Përparim Hysi: Naun Kule – ‘Zgjero’ mbiemrin!

1h më parë

NAUN KULE,"zgjero" mbiemrin!

LIbri "EFEKTI MYZEQE"

(ese)

Nga Përparim Hysi

Siç e shihni,titulli i kësaj eseje,është si një thirrje,sa miqësore,dhe po aq e qëllimshme. Erdhi si rezultat i leximit të librit"EFEKTI MYZEQE" të porsabotuar nga NAUN KULE. Popullli thotë: "Njeriu plaket duke nxënë" dhe,brenda kësaj thënieje e gjej veten unë. Fllimisht, i propozova: shtoi "LIBOFSHA",pastaj "ARDENICA",po rri rehat ai:brrof ia mban dhe përfshin krejt MYZEQENË. Tani,me pak shpoti,si nën efektin e "drogës" që më serviri ai:"me inat më foli,me inat iu përgjigja". Ai shkruan nën"EFEKTIN MYZEQE" dhe unë e ndjek,dhe rrok përmjet shkrimeve,mallin që ka ai përmjet gjithë shkrimeve në këtë libër. LIbri është goxha i madh (gati si libër tavoline) dhe nëpër faqet e tij derdhet ky mall me "doza" të rënda:herë të NAUNIt si gazetar; herë si polemist që debutuesin rival.e gozhdon me shpatulla në mur, mbështetur në fakte e dëshmi historike. Polemisti NAUN KULE nuk fyen me fjalë të rënda,po nga ajo natyra myzeqare që ka në gen,shpërthen deri në sarkazëm,sa të kujtohet ajo thënia paksa profetike:-Ruhu nga zemërimi i njeriut të duruar! Tek ndeshet me Patriarkun JANULLATUS,vetëm me batutën:-ZOTI ka folur dhe flet dhe shqip,-ia vë kufirin tek thana dhe as nuk pyet nga shantazhet a presionet. Nuk sosen polemikat e tij.Me një devizë të përgjithshme,në doni të mos bëni"luftë" me NAUAN KULEN,mos shtrembëroni historinë; mos shtrewmbëroni faktet dhe,tek përgjigjtet,flakë për flakë,rreshton dëshmi; rreshton autorë dhe nuk lëshon pe për asnjë lloj kompromisi,ku cënohen të vërteta historike ose cënohen,pa të drejtë,ngjarje të cilat ai e njeh më së miri.

Mos kujtoni se këto ligjërata të tij,për figura me rëndësi historike,që nga SKËNDERBEU,ISMAIL QEMALI, ISA BOLETINI, të NAUN GRIGOR PRIFTIT,janë me apriori. Jo. Përkundrazi:mbështetet mbi dëshmi autentike,të përftuara prej tij prej studimit shkencor e cilësor. Tek i hasë këto"polemika" kaq të nxehta,NAUN KULE më duket se ka dy atribute: së pari është i guximshëm dhe,kur thotë CLARE BOOTHE LUCE:"Guximi është shkalla në të cilën ngrihen gjithë virtytytet e tjera", dhe,së dyti, ai ka atributin tjetër:mbron të drejtën. Se,kur thotë, WILIAM SENON."E drejta është e drejtë edhe nëse të gjithë të tjerët janë kundër; dhe e gabuara është e gabuar dhe,nëse të tjerët janë pro." E dini pse ndodh kështu me këtë polemist kaq t veçantë? Kjo ndodh se NAUN KULE ka një forcë të madhe karakteri. ITALIANI, SILVO PELIKO thotë: " Pa forcën e karakterit,nuk zotërohet asnjë virtyt". *

NAUN KULEN e njoh prej një periudhë mjaft të gjatë. Jemi të dy nga MYZEQEJA,kolegë të vjetër dhe në fushën e shkrimveve.NAUNI ka gati 60-vjet që shkruan. Nuk pushon si një gurmulliri dhe në këto 60-vjet,ka shkruar tregime, novela,romane dhe ese. Shpesh herë në veprat e tij artistike,lexuesi gjen relaksim shpirtëror. Në ato libra me karakter historik,ai,si të thuash,heq cergën nga mjegulla e kohës. Ai e di mirë se prova në je shkrmimtar a jo,qendron tek vepra. Në libra të tilla,NAUN KULE, ka bërë një detyrë të lartë qytetare. Duke i njohur këto vlera të tij,mund të them me plot gojën atë që ka thënë DOKOTORESHA e SHKENCAVE FILOLOGJIKE nga ESTONIA ,ZARA MIRIC (1927-1990) që ka thënë:" Ja cila është njëra nga detyrat themelore të çdo njeriu të kulturuar: të mos lejojë të zhduket një pjesë e historisë,dëshmitar i së cilës është dhe ai". Dhe nëse ka një "avokat" që lufton me penë e me vepra,për të ruajtur këto vlera,për gjithë MYZEQENË, ky është NAUN KULE.

Se sa vlera ka NAUN KULE si krjues në "Fushën e letrrave" të letërsisë SHQIPE",futu në libër dhe qendro nën okleion: "Letër këmbim me miqtë".Lista jo vetëm është e gjatë,por ka dhe një"peshë specifike të rëndë". Emra të tillë që nderojnë KOMBIN,si: KRSTAQ DHAMO;ARTIST i POPULLIT dhe NDERI I MYZEEQESË dhe NDERI i KOMBIT; Akademik MOIKOM ZEQO ; PROFESOR NASHO JORGAQI;POETI AGIM SHEHU; Poeti MUSA VYSHKA; Mësuesi i Popullit KRISTAQ SHTËMBARI dhe mos vazhdoj me listë të gjatë krijuesish.

Shëndetërisht,nuk jam mirë dhe tek po i bie fare shkurt kësaj eseje,në vetevete bëj një pyetje:- Po unë pse e dua NAUN KULEN? Kësaj pyetjeje që nuk është fare hipotetitikke,i përgjigjem:-E dua se, nëse KAFKA e la me shkrim që"... nuk ia fal vetes që nuk vura një maskë mbi fytyrë", ky,NAUN KULE,jo vetëm nuk vuri maskë, po punoi,luftoi dhe shkruan dhe ka vetëm një fytyrë; atë të MYZEQARIT krenar që është një dru që nuk e ha mola. Nuk fsheh asgjë nga e kaluara,pohon me plotë gojën dhe me ndërgjegje të pastër,sa të shehë drejtpërdrejt në sy, Kjo ia rrit vlerat më shumë. Duke e ditur që"guri i mullirtit" të tij ende bluan,i uroj vetëm suksese. Çdo vepër e tij është si copë nga shpirti dhe meriton ta mbyll këtë ese me fjalët e VIRGJILIT:" Të ngresh lart emrin tënd me vepra, është arritja e virtytit". Suksese !

Tiranë,29 prill 2026