Poetesha rumune Georgeta Prodan në gjuhën shqipe

Georgeta Prodan

KONCERT I ZEMRËS

Endrrat më rrëshqitën në rrugë me hije

Ngulnin si në një lojë domino,

Zemra ime kishte ende të gdhendur

Një gamë puthjesh që fillonte me do.

Ti shënoje në qafë me gishta ngadalë

Një çelës sol që trazonte egërsisht

Metafora dhe aria të ndërtuara në kraharor

Preludë purpure nga një koncert.

Dridhesha si një violinë e llastuar,

Jehoja e notave që më lulëzonin mbi gjoks

Shtriheshin mbi kofshën e hollë

Krahë engjëjsh mbi gjunj këndejsh paganë.

Qiellat bashkoheshin brenda nesh,

Të kapur në një tërheqje të simfonive

Një pafundësi me një tjetër, duke u bërë

Një koncert i pafund i zemrës.

NUSJA E BARDHË

Ndoshta është dëbuar nga fshati

Nusja e bardhë me zemër të egër

Filtron me yje dasmën e saj nga retë,

Një hënë e dëborës përpiqet të fshihet.

Unë tërheq perde, nata është e gjatë

Nën dëborë të shenjtë, vetëm era është e pabesë

Pijmë verën e çastit, marramendja na mbulon

Përrallë nga oxhaku, drunjtë flasin.

Pastaj, gjurmë në bardhësinë e mëndafshit

Të kërkojmë dëborën në ne

Një zjarr në buzë, buza jote të më lërë

Të shkrihen ditët e mëvonshme.

Në fytyrën tënde ka një heshtje hyjnore

Mbështetem në një buzëqeshje hyjnore,

Nga pëllëmbët pranvera dëshiron të rritet

Vë kokën në gjirin që është ilaç dhe etje.

Flakët largojnë hijet e uritura

Dimri shembet dhe dua të zhyt

Në hijen tënde të ngrohtë me ëndërra të thella

Je një fidan nga unë, mendimi i fundit.

SIMBIOZË

Në fund të verës së zhveshur

Dhe në fillim të vjeshtës së ashpër,

Jam një dardhë ende e papjekur

Gati të piqet.

I hap rrugë vjeshtës së pjekur

Pij nga krahët e tu prej druri

Lëngu i shiut i mbledhur nëpër pëshpëritje

Dhe nuk trembem më të rritem.

Ti je marangoz që më vendos

Çdo ditë buzëqeshjen në kornizë,

Diell që më përqafon

Dhe më mblidh dritën nga dora.

Arkitekt që më vizaton

Qiej me shkallë të pakufizuara,

Një çadër kur bëhet stuhi,

Krah, veshje në natë.

Ecë një simbiozë e ngrohtë

Në ne këndon të njëjtin dëshirë,

Edhe një pranverë rozë

Dhe edhe një vjeshtë e dashurisë.

NBAJ NJË AMFORË

Kërkoj strehim në vargje

Kur mbrëmja më shtyp në shpirt

Dhe mendimeve u jap kuptime

Në zogj të mbuluar me bojë të djegur.

Mbaj ëndrrat të lidhura fort me një fije

Dhe i lëshoj në drerë të bardhë

Dhe çdo gishtë mësohet

Të bjerë borë fluturash mbi fletë të bardha.

Rrotullohem në filxhan me shkumë

Kaq shumë mendime të bardha pa veshje

I mbledh për pak, pastaj i vesh

Në ylberë të mbështjellë me mister.

Betohem me amforën plot brenda meje

Që ziej kur është vjeshta në kulm,

Fëmijëria bërtet në kodrat

Dhe rinia është fshehur në shi.

Gjakun ma bërtet në tinter

Dhe mbi mur dimrin e fashitoj

Me shkronja të mbledhura një mbrëmje

Nga universi ku të dëshiroj.

KUR JETA KALON SI NJË PIKËRIMË

Nuk e di si kemi kohë për kaq urrejtje

Kur mund të mblidhnim nga goja

Një ylber me lule të aromuara,

A kanë vdekur fjalët e pastërta?

Është e trishtueshme dhe e pakuptueshme

Pse na kap zemërimi kaq shpesh,

Nuk gjejmë kohë të shikojmë qiellin

Por grumbullojmë në shpirt të gjithë ftohtin.

Kur jeta kalon si një pikë

Në vend të luleve, grumbullojmë hi,

Dhe midis një minuti dhe tjetrit

Kalon jeta që ka ndodhur.

Shumë shpesh mbajmë shikimin në tokë

Dhe mbjellim stuhitë dhe erën,

Harrojmë të duam, të qeshim

Ne, që vdesim kaq shpejt...

MOS MA SHIT ZEMRËN

Mos më shis ëndrrat në rrugë të hapur

T’i kisha huazuar vetëm përkohësisht

Ti ishe thesari im i trazuar

Që fshehurazi tundonte hidhërimin nga hidhërimi.

Mos nxirr në ankand dëshirat

Që ti i magjepsja si një psalm,

Sepse nuk ishin iluzione të ndezura në eter

Por flakët e qiririt nga të cilin të doja.

Mos më shis zemrën për tre talantë

E di, çdo rrahje në të, e humbur

Petale drite në sy të padijshëm

Lule që digjet pa ngjyrë.

Nëse kam faj, është se ende të dua

Edhe pse heshtja digjet në hirit,

Nëse do, do të isha blerësi yt i ndershëm

Ende dëshira dhe ëndrra të tjera të vendos te dera jote.

KAM DHËNË COPËZA NGA UNË

Kam dhënë gjithmonë copëza nga unë

Si për të vjetrit, ashtu edhe për të rinjtë

Me mendjen ndoshta kam formësuar fatet

Me duar kam fshirë edhe shiun.

Me krahët i kam mbajtur pranë zemrës

Si mirësinë, ashtu edhe krenarinë,

Dhe koha më ka mësuar të pres

Të marr kupën time të gëzimit.

Kam thyer nga krahët e mi

Për t’i dhënë krahë dikujt tjetër,

Në natë, kam renditur te yjet

Dëshira të gjalla në lutjen time.

Kam humbur shpesh kohë të çmuar

Për të përmbushur dëshira pa kuptim,

Kam dashur të mund të fshij trishtimin

Duke vënë madje edhe këpucët e tyre gjatë hapit.

Por koha e egër më tregoi orën rërë

Rërë e imja rrjedh si e tyre

Zgjedhim rrugë dhe ndjekim dritën tonë

Këpucët mund të jenë të rënda ose më të lehta.

Kam thyer copëza nga rreze

Kam vënë një buzëqeshje mbi fytyrën e trishtë

Dhe të tjerët më vunë yje në qafë

Ose qiellin ma pikturuan optimist.

Jemi copëza yjesh të thyer

Nga pavdekësia dhe përjetësia,

Hipa nga hi në natë

Dhe do të shuhemi butë... nëpër pëshpëritje.

LUMTURIA

Shtrirë në barin me erë shiu

Nuhas jetën në çdo gjeth,

Krijoj nga reja një botë të re

Fantastike i mbledh dhe i përhap.

Me mendimet e mbështjella në fllad

Shijoj detin në çdo valë,

Në mendje e pikturoj në kanavacë

Dhe i thith kripën në verën e kupës.

Syri im vishet nga maja e bardhë

Dhe vishem në të gjelbër të pyllit

Ndjej lumturinë në lulen e bardhë

Dhe në shkurret ku lidhen mjedrat.

Në valle të fluturave ngrihem

Luaj në hopa fëmijërinë,

Bisedoj me një gjysh

Dhe shiu dua të shuaj zemërimin e tij.

Nga lumi dhe dielli ngarkoj veten

Me kaq shumë lumturi të pastër dhe naive,

Lirim dele nga kopshti

Që të vrapojmë në një fushë të hollë.

Netët e yjta i mbledh

Në vargun tim më të kaltër,

Puth të dashurin dhe i them

Se për mua është një yll.

Çfarë lumturie tjetër mund të dëshiroj

Sepse jeta më ka dhënë gjithçka

Edhe dritën në sytë e fëmijëve

Të mbështjellë në krahë të bekuara.

NË FUSHËN E ZEMRËS SIME

Po aq shpesh, si të notoje

Hyn në mendimet e mia

Kam frikë të hap sytë

Mos të zhdukesh, si një mendim.

Ke mbjellë në një qilim

Farë dëshire dhe pasioni

Kur nuk e pres, ti vjen lehtë

T'i vadis me një lot tjetër.

Hapi yt i gjelbër qesh ndonjëherë

Duke ikur në fushën e dashurisë

Unë puth laktojtë e tua të etura për lule

Të mos harroj aromën tënde.

Kam frikë se në ëndërr nuk do të vish më

Me grushtat e mbyllur dua të të mbaj

Si një lule e kapur në shtëpinë e zemrës

Je për mua si ilaç, je dhe dhimbje.

Nëse është mbrëmje në shpirt nuk të thërras

Ti banon prej kohësh brenda meje,

Mblidh retë e mia në një grumbull

Dhe më qep poezi në rimë.

Prone mbi mendimet e mia u bëre ti

Dhe të mbaj si banore pa qira,

Dashuria ime është më shumë se që kam thënë

Dhe të jam besnik pa paguar tatim.

NUK MË PËLQEN

Kam përmbysur orën e rërës

Në dos, dy pesë kam vendosur,

Rëra e imët rrjedh

Janë vite që kanë shkuar.

Edhe në cepin e shikimit

Grykëza të holla janë gdhendur,

Hidhërim apo gëzime

Koha i ka gdhendur të gjitha.

Nuk më intereson që më shfaqen

Jam e ndërtuar nga emocionet,

Disa qeshin kaq rrallë...

Por ne do të bëhemi tokë të gjithë.

Nuk më intereson që në tempuj

Bimët e para të pranverës më kaplojnë

Unë, në varg dhe poezi

Përpiqem t'i ngjyros.

Nuk më intereson sa vjeshta

Do të masë ora e rërës

Unë të lutem, Zot,

Më lëri mendjen të pastër,

Të mund të këndoj poezinë time

Të mund të qesh ose të qaj,

Në fund, kur shkon treni

Më kujtimet më mjaftojnë.

TI, GRUA!

Kaq shumë butësi të grumbulluar

Në trup të hollë dhe delikat,

Krijesë që mban njëkohësisht

Butësinë e gruas, fuqinë e burrit.

Kaq shumë botë jetojnë brenda teje

Dhe kaq shumë jetë mund të ndërtojnë,

Barku yt mban fatet

Dashuria jote është dhe natë, dhe ditë.

Di të thyhesh kur rënkon plagë

Nga buzët e tua rrjedh shërimi,

Di të plotësohesh si deti

Në një puthje të diellit me horizontin.

Pyetem cili engjëll të ka frymëzuar

Nga shija e saj hyjnore?

Kthehesh pas lotësh dhe psherëtimash

Dhe shkëlqen si dita e dritës.

Ndërmjet tokës dhe qiellit je gjithçka

Je qetësi, je rreze, je kopësht,

Poetët dhe piktorët mendojnë

Je muzë për vargun dhe pikturën e hollë.

KËSHTU JE MOJ GRUA

Grua, je drita e fillimit

Je flaka që ndez gjithësinë

Një lot, një buzëqeshje ose një mburojë

Në gjithçka je dhe u jep kuptim atyre.

Me zemrën, mund të ndërtoje në zemra të tjera

Me buzëqeshjen mund të lindësh një shpresë

Dhe me dashurinë në shikime

Ti mbjell dhe rrit kopshtet e jetës.

Hyjnia të ka krijuar

Që të jesh e fortë dhe e drejtë

Nëse ke rënë, ti u ngrite,

Nëse të ka marrë dhimbja, ke qarë nëpër pëshpëritje.

Ku ka dhimbje ti lehtëson

Me një shikim ose me një ledhatim,

Ke pastruar rrugët me gjemba

Që të dashurit të mos ndjejnë dhimbje.

Gjoksi yt është edhe ushqim, është edhe ilaç

Dhe fjalët që rrjedhin nga ty janë mjaltë,

Bartës i kësaj jetë, për fëmijët të jesh nënë përgjithmonë

Në ty ata gjejnë gjithmonë forcë.

Je nënë, je grua, je e dashur

Je dashuria e fillimit dhe e fundit,

Në gjoks të rreh një zemër që fal

Sepse Zoti kështu të ka krijuar.

Grua, je një bekuar

Me gëzim jetën ta jetosh!

Le të lësh në zemër çdo herë

Një pikë nga mrekullia që je.

KAM SHKRUAR POEMA

Kam shkruar me dorën e djathtë

Poemën time të shpirtit,

Përmes kohës që nuk pret

Lë shenja për mendimin.

Kam mbledhur guximin tim

Dhe kam pikturuar emocione

Sillabet plotësojnë magjinë,

Do të jemi të gjithë balta e heshtur.

Fjalët e mia janë perla të bardha

Ose ndonjëherë helm i ëmbël

Zgjuarsisht, mendja përçon ar

Dhe ndonjëherë vetëm lava rrjedh.

Kam gdhendur në stinë

Kam lartëruar shpesh dashurinë,

Lë ëndrrën që më ka djegur në mendime

Ta lexojë pavdekësia.

DIMRI NË MUA

Mbushja ime e dritës u zbraz

Silaba të ftohta me vështirësi dilnin,

Një dimër që ngadalë lehte

Më ka ngrirë dëshirën të të dua.

Dritarja duke pritur mbështetje

Një rreze që të ndezë

Shtrëngimi që rrjedh në çdo mendim

Të ndjej përsëri shkrimtarin e mbushur.

Pres të këndojnë kërpudhat e mbushura

Në degët e mpira

Një pranverë me sy të qeshur

Të rihapë fjalët e bardha.

Nga retë gri mbledh silaba

Në mbajtëse më thërret dëshira për ty

Do të të shkruaja një poezi në pëllëmbë

Dhe të largoja dimrin e kapur brenda meje.

KËNGË E KRAHËVE TUA

Nën këngën e brasheve tua

Duket sikur lind përsëri,

Shërohen plagët e lashta

Të gdhendura në mendje natë pas nate.

* * *

Ti vjen, dhe qielli bëhet më blu

Dhe akulli i shpirtit bëhet lumë

Kur dielli që është shtrirë në ty

Më përkëdhel fluturat në kraharor.

* * *

Lutem tek buzët që lulëzojnë si lalë

Që vetëm unë të jem në pëshpëritjen e tyre

Të jem toka që të puth hapat

Ose barra që fle nën këmbë.

* * *

Dija që nuk ekzistonin zanat reale

Por ti, sot, më ke rishkruar historinë

Duket sikur notoj në hapësirën pa kohë

Në pafundësinë e qiellit për të të dhuruar një yll.

* * *

Do të çmoja nga kupola madje edhe Karroca e Madhe

Për të qenë vetëm udhëtarë përmes yjësive

Por toka të jetë krevati ynë që

Do të na dojë në frymëmarrjet e fundit.

DUELI I DRAGOBETIT

ME TË SHENJTIN VALENTIN

Ja ku erdhi edhe muaji

Kur dashuria është lavdëruar

Valentini e mban vazhdimisht

Dita e tij është e veçantë.

Ndahen trëndafila në buqeta

Çokollata dhe dhurata

Që t’i bësh nder vajzave

Të kesh në kartë n... zero.

Në kokteje, në terasa,

Në jacuzzi ose pishinë

Vetëm vajzat e shtrenjta

Mbajnë një Valentin për dorë.

Kështu thotë me krenari

Valentini ndaj Dragobetit,

Jam krenar për festën

Ti je i demoduar, djalosh!

Dragobeti e shikon

Mashkullërisht me përbuzje,

Valentin, ruaju!

Je import, me çmim të lartë.

Mburresh me shpenzim,

Unë vajzat i nxjerr në livadh

Në horë dhe argëtim

Vijnë me dëshirë, jo për xhep.

U ndërlidh lule në flokë

Që të nuhasin si zanat

Dhe u këndoj vargje të thurura

Sepse ato janë princesha.

Valentin, bëj bagazhin

Më në perëndim, rrugë e njohur!

Unë mbetem këtu, jam vendas

Dita ime është e njohur.

Dashuria e gërshetuar midis pëllëmbëve

Vesh shpirtin ku janë djegur

Metafora të mbjella nën rroba

Duke nxjerrë pasiguri dhe gënjeshtër.

Dhe nëse qetësia nuk ndalon

Një karusel mendimesh,

Atëherë në këngën e fundit

Shkruaj jetën mes rreshtave.

Anembanë dhe mbi gjithçka

Ti ruan portat e mendjes,

Thur ëndrra të përthyera

Kur të ftohtit kafshon me dhëmbë.

A mos është ende i ri koha

Kur pemët e bardha humbasin lulen e tyre me ngut,

Nga hapësitë e tua humbën ritmin

Do gjejnë rrugën time për një çast?

Qëndron e njëjta pyetje e përjetshme

Pse në ekzistenca të përkohshme

U humba dhe me ngulm

Vazhdoj të shpresoj në heshtjen tënde iluzore?

Sa ende pastërtia e njerëzimit

Vazhdon të këndojë në sytë e fëmijëve,

Shpresa e shpëtimit nuk ka vdekur

Besimi do të jetojë përmes dashurisë.

Pesha e mëkateve të lashta rëndon

Mbyllur në mendjet prej druri,

Fuqia e shërimit është në dorën që

Ngre kryqin dhe e di simbolet e tij.

Qershitë kanë lulëzuar fshehurazi

Dhe ne ne mbulohemi në heshtje

Prekim ëndrrat e humbura nën rrobë

Kur pëllëmbët mblidhen si një përkëdhelje.

Poezia nuk lexohet vetëm nga librat.

Ajo vendoset midis njerëzve,

në një tryezë, në një buzëqeshje, këngë, në një shikim.

Atje ku shpirtërat tregohen të habitur, të lumtur,

si pastërtia kur ishte fëmijë.

Pika e pa faj të përkëdhelë trishtë

Dritaren dhe mendimin të humbur,

Në letrën e ndotur nga qielli pesimist

Shqetësohet shiu i verbër nga dëshira.

Je pjesë e tablosë melankolike

Megjithatë në irisin, rriten bërthama drite

Ti, pranvera ime me aromë bukolike

Më përqafon fort, e di që të dua!

Mëngjesi me rërë

Qan mbi shpatullën prej argjendi,

Retë qëndrojnë me buzën e tepërt,

Pranvera kullot në pyll.

Kafe me erë shiu

Këndon në qerpikët e mpirë,

Puth dorën që më zhvesh

Ëndrrat e humbura.

Shuplakat tua janë shi

Nga të cilat rrjedhin poezi të befasuara,

Gishtat e bardhë mbi supet e zbuluara

Shtjellojnë dëshira mes katrenëve.

Marr frymë me shpirt të nxehtë

Nga skaji i pëshpëritjeve një fllad,

Nëpërmjet teje rrit një ëndërr tjetër

Dhe lulëzon një pranverë në heshtje.
(I përktheu Alban Voka)