Apel i Familjes Musa nga Zogaj me rastin e fillimit të vitit të ri shkollor

Shkollën shqipe e fituam me sakrificë – mos ia dorëzoni sot indoktrinimit politik e fetar

Zogaj – Vushtrri

Me rastin e fillimit të vitit të ri shkollor, ne, Familja Musa nga Zogaj, ua urojmë nga zemra nxënësve, studentëve, mësuesve, profesorëve dhe prindërve një vit të mbarë, të suksesshëm dhe të mbushur me dije.

Urojmë që çdo fëmijë të hyjë në shkollë me libër në dorë, me mendjen të lirë dhe me të drejtën për të pyetur, për të kërkuar prova dhe për të ndërtuar të ardhmen e vet.

Sepse shkolla shqipe në Kosovë nuk na ra nga qielli.

Për të u protestua.

Për të u përjashtuan e u përndoqën nxënës e studentë.

Për të u burgosën veprimtarë, mësues e profesorë.

Për të u mbushën rrugët e Prishtinës më 1968.

Për universitet, gjuhë, flamur dhe të drejta kombëtare brezat tanë u përballën me një pushtet që kërkonte t'ua mbante shqiptarëve kokën ulur.

Prandaj është paradoks historik që, pasi luftuam aq gjatë për të pasur shkollën tonë, sot të lejojmë që brenda saj të futet një tjetër formë nënshtrimi: indoktrinimi.

Dikur na ndalonin librin shqip – sot mos lejoni askënd të na zëvendësojë librin me dogmën

Ne ngremë sot një shqetësim që institucionet nuk duhet ta relativizojnë.

Fëmijët, madje edhe në moshë shumë të vogël, nuk duhet të shndërrohen në terren rekrutimi për projekte politike të veshura me petkun e fesë.

Prindi ka të drejtë t'ia përcjellë fëmijës besimin dhe traditën e vet.

Por fëmija ka gjithashtu të drejtë në arsim, zhvillim të lirë, mbrojtje nga presioni dhe mendim kritik.

Kur një fëmijë mëson përmendësh para se të mësojë të pyesë, kur i mësohet frika para arsyes, kur i paraqitet bota vetëm përmes një dogme, atëherë shoqëria duhet të pyesë seriozisht se ku mbaron edukimi fetar dhe ku fillon indoktrinimi.

Ne duam fëmijë që dinë matematikë.

Që njohin fizikën.

Që programojnë.

Që pikturojnë.

Që lexojnë letërsinë.

Që njohin historinë.

Që luajnë muzikë.

Që fitojnë olimpiada shkencore.

Që ndërtojnë robotë.

Që bëhen mjekë, inxhinierë, artistë, studiues e profesorë.

Nëse shoqëria organizon gara fetare, le të pyesë veten njëkohësisht:

Ku janë dhjetëfish më shumë garat për shkencë, teknologji, kulturë, art, histori dhe inovacion?

Një shoqëri që numëron vetëm sa recitues fetarë ka prodhuar, ndërsa harron laboratorin, bibliotekën dhe akademinë, po shikon nga e kaluara kur e ardhmja po vrapon para saj.

Hafizi është zgjedhje fetare – por Kosova ka nevojë edhe për mijëra shkencëtarë

Askush nuk duhet përqeshur pse zgjedh një rrugë fetare.

Por shteti nuk mund ta masë zhvillimin e brezit të ri me numrin e hafizëve.

Shteti duhet të pyesë:

Sa matematikanë të rinj krijuam?

Sa programues?

Sa shkencëtarë?

Sa pianistë?

Sa piktorë?

Sa studiues?

Sa shpikës?

Sa nxënës tanë konkurrojnë me Gjermaninë, Francën, Japoninë apo Shtetet e Bashkuara në shkencë dhe teknologji?

Sepse shekulli XXI nuk fitohet me recitim. Fitohet me dije.

Besimi mund të ushqejë shpirtin.

Por ura ndërtohet nga inxhinieri.

Sëmundjen e lufton mjeku.

Satelitin e ndërton shkenca.

Ekonominë e zhvillon dituria.

Dhe kulturën e mban gjallë krijimtaria.

Institucionet publike nuk janë pronë e asnjë feje

Kosova është shtet i qytetarëve të saj.

Institucionet shtetërore, shkollat dhe universitetet duhet të mbeten hapësira ku askush nuk diskriminohet për besimin ose mosbesimin e tij, por ku gjithashtu asnjë fe nuk merr pushtet mbi institucionin.

As xhamia nuk duhet ta komandojë shkollën.

As kisha.

As partia.

As predikuesi.

As politikani.

Universiteti duhet të ketë bibliotekë më të madhe se çdo faltore dhe laborator më të fuqishëm se çdo tribunë ideologjike.

Ne nuk kërkojmë luftë kundër fesë.

Kërkojmë ndarje të qartë ndërmjet fesë dhe pushtetit.

Kjo është një nga themelet e shtetit modern.

Edhe profesorëve u kërkohet përgjegjësi

Në këtë debat nuk mund të anashkalohen as akademikët.

Profesori Milazim Krasniqi, për shembull, ka mbrojtur publikisht qëndrime që lidhen me edukimin fetar në shkollat publike, çështjen e shamisë dhe kërkesat institucionale të besimtarëve myslimanë. Këto janë qëndrime të tij publike dhe, pikërisht sepse janë publike, kemi të drejtë t'i kundërshtojmë fort.

Ne nuk e pranojmë idenë se universiteti duhet të afrohet me dogmën fetare.

Përkundrazi:

universiteti duhet të largohet sa më shumë nga çdo dogmë.

Profesorit i kërkohet të prodhojë argument.

Studentit t'i japë metodë.

Shkencës t'i japë hapësirë.

Jo të kthejë auditorin në zgjatim të debatit teologjik.

Pikërisht këtu duhet bërë dallimi ndërmjet profesorit që beson privatisht dhe profesorit që përpiqet ta shndërrojë bindjen e tij në projekt shoqëror.

Ne do ta kundërshtojmë këtë të dytën.

Me argument.

Me debat.

Me ligj.

Me fuqinë e mendimit të lirë.

Rasti i Muhamet Hajredinajt duhet të na zgjojë

Edhe rasti i raportuar publikisht i mësimdhënësit Muhamet Hajredinaj, lidhur me hedhjen e flamurit kuqezi në kosh, duhet të mbetet kambanë alarmi.

Një mësues mund të ketë bindje personale.

Por përpara nxënësit ai ka përgjegjësi shumë më të madhe se bindja e vet.

Ai ka në dorë mendjen e një fëmije.

Dhe mendja e fëmijës nuk është pronë e mësuesit.

As e hoxhës.

As e priftit.

As e partisë.

Është e fëmijës.

Prandaj kërkojmë që çdo rast i indoktrinimit politik ose fetar në shkolla të hetohet me seriozitet.

Jo gjueti shtrigash.

Por as heshtje.

Familja Musa e di çfarë vlere ka një libër

Sot na del para syve babai ynë.

Njeri pa privilegjin e shkollimit të mirëfilltë, por me një etje të jashtëzakonshme për dije.

Ai e mësoi vetë shkrimin dhe leximin.

Lexoi mbi njëqind libra.

Pastaj ia mësoi shkrimin dhe leximin edhe nënës sonë.

Në shtëpinë tonë ngriti bibliotekë.

Librat me karakter historik e kombëtar i kishte veçanërisht për zemër.

Ne ishim njëmbëdhjetë fëmijë.

Na mblidhte në dhomën e pritjes.

Na ulte pranë njëri-tjetrit.

Na vinte librat përpara.

Dhe secilit na thoshte:

Lexo!

Çfarë universiteti ishte ajo dhomë e vogël!

Pa rektor.

Pa dekan.

Pa diploma në mur.

Por me një njeri që kishte kuptuar thelbin e qytetërimit:

Jepi dije, jo dogmë.

Jepi horizont, jo mur.

Ky ishte babai ynë.

Dhe për këtë sot e kujtojmë me krenari.

Apel Bashkësisë Islame dhe institucioneve fetare

Edhe Bashkësisë Islame i drejtohemi hapur:

Distancohuni nga islamizmi politik.

Distancohuni nga ekstremizmi.

Mos lejoni që institucionet fetare të konkurrojnë me shkollën publike për mendjen e fëmijës.

Mos e ktheni besimin në identitet politik.

Mos krijoni armiq imagjinarë mes shqiptarëve.

Nëse feja predikon mirësi, atëherë le të prodhojë mirësi.

Nëse predikon dije, atëherë mbështeteni bibliotekën.

Mbështeteni shkencën.

Mbështeteni artin.

Mbështeteni vajzën që dëshiron të bëhet shkencëtare dhe djalin që dëshiron të bëhet pianist.

Mos i ndani njerëzit në “tanët” dhe “të tjerët”.

Kosova ka vuajtur mjaft nga ndarjet.

Dhe një thirrje e drejtpërdrejtë shtetit

Ministrisë së Arsimit, universiteteve, komunave, drejtorive të arsimit dhe organeve të sigurisë:

Mbroni shkollën nga çdo formë ekstremizmi.

Kontrolloni rastet e indoktrinimit.

Kërkoni transparencë për aktivitetet që përfshijnë fëmijët.

Mbroni lirinë e besimit, por po aq fuqishëm mbroni fëmijën nga imponimi.

Mos e lini universitetin të bëhet terren gare ndërmjet ideologjive.

Mos lejoni që mësuesi të përdorë katedrën për luftë kundër identitetit të nxënësit.

Dhe investoni shumë më tepër në:

laboratorë, biblioteka, arte, sport, teknologji, gjuhë të huaja, kërkim shkencor dhe kulturë.

Sepse përgjigjja më e mirë ndaj ekstremizmit nuk është një ekstremizëm tjetër.

Është arsimi.

Nxënës të Kosovës – mos ia jepni mendjen askujt me qira

Lexoni.

Dyshoni.

Pyetni.

Kërkoni prova.

Mësoni gjuhën tuaj dhe gjuhët e botës.

Njihni Skënderbeun dhe Nënë Terezën, por njihni edhe Ajnshtajnin, Teslën, Darvinin, Beethovenin dhe mjeshtrit e mëdhenj të artit e shkencës.

Njihni traditën tuaj, por mos u burgosni brenda saj.

Bota është e madhe.

Dija është edhe më e madhe.

Dhe kur dikush ju thotë:

“Mos pyet — beso!”

ju përgjigjuni:

“Do të besoj çfarë dua, por së pari do të mendoj.”

Ky është brezi që i duhet Kosovës.

Jo brezi i nënshtrimit.

Jo brezi i fanatizmit.

Por brezi i librit, laboratorit, artit, teknologjisë dhe mendjes së lirë.

Sepse paraardhësit tanë luftuan që ne të kishim shkollë shqipe.

Ne sot kemi një detyrë po aq të madhe:

ta mbajmë atë shkollë të lirë.

Të lirë nga propaganda.

Të lirë nga ekstremizmi.

Të lirë nga imponimi fetar dhe politik.

Dhe të mbushur me atë që babai ynë na la si amanet:

LIBRIN.

Urime viti i ri shkollor!

Qoftë vit i dijes, shkencës, kulturës, artit, teknologjisë, mendimit kritik dhe dashurisë për atdheun.

Familja Musa – Zogaj, Vushtrri