Engjëllushe Sheme Koltraka: Dodona Pellazge
Nga
Engjëllushe Sheme Koltraka
Në
malet e Kolonjës
Aty
është Dodona
Hijeshi
merr dheu i tokës
Kur
shpërthen lule zonja.
Aromën
e luleve e përhap puhiza
Zemrën
me malin njësh e ngjiza
U
ngjita honeve si një alpiniste
Rrugën
ma tregoi një rreze drite.
I
studiova malet që nga lashtësia
Në
zemer të maleve ndrinë madhështia
Në
çdo emër tregohet e Vërteta
I
mblodha të dhënat si nektarin bleta.
Më
lehtësohen përpjekjet e mia
Pasi
i shpjegon toponimia
Të
gjithë të fshehtat enigmatike
Toponimia
i ndriçon ditë pas dite.
Toponimet
i ruajti Zoti
Të
mos shuhet historia
Babai
i historisë Herodoti
I
argumenton vargjet e mia.
Kanë
kaluar mijëra vjet
Toponimet
rrinë gjallë
Mbi
këtë tokë sa të ketë jetë
Rrojnë
dhe shpjegojnë çdo fjalë.
Rrojnë
zakone dhe tradita
Nëna
Kolonjë ia ushqen fëmijës
Kur
errësohet, kur çel Dita
E
ndien ëmbël dashurinë e fqinjes.
Kjo
e ka emrin harmoni
Ndaj
nuk ndjehesh i harruar
Prindi
të rrit me dashuri
Që
në djep kur të ka përkundur.
Më
trazohen mendimet
Kur
lexoj Herodotin
Qielli
ndrinë nga vezullimet
Më
pranveror e shoh motin.
Herodoti
shkruan për Dodonen...
Mësojmë
se atë e kemi tonën
"O
Zeus, Mbret Dodonas...
O
Zeus Mbret i Pellazgeve,
Je
dhe Mbret i Dodonëve"
Me
krenari unë flas
Kolonja
i ruan në themelet e pragjeve
Dhe
në thellësitë e honeve.
"
O Zeus që nga larg
Sundo
dhe Dodonen"
Sa
here unë sytë i hap
Sikur
shoh gjithë botën...
Në
ndihmë më vjen dhe Homeri
Ai
që shkroi Iliadën
Gjer
në zemër mendimi më theri
Ai
të artë e ka fjalën.
Të
artë germë për germë.
'O
Zeus, Mbret Dodonas
E
Pellazgjik i tërë..."
Historinë
askush nuk ta varros
"T'i
që banon larg,
Ti
kujdesesh për Dodonën".
-Homer,
me këto fjalë më rrënqethe
Kur
tregon për Dodonen dimër keqe
Herodoti
thotë të njejtën gjë
Siç
thotë Homeri me shkrim e zë...
O
Zot të qofsha falë!
Që
i solle tek unë si të gjallë
Ketu
për rrethi janë Sellet...
Që
nga permbytja e madhe
Ketu
të ngroh drita e diellit
Dhe
gëzon me këngê e valle....
O
Kolonjë Epiriote Mollose
Nuk
u tkurre e nuk u sose...
Të
shkëlqen takia e fustanella
Porsi
lulet që sjell pranvera.
Në
malet e bukura të Barmashit
Mikun
e nderojnë me kokën e dashit
Ndaj
krenohet i zoti i shtëpisë
Për
nderimin që bën qyteti Sella i Sellopisë.
Në
Kamnik, Maja e Sellarëve
Ketu
kanë banuar Selejt
Aty
është origjina e baballarëve
Që
ruhet me mijëra vjet.
O
Gramoz, të bardhë e ke kurorën
Ku
e zë dëbora dëborën.
Dodona
pranë lumit Langarica
Emrin
e ka nga fjala ngrica.
Langarica,
degë e Vjosës
Me
degen që vjen nga Pindi,
Në
Petran formojne lumin ASOS...
Historinë
mos e varros!...
Langarica
quhet “lumi i shenjtë”.
Edhe
sot ky emërtim është i njejtë.
Epiri
i Mollosisë Pellazgjike
Është
përjetë shqipe epike...
O
Kolonjë me rrënjë të thella
Që
kur njeriu jetonte në shpella
Kur
i ftohti bëri akullnajën
Zemra
e malit ngrohtë ta mbajti djalën.
Kështu
e ruajte trashégiminë
Siç
e ruan dhe krenarinë
Ndaj
kudo në botën mbarë
Me
besë do të gjeshë kolonjarë.
Kolonjën
nuk e harrojne kurrë
Në
gji e ruajnë flamurë
Flamurin
e kuq me shqiponjë
Jam
kolonjarë, me krenari thonë...
Rrinë
përkrah shoqi-shoqit
Nuk
i thyen as Gorreni i Gjonçit...
Trashëgojnë
zakonet e të parëve
Që
nuk u copëtuan prej përçarjeve.
Që
mbanin gati pushkë e allti
Nuk
e ndanë Kolonjen nga Nëna Shqipëri
Se
ishin trima të pushkës e mendjes
Përherë
ia gëzuan zemrën nenes.
Dodona,
qendra e Pellazgjisë
Krenari
e shqiptarisë
Në
Dodonë ka varrin Zeusi
Kolonja
kurrë shpinën nuk e kërrusi.
Edhe
unë kam zemrën e kolonjarit
Për
së gjati kërceva hapësirën e varrit...
Ndaj
do të flas sa të jemë gjallë
Për
Kolonjen time do të ruaj mallë.
Kolonja
ka njëzet e tetë patriotë
Që
shkëlqejnë si meteorë
Në
zemër kanë gjak Mollosiot
Krenar
për Kolonjën luleborë.
Kolonja
ka histori
Siç
ka behar dhe stuhi,
Siç
ka gëzime dhe idhni
Siç
ka urrejtje dhe dashuri.
Dashurinë
ma mbështolli idhnimi
E
prap thashë Gramozi është i imi
E
thashë i imi dhe Melesini
E
dua Kolonjën dhe në dite dimri.
Se
Kolonja nuk ka të sharë
Buzëqeshjen
e ka beharë
Mikpritjen
e ka të pa parë
Edhe
lotin si ujëvarë...
Ka
lot gëzimi dhe hidhërimi
Kur
ndahet Nëna nga i biri
Mungon
aroma në lule bliri
Kur
lëshon mallkim qafiri...
Në
Kolonjë dëgjohet një gajde
Po
bën dasëm Shqipni e Madhe
Zemrën
peshë o dasëm ma ngrite...
Gezon
shqipja Pellazgjike!
Tiranë, 09/05/2026
