprës së pretenduar.
Shqyrtoni
rrethanat në të cilat ka ndodhur sjellja e pretenduar.
Shqyrtoni
kontekstin më të gjerë, kur është relevant.
Shqyrtoni
nëse ekzistojnë elemente politike ose ushtarake.
Shqyrtoni
të drejtat themelore të individit.
Dhe,
mbi të gjitha, shqyrtoni nëse mekanizmat e bashkëpunimit ndërkombëtar po
përdoren në përputhje me sundimin e ligjit dhe parimet që udhëheqin
INTERPOL-in.
Një
shtet që respekton sundimin e ligjit nuk duhet të veprojë thjesht si zbatues
mekanik i një kërkese të huaj.
Ai
duhet të zbatojë garancitë e veta ligjore, të sigurojë kontrollin gjyqësor të
kërkuar nga ligji i tij i brendshëm dhe të garantojë se çdo privim i lirisë ose
procedurë ekstradimi është në përputhje me standardet e zbatueshme juridike dhe
të të drejtave të njeriut.
11. PARIMI YNË:
DREJTËSI PËR VIKTIMAT
DHE DREJTËSI PËR TË AKUZUARIT
Mbrojtja
e të drejtave të ish-pjesëtarëve të UÇK-së nuk do të thotë mohim i vuajtjeve të
viktimave. Nuk do të thotë mohim i mundësisë që gjatë luftës mund të jenë kryer
krime.
Nuk
do të thotë kundërshtim i hetimeve legjitime.
Dhe
nuk do të thotë pretendim se ndonjë individ duhet të jetë mbi ligjin.
Përkundrazi.
Çdo
viktimë ka të drejtë në drejtësi.
Çdo
krim i vërtetë duhet të hetohet.
Çdo
autor, pavarësisht identitetit ose përkatësisë së tij, duhet të mbajë
përgjegjësi individuale kur fajësia përcaktohet sipas ligjit.
Por
i njëjti parim kërkon që çdo person i akuzuar të trajtohet si individ dhe jo si
anëtar i një kategorie kolektive.
Drejtësia
duhet të dallojë ndërmjet provës dhe përkatësisë.
Ndërmjet
përgjegjësisë individuale dhe identitetit kolektiv.
Ndërmjet
ndjekjes penale dhe hakmarrjes politike.
Ndërmjet
bashkëpunimit legjitim policor ndërkombëtar dhe keqpërdorimit të mekanizmave
ndërkombëtarë.
Ky
dallim është thelbësor për sundimin e ligjit.
12. PËRFUNDIM
Ne
qëndrojmë në mbrojtje të qytetarëve të Republikës së Kosovës dhe
ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kundër çdo ndjekjeje
arbitrare, diskriminuese ose të motivuar politikisht.
Kjo
mbrojtje nuk do të thotë kundërshtim i drejtësisë.
Përkundrazi.
Ne
kërkojmë më shumë drejtësi, më shumë prova, më shumë paanshmëri dhe respekt më
të madh për të drejtat e njeriut.
Nëse
një qytetar ka kryer një krim, ai person duhet të mbajë përgjegjësi individuale
para ligjit.
Nëse
ekzistojnë prova, ato duhet të shqyrtohen.
Nëse
ekziston përgjegjësi individuale, ajo duhet të përcaktohet përmes një procesi
të drejtë dhe të ligjshëm gjyqësor.
Por
nëse një qytetar ndiqet për shkak të përkatësisë së tij në UÇK, për shkak të
rolit të tij historik në luftën e Kosovës ose për motive politike apo
hakmarrëse, një veprim i tillë nuk mund të pranohet si drejtësi.
Drejtësia
nuk mund të jetë armë.
INTERPOL-i
nuk mund të jetë instrument hakmarrjeje.
Përkatësia
në UÇK nuk mund të përbëjë, në vetvete, provë faji.
Përgjegjësia
penale duhet të jetë individuale.
Provat
duhet të jenë konkrete.
Procesi
duhet të jetë i drejtë.
Ligji
duhet të zbatohet pa motive politike.
Qytetarët
e Kosovës kanë të drejtë në dinjitet, liri, siguri dhe proces të drejtë.
Çdo
mekanizëm ndërkombëtar duhet të funksionojë në shërbim të ligjit dhe drejtësisë
- jo në shërbim të hakmarrjes politike.
Fusnotat
dhe Burimet Juridike
1.
INTERPOL, Repository of Practice on Articles 2 and 3 of the Constitution,
botimi i tretë, nëntor 2024. Repository of Practice i INTERPOL-it shpjegon se,
gjatë vlerësimit të informacionit të paraqitur përmes kanaleve të tij, faktet
që mbështesin kërkesën duhet të përputhen me akuzat dhe të krijojnë një lidhje
konkrete ndërmjet individit dhe sjelljes së pretenduar. Informacioni i
përgjithshëm për një krim dhe një pretendim i përgjithshëm se një individ ka
qenë "i përfshirë" nuk janë të mjaftueshme; duhet të përcaktohet roli
ose veprimtaria konkrete e individit.
2.
Kushtetuta dhe Kuadri Juridik i INTERPOL-it. Neni 3 i Kushtetutës së
INTERPOL-it përcakton: "Është rreptësisht e ndaluar që Organizata të
ndërmarrë çfarëdo ndërhyrjeje ose veprimtarie me karakter politik, ushtarak,
fetar ose racor." Kuadri juridik i INTERPOL-it përfshin Kushtetutën dhe
instrumentet përkatëse juridike.
3.
INTERPOL, Compliance and Review. INTERPOL-i deklaron se Notices and Diffusions
Task Force kryen shqyrtime të pajtueshmërisë ligjore dhe cilësore të kërkesave
të pranuara. Shqyrtimi bazohet në Kushtetutën e INTERPOL-it, Rregullat për
Përpunimin e të Dhënave, rezolutat e Asamblesë së Përgjithshme dhe Repository
of Practice për Nenet 2 dhe 3. INTERPOL-i deklaron gjithashtu se, kur një
Notice ose Diffusion refuzohet për shkak të mospërputhjes me Nenin 2(1) ose
Nenin 3, bashkëpunimi i mëtejshëm përmes INTERPOL-it nuk lejohet për atë
çështje.
4.
INTERPOL, Repository of Practice – Military Aspects. Repository of Practice
përmban një pjesë të posaçme mbi "Military aspects". Ai përcakton se
Neni 3 e ndalon INTERPOL-in të ndërmarrë veprimtari me karakter ushtarak dhe se
çështjet me aspekte ushtarake kërkojnë analizë rast pas rasti. Ai dallon
ndërmjet veprave thjesht ushtarake, përfshirjes së gjykatave ushtarake, krimeve
të zakonshme të kryera në kontekst ushtarak, akteve të kryera gjatë një
konflikti të armatosur dhe krimeve ndërkombëtare që përmbajnë elemente
ushtarake.
5.
INTERPOL, About Red Notices. INTERPOL-i e përkufizon Red Notice si një kërkesë
drejtuar autoriteteve ligjzbatuese në mbarë botën për lokalizimin dhe
arrestimin e përkohshëm të një personi në pritje të ekstradimit, dorëzimit ose
një procedure të ngjashme ligjore. Ai përcakton shprehimisht se Red Notice nuk
është urdhër-arrest ndërkombëtar, se personi kërkohet nga shteti kërkues ose tribunali
ndërkombëtar dhe jo nga vetë INTERPOL-i, dhe se shtetet anëtare zbatojnë ligjet
e tyre kur vendosin nëse personi duhet të arrestohet.
6.
Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Nenet 5 dhe 6. Neni 5 mbron të
drejtën për liri dhe siguri dhe, ndër të tjera, garanton kontrollin gjyqësor të
ligjshmërisë së ndalimit. Neni 6 garanton të drejtën për një proces të drejtë
dhe publik, brenda një afati të arsyeshëm, nga një gjykatë e pavarur dhe e
paanshme, si dhe parimin e prezumimit të pafajësisë.
7.
INTERPOL, Human Rights and International Police Cooperation. Në nëntor 2024,
INTERPOL-i prezantoi Repository of Practice të përditësuar dhe shpjegoi se ai
ofron më shumë qartësi mbi mënyrën se si Organizata vlerëson kërkesat e
shteteve anëtare për bashkëpunim policor ndërkombëtar, përfshirë Notices dhe
Diffusions, në dritën e Neneve 2(1) dhe 3 të Kushtetutës së saj. INTERPOL-i
deklaroi se Notices and Diffusions Task Force kryen një shqyrtim rigoroz të
pajtueshmërisë ligjore dhe mund t'i autorizojë ose refuzojë kërkesat.
8.
INTERPOL, About Notices. INTERPOL-i shpjegon se Diffusions janë një tjetër
mekanizëm përmes të cilit shtetet anëtare mund të kërkojnë bashkëpunim nga
shtetet e tjera anëtare. Red Diffusions për personat e kërkuar kontrollohen për
pajtueshmëri dhe një diffusion nuk futet në bazën e të dhënave të INTERPOL-it
nëse ka karakter politik, ushtarak, fetar ose racor në kundërshtim me Nenin 3.
9.
INTERPOL, Legal Documents. Kuadri zyrtar juridik i INTERPOL-it përfshin
Kushtetutën, Rregullat për Përpunimin e të Dhënave dhe Repository of Practice
për Nenet 2 dhe 3, ndër instrumente të tjera juridike që rregullojnë
bashkëpunimin policor ndërkombëtar dhe përpunimin e informacionit në sistemet e
INTERPOL-it.
10.
Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut, Konventa Evropiane për të Drejtat e
Njeriut. Teksti zyrtar i Konventës konfirmon mbrojtjen e garantuar nga Nenet 5
dhe 6 lidhur me lirinë dhe sigurinë, kontrollin gjyqësor të ndalimit, garancitë
e procesit të drejtë, pavarësinë dhe paanshmërinë e gjykatës dhe prezumimin e
pafajësisë.
Shënim
Juridik dhe i Politikave Publike
Ky
dokument është një deklaratë publike dhe qëndrim parimor juridik-politik. Ai
nuk synon të përbëjë opinion juridik lidhur me ndonjë çështje të veçantë
individuale.
Në
një rast konkret arrestimi, ekstradimi ose dorëzimi, duhet të shqyrtohet veçmas
ligji i zbatueshëm i shtetit ku ndodhet personi, së bashku me kërkesën konkrete
të paraqitur nga autoritetet kërkuese, çdo urdhër arresti ose vendim gjyqësor,
ekzistencën dhe statusin e ndonjë Red Notice ose Diffusion, provat mbi të cilat
mbështetet kërkesa, kuadrin e zbatueshëm të ekstradimit dhe mjetet juridike në
dispozicion të personit.
Asgjë
në këtë deklaratë nuk duhet të interpretohet si pretendim se çdo kërkesë që
vjen nga Serbia është në thelb politike ose e paligjshme.
Parimi
qendror është më i ngushtë dhe më themelor:
Çdo
kërkesë duhet të shqyrtohet individualisht.
Çdo
pretendim duhet të mbështetet në fakte konkrete.
Çdo
individ duhet të vlerësohet mbi bazën e sjelljes së tij.
Çdo
element i mundshëm politik ose ushtarak duhet të shqyrtohet sipas standardeve
të zbatueshme të INTERPOL-it.
Dhe
çdo person të cilit i është privuar liria duhet të gëzojë të drejtat themelore
të garantuara nga e drejta e brendshme dhe ndërkombëtare e zbatueshme.
Qëllimi
i këtij dokumenti nuk është të vendosë askënd mbi ligjin.
Është
të këmbëngulë që vetë ligji duhet të qëndrojë mbi politikën, hakmarrjen,
etiketimet kolektive dhe konfliktet e pazgjidhura të së kaluarës.
DREJTËSIA
DUHET TË MBETET DREJTËSI.
JO
ARMË.
Vendi i Lekës,
19.08.2026


