Isuf B. Bajrami: Respektimi i sovranitetit dhe i përgjegjësisë qytetare

Respektimi i sovranitetit dhe i përgjegjësisë qytetare

Shqipëria dhe Kosova janë dy republika sovrane, të ndërtuara mbi kushtetutat e tyre, institucionet demokratike dhe vullnetin e qytetarëve të tyre. Ato janë të lidhura ngushtë nga historia, kultura, gjuha dhe interesat kombëtare, por njëkohësisht përbëjnë dy shtete të veçanta me kompetenca, përgjegjësi dhe rend kushtetues të pavarur.

Pikërisht për këtë arsye, respekti ndaj shtetësisë dhe sovranitetit kërkon që debatet politike, protestat dhe proceset që lidhen me qeverisjen e brendshme të Shqipërisë të mbeten, në radhë të parë, përgjegjësi e qytetarëve të Republikës së Shqipërisë, ashtu siç çështjet e brendshme të Kosovës u takojnë qytetarëve të Republikës së Kosovës.

Në një shoqëri demokratike, secili ka të drejtë të shprehë mendimin e vet dhe të tregojë solidaritet me kauza që i konsideron të drejta.

Megjithatë, duhet të ekzistojë një dallim i qartë ndërmjet solidaritetit qytetar dhe përfshirjes në procese politike që lidhen drejtpërdrejt me rendin e brendshëm të një shteti tjetër. Ky dallim nuk është formalitet, por një parim i rëndësishëm i kulturës demokratike dhe i marrëdhënieve të shëndosha ndërmjet shteteve.

Përdorimi i simboleve shtetërore të Kosovës ose angazhimi aktiv i qytetarëve të Kosovës në protesta që kanë kërkesa ekskluzivisht të brendshme për Shqipërinë mund të krijojë perceptime të panevojshme politike dhe të zbehë kufirin e domosdoshëm ndërmjet solidaritetit kombëtar dhe respektimit të sovranitetit shtetëror. Në raste të tilla, ruajtja e qartësisë institucionale është në interes të të dy shteteve.

Forca e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Shqipërisë nuk matet me përzierjen e roleve politike apo me përfshirjen në debatet e brendshme të njëra-tjetrës. Ajo matet me respektin reciprok ndaj institucioneve, me bashkëpunimin strategjik, me mbështetjen në çështjet me interes të përbashkët kombëtar dhe me respektimin e vullnetit demokratik të qytetarëve të secilit shtet.

Prandaj, mbrojtja e sovranitetit të Shqipërisë dhe e sovranitetit të Kosovës nuk janë qëndrime kundër njëra-tjetrës; përkundrazi, ato janë shprehje e të njëjtit parim demokratik. Sa më shumë të respektohen kufijtë institucionalë dhe kompetencat kushtetuese të secilit shtet, aq më të forta bëhen shtetësia e Kosovës, shteti shqiptar dhe marrëdhëniet ndërmjet tyre.

Respektimi i këtij parimi nuk e zbeh solidaritetin kombëtar. Përkundrazi, e vendos atë mbi baza më të qëndrueshme, më të përgjegjshme dhe më të denja për dy shtete shqiptare që synojnë të forcojnë demokracinë, institucionet dhe dinjitetin e tyre në arenën ndërkombëtare.

Flamuri i Kosovës nuk duhet të përdoret për çështje të brendshme të Shqipërisë

Shqipëria dhe Kosova janë dy republika sovrane, me kushtetuta, institucione dhe përgjegjësi të ndara shtetërore. Marrëdhënia e veçantë ndërmjet tyre buron nga historia, gjuha dhe përkatësia kombëtare, por pikërisht për këtë arsye duhet të mbështetet mbi respektin reciprok për sovranitetin dhe rendin kushtetues të secilit shtet.

Debatet politike, protestat dhe proceset që lidhen me qeverisjen e brendshme të Republikës së Shqipërisë janë çështje që u përkasin para së gjithash qytetarëve të Shqipërisë. Në të njëjtën mënyrë, çështjet e brendshme të Republikës së Kosovës janë përgjegjësi e qytetarëve dhe institucioneve të Kosovës. Ky është një parim themelor i shtetësisë demokratike dhe i marrëdhënieve normale ndërmjet dy shteteve.

Për këtë arsye, përdorimi i flamurit shtetëror të Kosovës në protesta që kanë kërkesa ekskluzivisht të brendshme për Shqipërinë është i papërshtatshëm dhe politikisht i panevojshëm.

Flamuri i Kosovës nuk është simbol i një grupi protestues, as simbol i një kauze lokale në Shqipëri. Ai është simbol zyrtar i një shteti sovran, i sakrificës së qytetarëve të Kosovës dhe i rendit kushtetues të Republikës së Kosovës.

Ata që e përdorin flamurin e Kosovës në çështje që nuk lidhen me interesat shtetërore të Kosovës duhet të jenë të vetëdijshëm se po e nxjerrin atë jashtë kontekstit që përfaqëson. Një simbol shtetëror nuk duhet të përdoret për të dhënë përshtypjen se një shtet apo qytetarët e tij janë pjesë e një përballjeje politike që i përket rendit të brendshëm të një shteti tjetër.

Solidariteti kombëtar është një vlerë e rëndësishme dhe askush nuk e vë atë në dyshim. Por solidariteti nuk nënkupton përzierje të roleve politike dhe as përdorim të simboleve shtetërore në çdo debat apo protestë. Përkundrazi, respekti i ndërsjellë kërkon që secili shtet të ruajë qartësinë e përfaqësimit të vet institucional dhe simbolik.

Kosova nuk forcohet duke u përfshirë në debatet e brendshme të Shqipërisë, as Shqipëria nuk forcohet duke u përfshirë në debatet e brendshme të Kosovës.

Të dyja forcohen kur qytetarët dhe institucionet e tyre respektojnë kufijtë e përgjegjësive politike dhe kushtetuese.

Prandaj, flamuri i Kosovës duhet të mbetet simbol i shtetit të Kosovës dhe i interesave të qytetarëve të saj, jo mjet për t'u përdorur në protesta që trajtojnë çështje të brendshme të Republikës së Shqipërisë. Respekti për flamurin nënkupton respekt për shtetin që ai përfaqëson.

Vendi i Lekës, 03.06.2026