Ndue Ukaj: Varfëria mendore - plaga më e madhe e Kosovës

Kosova është vendi më i varfër në Europë, jo pse këtë e thotë një organizatë ndërkombëtare, por pse këtë realitet e pasqyron fizionomia e shkretë e vendit tonë, duke ia filluar prej gjuhës skajshmërisht të varfër, deri te imazhet e shkreta, që tregojnë fytyrën përditë e më të zbehtë të shtetit tonë.

Një shtet i vogël, si Kosova, dikur, jo shumë vite larg kësaj kohe, u bë i madh në hartën e botës, sepse në krye të saj kishe mendje që i zgjeronin limitet e gjuhës, mendje që kishin ide të mëdha e ideale sublime, për lirinë, demokracinë e paqen, pra kishte njerëz të vërtetë, që besonin te mira dhe zgjoheshin përditë me dëshira solidare për të bërë diçka më mirë për vendin.

Kosova viteve të fundit është zvogëluar dhe përditë e më shumë bëhet më e vogël në hartën e botës, përditë e më shumë duket më e zbehët, me e vetmuar, sepse në krye të saj ka ide të vogla, të cekëta e izoluese.

Në kryeqytetin e saj, nuk ka një mur si ai i Berlinit, por ka mure të urrejtjes e të përçarjes, që kanë instaluar mendësinë e një luftë të secilit kundër secilit. Duke menduar për këtë gjendje të mjerë, shpesh më kujtohet Ernest Koliqi, një prej mendjeve më të bukura shqiptare dhe që ka bërë për arsimin e këtij vendi më shumë se secili ministër në historinë tonë, që thoshte se “pesë shekuj të një dominimi të errët dhe përçarës kishin mbjellun  në shpirtin e kombit shqiptar farën e tradhtisë që e brente dhe e shkatërronte ndjenjën mbi origjinën e përbashkët, përkatësisht vëllazërimin.”

Ndërkohë që varfëria bërtet e ulërin mes nesh, muret e përçarjes rriten, vendi ynë izolohet, përballë kësaj gjendje, ka një qeveri që kukuris e flet për mrekulli ekonomike e një udhëheqës sharlatan, që armiqësitë e përçarjet i ka aleancat kryesore të mbijetesës politike.

Dhe tragjikja nuk është varfëria në vetvete. Tragjizmi i vërtet lidhet me faktin se vendi më i varfër në Europë, në krye ka një njeriun që përrallis kudo për zhvillim ekonomike, citon filozofë e shkolla ekonomike, nëpër forume ndërkombëtare, duke u munduar ta mbulojë diellin me shoshë, siç kanë bërë përherë në histori pushtet e këqija, të cilat armë kryesore të mbijetesës e kanë propagandën shtetërore, gjë të cilën e bëjnë me afsh.  Soji i këtyre pushteteve, dihet, kur bien, prapa lënë shumë shkretim të jetës dhe tonelata probleme për breznitë e reja.

E për fatin e zi të këtij vendi, gjuha e varfër politike e ka ngulë flamurin e triumfit në secilën fushë të jetës sonë, duke e sakatosur një shoqëri me probleme të mëdha e të trashëguara, një shoqëri që ende i vuan pasojat e aksidenteve të tmerrshme që ka pësuar në histori.

Një gjuhë kaq e mjerë politike, me limite të tmerrshme, në të vërtetë do ta shkaërronte secilin vend të zhvilluar jo ma një shoqëri të vobektë si kjo e jona, që pasi një fazë ripërtëritje e vrulli, pas lirisë e pavarësisë, sot gjendet në një lloj paralize totale.

Pra, varfëria mendore lulëzon mes nesh dhe ky është krye problemi i vendiet tonë. Pa u vetëdijesuar për këtë, nuk ka sesi ndezët mes nesh drita e zhvillimit.  Dhe dritën e zhvillimit nuk mund ta ndezin njerëzit që besojnë në errësirë e ne ide të errëta.

Varfëria mendore peshon aq shumë mes nesh sa shpesh më duket sikur jemi në ato kohët e krijimit të një ideje për lirinë mes shqiptarëve, diku në fillim të shekullit të kaluar, kur shkruante Faik Konica e plot mendje si ai për mjerimin shqiptar dhe nevojën për t’i mësuar njerëzit me abc-në kulturore, për lirinë, shtetin e zhvillimin.

Pra, në vendin tonë sundon ashpër pushteti i padijes dhe krahas tij është zhvilluar pushteti i gënjeshtrave, kurse tema më serioze e një shoqërie, shteti dhe politika janë në duar të njerëzve që mezi mund të bëjnë një përkufizim fillorist për këto dy fusha.