Bedri Tahiri: Monografi që na ka munguar

Monografi që na ka munguar

Nga Bedri TAHIRI

Mërgata shqiptare, si gjithmonë, edhe sot, mbase m? shum? s? kurr?,  po luan rol të madh në ruajtjen e identitetit tonë kombëtar në dhe të huaj. Shikuar holl? e holl?,  n? m?rgim vajt?n thuajse m? t? mir?t, ata q? k?tu u b?n? hal? n? syt? e shkel?sve mizor? serbë dhe t? kukudhave truthar?, t? cil?ve u kishte marr? koka er?.  Ajo vepron kudo në globin tokësor, ama në Austri, gjëgjësisht në Vjenë,  ku vepruan dhe lan? gjurm? krijues e veprimtar? t? m?dhenj t? kombit ton?, është e organizuar për lakmi.

Nj?ri nga m?rgimtar?t m? t? dalluar sot, n? k?t? fush?veprim, padyshim, ?sht? edhe i palodhuri, z. Hazir Mehmeti, i cili, k?to dit? t? nxehta na freskoi me librin e mrekulluesh?m monografik “Mësimi shqip në Austri (1987- 2012)”, i cili paraqet nj? mozaik t? k?ndsh?m shkrimesh për personalitete, veprimtarë, krijues, mësimdhënës, nxënës, ngjarje, aktivitete, vizita, kuize diturish, gara sportive e shumë e shumë   veprime të tjera të njom?zak?ve tan?, q? n? vend t? asimilimit po integrohen n? civilizimin bot?ror.

Cili ?sht? Hazir Mehmeti?

Hazir Mehmeti u lind n? Beçiq t? Drenic?s m? 1952. M?simet e  para i mori n? vendlindje, t? mesmet n? Normalen e Mitrovic?s, nd?rkaq ato universitare, drejtimi i biologjis?, n? Universitetin e Prishtin?s. Si kuad?r deficitar at?bot?, ende pa diplomuar zuri t? punonte me ditar. Ishte m?simdh?n?s n? Drenas, pataj n? Sk?nderaj dhe s? fundi n? Vushtrri. I brumosur me atdhetariz?m kurrsesi nuk pajtohej me pushtetar?t e koh?s zezon?. Gjithmon? p?rkrahu me zem?r dhe ishte n? ball? t? sypatremburve q? k?rkonin at? q? na takonte- LIRIN?. Dhe, sojzinjt? e vun? n? shenjest?r. E diferencuan si t? “pap?rshtatsh?m” p?r edukimin e brezave t? rinj, dhe vazhdimisht e “vizitonin” n? sht?pi dhe e th?rrisnin n? t? ashtuquajturat “biseda informative”, derisa nj? dit? e detyruan ta marr? rrug?n e m?rgimtarit...

Mir?po, as atje nuk q?ndroi duarkryq. Me mish e me shpirt u vu n? sh?rbim t? ç?shtjes komb?tare. Aktualisht ?sht? m?sues n? Austri, pik?risht n? Vjen?, dhe veprimtar i palodhur n? fush?n e kultur?s. ?sht? autor dhe bashkautor? i disa teksteve p?r f?mij? n? m?rgat? si dhe p?rgjegj?s i faqes s? internetit n? Ministrin? e Arsimit t? Austris? p?r gjuh?n shqipe. Dallohet p?r pjes?marrje aktive, me kumtesa e referate,  n?p?r seminare q? organizohen n? Austri dhe n? vende t? tjera, veçan n? ato p?r m?rgimtar?t. Shquhet edhe n? fush?n e publicistik?s, shkrimet e tij publikohen n?p?r gazeta t? ndryshme dhe n? faqet e internetit, dhe ?sht? an?tar i Asociacionit Nd?rkomb?tar t? Gazetar?ve.

Ky pun?tor i palodhur nuk u mjaftua me kaq. Krahas p?rvojës n? m?simdh?nie dhe referimeve e kumtesave të shumta n?p?r seminare e konferenca, iu ngjall? edhe nj? d?shir? tjet?r, ajo  q?  të hulumtoj me një akribi fanatiku nëpër pluhurin e arkivave e të bibliotekave vjeneze, me qëllim që  lexuesve shqiptarë tua dhuroj? edhe nj? libër me fakte e dëshmi për gjurmët e  etnosit tonë në Austri.

Dhe, pas një pune të pandërprerë sizifiane mbi pesëvjeçare, arriti suksesshëm ta realizojë atë që kishte projektuar: mbledhjen, organizimin, sistemimin, përshkrimin, mbarështrimin, zbërthimin, analizimin e një mali faktesh për veprimtaritë e shumta të studjueve të huaj dhe atyre shqiptarë, të mesuesve e atdhetarëve tanë që jetuan e punuan për çështjen shqiptare në Austri. Një punë e vështirë e me përgjegjësi që, vetëm përkushtimi i vullnetshëm ia mundësoi t’ia dalë mbanë. Thënë të drejtën, kur para një viti ma afroi si dorëshkrim, e pranova me një dozë hezitizmi. Jo që përtoja, por i droja realizimit të gjithë atij materiali të larmishëm e me një koloritë ylberian.

Monografia “Mësimi shqip në Austri (1987- 2012)”, kap një fushëveprim më të gjerë se sa e thotë titulli. Në të nuk shkruhet vetëm për mësimdhënien e mësimnxënien, vetëm për mësuesit e për nxënësit. Autori vështrimin e hedh tej e tej në histori, duke na dhënë informacione të bollshme për albanologët e shkencëtarët austriakë që gjuhën tonë të lashtë e vunë  në vendin e merituar, paskëtaj për gjurmët e shqiptarëve nëpër kohë në tokën austriake, për atdhetarët tanë të devotshëm e figura të shquara të artit e kulturës, të cilët lanë gjurmë të pashlyera në këtë qytetërim të lulëzuar, në Vjenën e Hasan Prishtinës e të Aleksandër Moisiut.  Sidoqoftë, strumbullari rreth të cilit vërtitën të gjitha veprimet e shtjellohen tematikat, padyshim, është mësimi shqip i fëmijëve tanë mërgimtarë në këtë shtet me traditë shekullore internacionale.

Që libri të dalë sa më praktik e i përdorshëm, e gjithë lënda, e mbledhur si nektar blete, me pedantëri e saktësi, përveç titujve e nëntitujve të shumtë,  konceptualisht është ndarë  në 15 pjesë:

I.         Të dhëna të përgjithshme,

II.        Fillimi i mësimit plotësues në gjuhën shqipe në Vjenë,

III.      Organizimi i mësimt të gjuhës shqipe  për fëmijët shqiptarë në Austri (1993- 1995),

IV.       Puna propaganduese lidhur me organizimin e mësimit në gjuhën shqipe,

V.         Veprimtarë të dalluar që ndihmuan organizimin e mësimit në gjuhën shqipe,

VI.       Mësimi shqip brenda viteve 1996- 2012,

VII.     Marrëdhëniet mes dy popujve në arsim,

VIII.   Organizimet në Shoqatën e mesuesve,

IX.       Biografia e mësuesve,

X.        Seminaret e mësuesve nga diaspora,

XI.       Seminaret në Austri,

XII.     Kuizet e diturisë,

XIII.   Tekstet mësimore, furnizimi i nxënësve dhe mësuesve,

XIV.    Shtypi rreth mësimit shqip në Austri dhe

XV.      Mendime për mësimin shqip në Austri.

Motivin për hartimin e kësaj Monografie më se miri e ka shpjeguar vetë autori në fjalën hyrëse, ku pos tjerash thotë: “Vjena ishte qendër ku lanë gjurmë shumë figura arti e shkence që ishin me origjinë shqiptare ose të tjerë që u morën me historinë, kulturën e gjuhësinë shqiptare. Përshtypja ishte se ne dinim shumë pak rreth tyre, veprimtarive të tyre.  Tradita e shkrimit dokumentar mungonte me çka kultura shqiptare nuk do dihet në rrethet e gjëra të vendorëve dhe vetë shqiptarëve.  Akoma nuk kemi shënime rreth mësimit të gjuhës shqipe, aktiviteteve kulturore, historisë shqiptare në Austri.  Forma më e mirë që nesër të dihet diçka nga e sotmja është shkrimi. Edhe këtë monografi e kuptoj si të tillë, një gjurmë e sotme për nesër, për gjeneratat që do vijnë. Një pjesë e mundit të  shumë aktivistëve e aktivisteve le të jetë i shkruar sadopak si shenjë respekti ndaj punës së tyre”.

Dhe, lirisht mund të thuhet se autori Hazir Mehmeti ia ka dalë suksesshëm ta përmbush misionin e tij, duke na ofruar një Monografi që na ka munguar. Lexuesit kureshtarë, në treqind faqet e saj, do të gjëjnë informacione të llojllojshme, madje edhe për gjëra që për herë të parë u hiqet tisi i pluhurit harrestar. Kështu, nuk ke si të mos ndihesh krenar kur mëson se Gjergj Basta, Karl Gega, Aleksandër Moisiu e personalitete të tjera, me ndikim në Austri e në Europë, ishin me prejardhje shqiptare.

Mbase pjesa më interesante e librit është Biografia e mësuesve, e cila në fakt mund të merret si një leksikon i vogël për mësuesit dhe veprimtarinë e tyre, ku janë përfshirë tridhjetë veta. Duke shpalosur jetën dhe veprimtarinë e tyre në procesin edukativo- mësimor dhe organizimet e aktiviteteve të lira, del në pah suksesi i gjithmbarshëm i mësimit shqip në Austri. Autorit, kur del në rolin e kronistit, nuk i shpëton gjë nga dora dhe maja e penës së tij të mprehtë. Ai, përmes fotove e legjendave sqaruese, proseverbaleve, dokumenteve, tabelave e formularëve statistikorë, faksimileve e shkrimeve të gazetave e mediave elektronike, deklaratave të ambasadorëve e zyrtarëve arsimorë, garave sportive e diturore të nxënësve, përkrahësve e donatorëve, vizitave e komunikimeve, seminareve e konferencave shkencore, botimeve e reklamimeve, ekspozitave e publikimeve, pasqyron gjithanshëm e me nota realiste besnikërie periudhën që ka marrë në shqyrtim.

Dyzet e tetë referencat mbështetëse (libra, revista, gazeta, enciklopedi) e fuqizojnë librin, i cili, besoj, do të mirëpritet nga lexuesit e të gjitha niveleve e moshave, në veçanti nga mërgimtarët tanë, mësimdhënës e nxënës, që edhe janë pjesë e tij. Ata janë gjykatësitë më meritorë për ta dhënë verdiktin vlerësues.

Duke u bazuar në punën e derisotme të Hazir Mehmetit, në vlerat e kësaj Monografie dhe librave të tjerë të publikuar e në dorëshkrim, në forcën e pashterrshme krijuese prej itelektuali erudit, lirisht mund të përfundojmë, me shpresën që nga mendja e tij brilante do të dalin edhe libra të tjerë, të rëndësishëm për kulturën tonë, të lakmueshme edhe nga të tjerët.