Fejzulla Berisha: Zgjedhjet e 7 qershorit dhe përgjegjësia për të ardhmen shtetërore të Kosovës

2h më parë

SUBJEKTET POLITIKE PARA SFIDËS HISTORIKE: ZGJEDHJET E 7 QERSHORIT DHE PËRGJEGJËSIA PËR TË ARDHMEN SHTETËRORE TË KOSOVËS

Shkruan: Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Zgjedhjet nacionale të 7 qershorit 2026 paraqesin një moment me rëndësi të veçantë për të ardhmen politike, institucionale dhe ndërkombëtare të Republikës së Kosovës. Në demokracitë moderne, zgjedhjet nuk janë vetëm mekanizëm për rotacion politik, por instrument i ripërcaktimit të orientimit strategjik të shtetit. Për Kosovën, ky proces ka peshë edhe më të madhe, për shkak të pozitës së saj ende të ndjeshme në arkitekturën ndërkombëtare.

Në teorinë bashkëkohore të marrëdhënieve ndërkombëtare, fuqia e një shteti nuk matet vetëm me kapacitetin e tij të brendshëm institucional, por edhe me aftësinë për të ruajtur dhe konsoliduar subjektivitetin e tij ndërkombëtar. Për Kosovën, kjo është sfidë permanente, sepse shtetësia e saj është rezultat i një procesi të gjatë historik, politik, juridik dhe diplomatik.

Për këtë arsye, zgjedhjet e ardhshme nuk duhet të reduktohen në një garë të zakonshme për pushtet. Ato duhet të shndërrohen në një proces reflektimi kombëtar mbi drejtimin strategjik të shtetit.

Subjektet politike që garojnë për të marrë besimin qytetar duhet ta kuptojnë se pushteti nuk është pronë politike, por përgjegjësi shtetërore. Në këtë aspekt, një ndër rreziqet më serioze për sistemin demokratik mbetet narcizmi politik.

Narcizmi politik manifestohet kur pushteti identifikohet me individin, kur lideri e vendos veten mbi institucionin dhe kur interesi partiak vendoset mbi interesin shtetëror. Në sisteme të tilla, kritika shihet si sulm, opozita si pengesë, ndërsa demokracia reduktohet në instrument legjitimues.

Kosova ka nevojë për lidership institucional dhe jo për personalizim të pushtetit.

Po aq problematik mbetet dogmatizmi politik, i cili kufizon fleksibilitetin strategjik dhe ngurtëson proceset vendimmarrëse. Në politikën moderne dhe sidomos në diplomaci, fleksibiliteti është domosdoshmëri funksionale.

Historia ndërkombëtare dëshmon qartë se shtetet që kanë avancuar më shpejt drejt konsolidimit të plotë ndërkombëtar kanë ndërtuar kultura politike të bazuara mbi pragmatizëm, kompromis dhe vizion afatgjatë.

Kroacia është shembull tipik i kësaj qasjeje, duke ndërtuar pas luftës një diplomaci funksionale që kulmoi me integrimin në NATO dhe Bashkimin Evropian.

Në anën tjetër, mungesa e vizionit strategjik mbetet ndër dobësitë më të mëdha të klasës politike.

Sot, rendi ndërkombëtar po ndryshon me ritme të shpejta. Lufta Rusi-Ukrainë, rritja globale e Kinës dhe transformimet e sigurisë evropiane kanë krijuar realitete të reja.

Në këtë realitet të ri, Kosova nuk mund të mbetet në politikë reaktive.

Ajo duhet të ndërtojë strategji proaktive për anëtarësim në mekanizma ndërkombëtarë si Council of Europe, UNESCO dhe INTERPOL.

Në këtë kuadër, subjektet politike që garojnë në zgjedhjet e 7 qershorit duhet të paraqesin para qytetarëve jo vetëm programe elektorale, por platforma konkrete shtetformuese.

Qytetarët duhet të kërkojnë përgjigje të qarta: Cila është strategjia për forcimin e subjektivitetit ndërkombëtar të Kosovës? Si do të forcohen raportet me aleatët strategjikë? Si do të përshpejtohen integrimet euroatlantike? Si do të ndërtohet konsensusi i brendshëm për interesat vitale shtetërore?

Subjektet politike duhet ta kuptojnë se koha e bajraktarizmit politik duhet të përfundojë.

Kosova nuk ka luksin e konflikteve të pafundme politike. Polarizimi ekstrem, bllokadat institucionale dhe konsumimi i energjisë politike në përplasje të brendshme prodhojnë dobësim të shtetit.

Në këtë fazë historike, Kosova ka nevojë për kulturë të re politike, ku interesi shtetëror vendoset mbi egon politike.

Një shtet i ri si Kosova duhet të mbështetet fuqishëm në kapitalin e saj historik dhe diplomatik.

Rezistenca paqësore, lufta çlirimtare dhe periudha e shtetndërtimit përbëjnë kapital strategjik që duhet të përdoret në funksion të politikës së jashtme.

Raporti me Shtetet e Bashkuara dhe shtetet kryesore të Bashkimit Evropian mbetet shtyllë themelore e sigurisë dhe konsolidimit ndërkombëtar të Kosovës.

Besimi i aleatëve është kapital politik dhe diplomatik. Ai ndërtohet me koherencë, përgjegjësi dhe seriozitet institucional.

Prandaj, zgjedhjet e 7 qershorit duhet të prodhojnë jo vetëm qeveri të re, por vizion të ri shtetëror.

Kosova ka nevojë për subjekt politik që kupton peshën historike të momentit, që ruan partneritetet strategjike, forcon demokracinë e brendshme dhe avancon interesin kombëtar në arenën ndërkombëtare.

Në fund, qytetari i Kosovës duhet të votojë jo mbi emocionin politik, por mbi racionalitetin shtetëror. Sepse në politikën moderne, zgjedhjet nuk përcaktojnë vetëm fituesin e radhës. Ato përcaktojnë drejtimin historik të shtetit. Dhe për Kosovën, ky drejtim është jetik.