Sami Islami: Lëvizja ilegale në shërbim të çështjes kombëtare

LËVIZJA ILEGALE NË SHËRBIM TË ÇËSHTJES KOMBËTARE

(Përkitazi me librin e Ibish Nezirit “Ahmet Haxhiu- një jetë në lëvizjen ilegale”, Prishtinë, 2001, f.251)

(popullore)

Nga Sami Islami

Botuar nga Shoqata e të Burgosurve Politikë, libri “Ahmet Haxhiu, një jetë në lëvizjen ilegale”  do të thoshim  se është libër që, duke  hedhur shumë dritë veprës së madhe patriotike të Ahmet Haxhiut, njëkohësisht  hedh dritë edhe mbi  lëvizjen ilegale popullore për çlirimin e Kosovës. Në libër vihen në pah angazhimet e patriotëve shqiptarë  që nga përfundimi i Luftës së Dytë Botërore e deri me çlirimin e Kosovës më vitin 1999. Dhe kjo lëvizje qe ngushtësisht  e lidhur me emrin e Ahmet Haxhiut, të cilin thjesht mund të quhet strumbullar i lëvizjes ilegale.

Po kush ishte Ahmet Haxhiu?

Ahmet  Haxhiu ishte një njeri i thjeshtë e patriot i devotshëm. Vinte nga një familje me traditë patriotike. Punonte në një punëtori  mekaniku. Gjyshi e babai i tij e kishin dëshmuar shumë herë veten e tyre si atdhetarë të mëdhenj. Babai i Ahmetit, Shaipi, kishte luftuar krah për krah me Mustafë Hoxhën dhe patriotë të tjerë kundër pushtuesit sllav.

Pas 1945-ës, kur sërish interesat e shqiptarëve tradhtohen, ai me Adem Gllavicën nga Gllavica e Lipjanit e  Ukë Gashin nga Majaci, Jashar Bicin nga Burinca dalin në mal. Për fat të keq, në këtë kohë, Shaipi, në luftë me forcat çetnike vritet. Dhe ky rebelim nuk përfundon me kaq. Fill pas kësaj vrasjeje nisin maltretimet edhe për Ahmetin e ri,  i cili në atë kohë ishte vetëm 14 vjeçar.

Ahmeti u “burrërua” para kohës, prandaj donte me çdo kusht të futej në lëvizje për ta luftuar regjimin serb, regjim ky i kishte sjellë atij, familjes së tij, po ashtu edhe tërë popullit shqiptar të Kosovës, vetëm të këqija.

Ai u bashkua në LRBSH (Lëvizja Revolucionare për Bashkimin e Shqiptarëve), themelues i së cilës ishte Adem Demaçi. Në bërthamën e kësaj organizate përveç Ahmet Haxhiut dhe Adem Demaçit ishin edhe Zeqir Gërvalla, Azem Beqiri, Abdyl Lahu e Fazli Graiçevci. Përveç tyre në këtë organizatë qenë inkuadruar (më vonë) edhe shumë intelektualë e patriotë të tjerë, si: Ilmi Rakovica, Enver Mehmeti, Rrustem Retkoceri, Tefik Straja, Xhafer Mahmutxhiu, Tefik Sahiti, Elhame Shala, Mejreme Berisha, Bahtie Berisha, Sabit Sveqla, Zeqir Hertica, Rushit Rusha, Vezir Uka, Tahir Shala, Hazir Shala, Hamdi Obertinca etj. Në Pejë vepronin: Hysen Daci, Ramadan Shala, Shefqet Deçani, Mehemet Krasniqi, Remzi Baloku, Nezir Gashi, Sylë Shala, Vesel Shala, Selatin Daci, Ejup Kastrati, Ahmet Zherka etj. Në Gjakovë: Kadri Kusari, Din Spahia, Avni Lama, Hasim Vula, Besnik Koci, Hyda Dobruna, Murteza Nura etj. Në Mitrovicë: Mustafa Venhari, Arif Hoxha, Ismet Koshutova etj. Këta udhëhiqeshin nga Zeqir Gërvalla (i cili kishte ardhur nga normalja e Prishtinës në atë të Mitrovicës).

Në Gjilan vepronte grupi i udhëhequr nga Rexhep Elmazi, kurse në Besianë (ish Podujevë) vepronin Sabit Retkoceri, Abdyl Lahu, Gani Mustafa, Ramadan Lahu, Sabit Lahu, Zeqir Hertica etj. Në Drenas (ish Gllogovc) vepronin Dibran Bajraktari me shokë, në Prizren, Hysen Bukoshi, Bedrush Çollaku, Bahtie Berisha etj. Në Shkup vepronin: Musli Kajolli, i vëllai i tij, Mustafa dhe Ismail Bujaku. Në Tetovë grupi udhëhiqej nga Mujedin Hadri. Ky rrjet ishte shpërndarë edhe në Shqipëri dhe Turqi e kudo në Evropë. P.sh. grupi në Turqi udhëhiqej nga Nijazi Straja , që atje e mbante mbiemrin “Saraçogllu”.

“Motor” i gjithë kësaj lëvizjeje ishte Ahmet Haxhiu, të cilit profesioni i mekanikut i ndihmonte mjaft mirë për të pasur kontakte me njerëz , duke mos u ra në sy organeve shtetërore serbe. Madje në momente të caktuara, kur nuk kishte mjete për nevojat e organizatës, ai gjente rrugë që t’i siguronte ato. Me një rast, bile, ai e shet një pjesë të oborrit të vet, për  ta blerë një makinë shkrimi e material tjetër për nevoja të organizatës.

Ahmeti në bashkëpunim me Adem Demaqin, Zeqir Gërvallën marrin vendim, që natën në mes të datës 12 e 13 prillit të viti 1964, të vendosen flamujt shqiptarë, nëpër shtyllat e telefonave, në të gjitha qytetet e Kosovës. Aksioni  u përgatit në ilegalitetin më të madh  nga Adem Demaqi dhe Ahmet Haxhiu. Këta ua dorëzojnë flamujt personave të caktuar dhe mëngjesi i 13 prillit të vitit 1964 e gdhin Kosovën me flamuj anë e kënd të saj. Aksioni u krye me  sukses nga se asnjë pjesëmarrës i saj nuk u kap nga policia serbe.

Megjithatë, dy muaj më vonë, në qershorin e vitit 1964 UDB-ja kishte arrestuar një numër të madh patriotësh, në mesin e të cilëve, edhe Ahmetin, të cilin e kishin arrestuar. Ahmeti në burgun e Prishtinës përjeton tortura të papara nga policia, po ai nuk u thye  asnjëherë,  as pas kësaj ngjarjeje , por as pas shumë të tjerave që do të vijnë më vonë. Ai  nuk e kishte ndër mend të hiqte dorë nga qëllimi i tij, drejtim ky që as pas dënimeve të shumta, e të rënda nga regjimi  (në mesin e të cilëve ishin ,përveç Ahmet Haxhiut edhe Zeqir Gërvalla e Adem Demaçi),  nuk do të devijohej.

Një punë të madhe Ahmeti kishte bërë edhe në bashkëpunimin e tij me organizatat e LPRK-së në Perëndim (që bazën e në Kosovë e kishin në fshatin Dyz). Ahmeti atje kishte kontaktuar me Emrush Xhemailin e Mustafë Xhemailin në Bashkësia e Degëve të PSHDK, Zvicër

Në libër mund të gjenden edhe të dhëna të tjera. Autori vë në pah edhe punën e Ahmetit  për krijimin e celulave të para të forcave të armatosura. Me ndihmën e tij dhe të tjerëve filluan të vinin edhe armatimet e para nga perëndimi në Kosovë. Shtëpia e tij për ca kohë ishte një bazë kryesore prej nga shpërndaheshin ato në pika të ndryshme. Edhe komandanti legjendar i kohës më të re Adem Jashari kishte një mitraloz, të cilin ia kishte dhuruar pikërisht Ahmet Haxhiu.

Ahmeti nuk e imagjinonte dot çlirimin e Kosovës pa luftë të armatosur, prandaj me vendosmëri  e hidhte poshtë mundësinë e zgjidhjes me “dialog” problemeve me Serbinë.

Edhe pas burgosjes së pestë të tij, ai vazhdoi aktivitetin, si në Kosovë, ashtu edhe në Perëndim, duke mos hequr dorë nga qëllimi. Në këtë kohë ai kishte vu  lidhje të vazhdueshme me UÇK-në.

Ditët e fundit të jetës së tij të bujshme dhe frytdhënëse sëmuret dhe shkon për t’u shëruar në Zvicër, por pasi e sheh se nuk do të kishte përmirësim, kthehet prapë në Kosovë. Në Kosovë jetoi edhe pak kohë dhe vdiq duke lënë një veprimtari të jashtëzakonshme patriotike.